مرکز پژوهش‌های مجلس گزارش می‌دهد:

تامین پول برای تولید فیلم با پول‌ها رانتی / سینما در مظان اتهام پولشویی

تامین پول برای تولید فیلم با پول‌ها رانتی / سینما در مظان اتهام پولشویی
آمارها از میزان فروش فیلم‌ در سینما ایران و مقایسه آن با کشور ترکیه نشان می‌دهد توليد فيلم نه به عنوان امری متكی به کيفيت و موفقيت خود اثر، بلكه امری وابسته به نظامی از روابط سياسی و فرهنگی بيرون سينما ميان تهيه‌کننده و مراکز و نهادها پيش رفته است. این امر در نهایت منجر به ایجاد نوعی نظام رانتی در توليد فيلم در ایران شده است

به گزارش تجارت‌نیوز، مرکز پژوهش‌های مجلس در گزارشی با عنوان «چالش‌ها و راهکارهای رونق تولید در سال ۱۳۹۸ (صنعت سینما)» از حیث اقتصادی و تولیدی به سینما پرداخته است.

طبق آمار رسمی در سال گذشته ۷۹ فیلم در سینماها اکران شدند و رقم کل فروش آنها رقمی بیش از ۲۵۰ میلیارد تومان معادل پنج میلیون و ۹۰۰ هزار دلار با احتساب قیمت کنونی دلار بوده است. اما از ۷۹ فیلم اکران شده در سال ۹۷ تنها هشت فیلم توانستند بیش از یک میلیون تماشاگر و رقم نزدیک به پنج میلیارد تومان فروش کنند.

آنطور که این گزارش گفته است با توجه به هزینه‌های تولید در سینمای ایران می‌توان گفت تنها همین تعداد فیلم شاید توانسته باشند در فروش به سود برسند. وقتی رشد فروش، به رشد تولید منجر نمی‌شود، افزایش اشتغال نیز رخ نخواهد داد.

در این گزارش مقایسه‌ای با کشور ترکیه شده که این کشور با جمعیتی ۸۳ میلیون نفری و وجود حدود دو هزار سالن سینما، سه برابر ایران فیلم تولید می‌کند و رقم کل گیشه سینمای آن در سال ۲۰۱۸ نزدیک به ۱۵۵ میلیون دلار بوده است.

فیلم پیش از آنکه رنگ پرده را ببیند، خودبه‌خود تهیه‌کننده، کارگردان، بازیگران و عوامل تولید خود را از سرنوشت خود در اکران فارغ کرده است. درنتیجه چه در جلب مخاطب موفق باشد چه ناموفق، تفاوتی در سرنوشت سازندگان آن نمی‌کند.

از آنجا که بودجه تولید فیلم در ایران در اغلب موارد از منابعی خارج از سینما تأمین شده است و تعهدی به بازگشت آن وجود نداشته، تولید فیلم نه به عنوان امری متکی به کیفیت و موفقیت خود اثر، بلکه امری وابسته به نظامی از روابط سیاسی و فرهنگی بیرون سینما میان تهیه‌کننده و مراکز و نهادها پیش رفته است. این امر در نهایت منجر به ایجاد نوعی نظام رانتی در تولید فیلم در ایران شده است و همچنین باعث شده سودآوری در تولید فیلم از طریق تولید باشد نه فروش فیلم. یعنی فیلم پیش از آنکه رنگ پرده را ببیند، خودبه‌خود تهیه‌کننده، کارگردان، بازیگران و عوامل تولید خود را از سرنوشت خود در اکران فارغ کرده است. درنتیجه چه در جلب مخاطب موفق باشد چه ناموفق، تفاوتی در سرنوشت سازندگان آن نمی‌کند.

این شرایط تولید و تامین بودجه در تولید یک فیلم باعث شده است در سینمای ایران با نظام مالی غیرشفاف، دستمزدهای غیرشفاف و غیرمعقول و درنهایت شرایط بی‌ثبات و متزلزل تولید روبه‌رو باشیم که کاملا متکی به بودجه‌های رانتی و نفتی بادآورده است.

مهمترین معضل در سینمای ایران که باعث دوری آن از بازار سینمایی به معنای گسترده و آینده‌دار شده است، عدم ورود سرمایه‌های بلندمدت به این بازار و ایجاد نحوه وابستگی سینما به اقتصاد بیرونی است. این وابستگی در اقتصاد، تزلزل در تولید را به وجود آورده و درنتیجه با حیات نحیفی که این سینما برای خود ایجاد کرده ضرورتی برای به دست آوردن و ایجاد بازارهای بزرگتر در داخل و خارج در میان نبوده است. درنتیجه ساختار تولید فیلم در سینمای ایران کوچک مانده است.

برخی تولیدات سینمایی و شبکه خانگی در سینمای ایران در سال‌های اخیر در مظان اتهام پولشویی بوده‌اند. چنین مواردی ازآن رو در سینما خود را بروز می‌دهند که به‌طور کل هیچ مسیر قانونی معینی برای ورود پول و سرمایه به حوزه تولید سینمایی وجود ندارد و این حوزه کاملا بی‌سامان است. از این رو شفافیت مالی در یک پروژه سینمایی از مهمترین موارد در بهبود وضعیت اقتصادی سینمای ایران است.

در این گزارش برای برون‌رفت از این مشکلات سینمای راه‌کارهایی ارائه شده که در بخش کشف و افزایش مخاطب سینمای ایران به جهت‌دهی یارانه دولتی به سمت بلیت سینما، توجه به مخاطب شهرستان و تاسیس بازارهای منطقه‌ای فیلم در داخل کشور، تولید فیلم به صورت بومی و تاسیس بازارهای منطقه‌ای فیلم به صورت بین‌المللی اشاره شده است.

در حوزه سامان‌دهی سرمایه‌های ورودی به سینمای ایران، نظارت و شفافیت مالی بودجه تولید فیلم و تعیین خط مشی عمومی برای ورود سرمایه‌های دولتی به سینمای ایران قابل توجه است.

برای تاسیس ساختار پایدار تولید فیلم یا کمپانی سینمایی در ایران باید ایجاد الزام قانونی برای تولید فیلم ذیل ساختار شرکت(کمپانی) فیلم‌سازی؛ سرمایه‌ها در سینمای ایران را به سمت تشکیل کمپانی‌های فیلم‌سازی تشویق و ترغیب و قوانینی برای حمایت از حقوق مادی و معنوی آثار تنظیم کرد.

این مطلب را به اشتراک بگذارید
نظرات
سردبیر تجارت‌نیوز پیشنهاد می‌کند