به گزارش تجارت نیوز، عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی ایران معتقد است اثر جنگ و تحریم بر تجارت محصولات کشاورزی کمتر از سوءمدیریت داخلی است. به گفته او، نبود برنامهریزی در الگوی کشت، اجرا نشدن کشاورزی قراردادی، پیشبینیهای غیرعلمی در خرید تضمینی گندم و هدررفت گسترده محصولات، بیش از هر عامل خارجی به بخش کشاورزی آسیب زده است.
او تاکید دارد دولت به جای خرید تضمینی، باید به سمت تضمین خرید و تقویت نقش بخش خصوصی حرکت کند تا بازار کشاورزی منظمتر و کارآمدتر شود.
گفتوگوی تجارتنیوز با علی رضوانیزاده، عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی صنایع، معادن و کشاورزی ایران، را در ادامه میخوانید.
اثر جنگ بر تجارت محصولات کشاورزی از سوءمدیریت بیشتر نبوده است / سوءمدیریت بیش از هر عامل دیگری اثر مخرب بر تجارت محصولات کشاورزی دارد
*تجارت محصولات کشاورزی از اتفاقات اخیر در کشور به چه میزان و چگونه تأثیر پذیرفته است؟
تأثیر شرایط جدید کمتر از سوءمدیریت در بازار و تولید است. وقتی برنامهای نباشد، چه جنگ باشد و چه صلح، اوضاع نابهسامان خواهد بود. جنگ و تحریمها بیتأثیر نیستند، اختلالات در حملونقلهای بینالمللی بیتأثیر نیست، اما آنچه بیشاز همه بر تجارت محصولات کشاورزی اثر میگذارد، سوءمدیریت است.
هنوز در بحث اصلاح الگوی کشت ماندهایم. هشت، نه سال میگذرد و هیچ اتفاقی نیفتاده است. در بحث کشاورزی قراردادی که تنظیمکننده روابط تولید و مصرف است هنوز هیچ اقدام مشخصی شاهد نیستیم. وقتی داخل کشور کسی برای این موضوعات تصمیمی نمیگیرد، چه ربطی به خباثت و شرارت ترامپ و نتانیاهو دارد؟
کشاورزی قراردادی بازار محصولات کشاورزی را تنظیم میکند / نمیتوان گفت عامل نابهسامانی بازار فقط جنگ است
اگر کشت قراردادی اتفاق بیفتد، بازار هم تنظیم میشود و مشخص است کدام تولیدکننده مثلاً سیبزمینی محصولش را برای کارخانه یا صادرات تولید کرده است. اینها به فرآیندها نظم میبخشد. در رابطه با گندم که کالای استراتژیک است غفلت داریم. در رابطه با سیبزمینی هم که دومین کالای استراتژیک جهان است غفلت داریم. در مورد همه محصولات همین است.
در کشور ما در نقاط مختلف طی سال محصولات متنوعی تولید میشود. در 50 هفته سال اگر دولت هفتهای 3 محصول برای خودش مشخص کند که در سیستم کشاورزی قراردادی ساماندهی کند، تولید و توزیع و مصرف و بازار جهانی کمکم رونده درست میشوند. نه پیشاز جنگ و نه الان این اتفاق نیفتاده است و نمیتوان گفت عامل جنگ مانع کندی عملکرد شده است. این بیکفایتی و ترک فعل پیشاز جنگ بوده است. مجلس هم شعار میدهد که دولت ترک فعل کرده است اما همین نهاد هم عملکردی که باید را ندارد.
پیشبینی خرید تضمینی 11 میلیون تن گندم بر مبنای کار علمی و آماری نبوده است / دولت پول نقد ندارد و کشاورزها گندم را زیر قیمت میفروشند
*در مورد گندم، امسال پیشبینی شده بود که خرید تضمینی حدود 11 تن باشد اما به گفته برخی منابع تا الان 3 میلیون تن محقق شده است. این امر از چه نشأت میگیرد و چه اثراتی دارد؟
پیشبینیها بر مبنای کار آماری و علمی نبوده است. دولت وقتی پیشبینی 11 میلیون تن خرید تضمینی میکند، باید پول لازم را نیز کنار بگذارد. بودجهای که دولت برای خرید تضمینی گندم در دست دارد 8 میلیون و 500 هزار تن گندم را پوشش میدهد. به همین دلیل کشاورزان و فعالان بازار گندم ناراضیاند. بههرحال زحمت کشیده و برنامهریزی کردهاند، چون دولت پول نقد نمیدهد آنها نیز مجبورند محصول را زیر قیمت بفروشند.
تضمین خرید جایگزین خرید تضمینی شود / در قالب کشاورزی قراردادی دولت نقش تسهیلگری داشته باشد / فساد چرخش یارانهها اقتصاد کشور را مریض کرده است
البته فصل برداشت هم هنوز به پایان نرسیده است. تا پایان شهریور برداشت گندم در نقاط مختلف ادامه دارد. پیشبینی این است که با توجه به بودجه دولت حداکثر بتواند خرید تضمینی 8 میلیون و 500 هزار تن گندم را انجام دهد.
کشاورزان بخشی از بار را با قیمتهای پایینتر به کارخانههای آرد و… فروختهاند. کار عاقلانهای که بخش خصوصی بارها به دولت پیشنهاد داده است تضمین خرید گندم به جای خرید تضمینی است. کارخانههای آرد و سیلودارها و دیگر صنایع با کشاورز همکاری کنند و محصول را در نهایت بخرند. این کارها در قالب کشاورزی قراردادی ممکن است.
دولت برای خرید 8 میلیون و 500 هزار تن گندم پول دارد / مابقی را بخش خصوصی و صنعت خریداری کنند
اگر دولت یارانه کنونی را به صورت سرمایه در گردش و وام بدون بهره در راه عوض کردن روند صرف کند پس از یک یا دو سال اوضاع بهتر میشود. نه این که یارانه را از جیب مردم بردارد و دوباره به خودشان بدهد. فسادی هم در این مسیر است که اقتصاد ما را مریض کرده است. بههرحال فصل هنوز تمام نشده و خرید تضمینی یازده میلیون تن گندم هم انجام نمیشود. دولت برای 8 میلیون و 500 هزار تن گندم پول دارد و باقی را بخش خصوصی و مردم خریداری میکنند.
سالانه 5 برابر بارندگی امسال صرف ضایعات کشاورزی میشود / از 130 میلیون تن تولید کشاورزی بیش از 35 میلیون تن ضایعات است / بیشتر از 10 میلیارد متر مکعب آب فقط صرف این ضایعات میشود
مطالبه اصلی باید نظم بخشیدن به امور باشد. در بخش کشاورزی سالانه 130 میلیون تن محصول تولید میشود که بیش از 35 میلیون تن آن ضایعات است. بیشتر از 10 میلیارد متر مکعب آب فقط صرف این ضایعات میشود. کل بارندگی امسال که همه را خوشحال کرد، یک پنجم این مقدار است. تمامی این موارد با نظم درست میشود.
