در جنگ اخیر، زمانی که بازارها تعطیل بودند و نقد کردن دارایی به دغدغه بسیاری از مردم تبدیل شده بود، پلتفرم «کیف طلا» توانست فرآیند تبدیل طلا به ریال را بدون کاهش سقف برداشت و با حفظ سرعت پرداخت انجام دهد؛ تجربهای که برای برخی کاربران، نمونهای از مدیریت بحران در یک پلتفرم مالی بود.
نشست «تعیین تکلیف موانع صدور مجوز معاملات برخط طلا» در حالی برگزار شد که توقف یکساله صدور مجوز این پلتفرمها، بازار را بلاتکلیف کرده است. سرپرست مرکز ملی پایش و بهبود محیط کسبوکار وزارت اقتصاد اعلام کرد تا دوم خرداد، وضعیت بازگشایی درگاه صدور مجوز این پلتفرمها تعیین تکلیف میشود.
مرکز مبادله ارز و طلا از یکشنبه ۱۳ اردیبهشت، عرضه شمش طلا را با تغییراتی نظیر امکان حضور پلتفرمهای آنلاین طلا در حراج، آغاز میکند. سهراب اشرفی، کارشناس بازار طلا در گفتوگو با تجارتنیوز تأکید میکند این امکان برای پلتفرمهای آنلاین خریدوفروش طلا، حاکی از به رسمیت شناختن آنها توسط بانک مرکزی است.
فروش فیزیکی طلا در شرایط جنگ به معضلی جدی برای مردم تبدیل شده است. اتحادیه طلا بازگشایی طلافروشیها را به احساس امنیت مشروط کرده و به قیمتدهی روزانه بسنده کرده است. با این حال، صندوقهای طلای بورسی و پلتفرمهای آنلاین، سرمایههای مردم را نقد کردهاند تا پایان سیطره بازار فیزیکی را اعلام کنند!
دبیر اتحادیه کسب و کارهای مجازی گفت: در شرایط فعلی کشور و قطعی اینترنت، معاملات از جمله خرید و فروش طلا در سکوهای برخط انجام می شود و هیچ مشکلی نداریم.
صنعت خریدوفروش آنلاین طلا در ایران طی سالهای ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ به یکی از پرشتابترین بخشهای فینتک کشور تبدیل شده است. برآوردها نشان میدهد که در پایان سال ۱۴۰۳، بیش از یک میلیون کاربر فعال در پلتفرمهای آنلاین طلا حضور داشتهاند و حجم معاملات انجامشده در این بازار به ۱۶ تا ۱۹ تن طلا رسیده است؛ رقمی که ارزشی معادل ۷۰ تا ۸۰ هزار میلیارد تومان دارد و نشاندهنده شکلگیری یک بازار معنادار در کنار بازار سنتی طلاست. مصطفی اکرمی، مدیرعامل میلی معتقد است که پلتفرمهای سرمایهگذاری آنلاین تا حدی با سادهسازی فرآیند سرمایهگذاری و موانع دانش تخصصی، ابزارهای سرمایهگذاری را در دسترس عموم قرار دادهاند.
با وجود ابلاغ «دستورالعمل اجرایی خرید و فروش طلا و نقره به صورت برخط» از سوی هیات وزیران، سهراب اشرفی، فعال بازار طلا، در گفتوگو با تجارتنیوز میگوید این مصوبه تغییر ماهوی در سازوکار پلتفرمهای آنلاین ایجاد نکرده و تنها روند معامله، نظارت بر موجودی و الزام تحویل شمش استاندارد در آن شفافتر شده است. به گفته او، مهمترین بخش این مصوبه، دستورالعمل جلوگیری از خالیفروشی است و تأکید میکند پلتفرمهای آنلاین نقشی در رکود بازار طلا ندارند.
مصوبه جدید دولت درباره خرید و فروش آنلاین طلا تغییری اساسی در ضوابط گذشته ندارد، اما به نظر میرسد فرآیند نظارت و زمان معامله شفافتر شده است. به گفته سهراب اشرفی، فعال بازار طلا، این دستورالعمل با الزام ذخیره صددرصدی طلای عرضه شده در خزانه بانک و نظارت مستقیم نهادهای مالی، میتواند اعتماد مردم به پلتفرمهای طلا را افزایش دهد.
پلتفرم خرید و فروش آنلاین طلا «طلاسی»، در همکاری مشترک با بیمه کوثر، طرحی را آغاز کرده است که براساس آن، طلای کاربران بدون هیچ هزینه و سقفی، بیمه میشود. به گفته مهدی فدایی مدیر عامل طلاسی، این اقدام با هدف افزایش امنیت، اعتماد و اطمینان کاربران در معاملات دیجیتال طلا انجام شده و بیمه نقره نیز در مراحل بعدی در دستور کار قرار دارد.
افشین کلاهی، رئیس کمیسیون جوانان و کسبوکار دانشبنیان اتاق ایران، در گفتوگو با تجارتنیوز بر لزوم نظارت صنفی بر پلتفرمهای آنلاین خرید و فروش طلا تاکید کرد و گفت که بانک مرکزی نباید فعالیت این پلتفرمها را محدود کند.
تورم، مهمترین دغدغه اقتصادی مردم، حالا پساندازهای خرد را هم تهدید میکند. در این میان، طلای آنلاین توانسته به ابزاری برای حفظ ارزش پول تبدیل شود؛ فرصتی که میلیونها ایرانی بهویژه خانوادههای کمدرآمد را به سرمایهگذاری خرد وارد بازار طلا کرده است. استقبال گسترده از پلتفرمهایی مانند «میلی» با ویژگیهایی چون کارمزد کمتر و تکنرخی شدن معاملات، نشان میدهد بازار سنتی طلا با لباسی دیجیتال، جان تازهای گرفته است.
صنعتی که روزگاری نماد رونق و پسانداز خانوارها بود، امروز زیر بار گرانی، رکود و رقبای مجازی کمر خم کرده است. کاهش ۳۰ تا ۴۰ درصدی نیرو در کارگاههای ساخت طلا و افت ۱۵ تا ۲۵ درصدی تولید طلا تنها گوشهای از بحران امروز این صنعت است. نادر بذرافشان، رئیس اتحادیه طلا، جواهر و نقره تهران در گفتوگو با تجارتنیوز، گسترش فعالیت پلتفرمهای آنلاین را نیز در رکود بازار طلا بسیار موثر میداند.
با وجود رشد سریع پلتفرمهای آنلاین خرید و فروش طلا از سال ۱۳۹۵ به این سو و جذب میلیونها کاربر، تجربههای اخیر کاربران، توقف صدور مجوزها و ضوابط تازه بانک مرکزی، نشان میدهد که این بازار هنوز در مرحلهای پرابهام و شکننده است. گزارش میدانی «تجارتنیوز» حاکی از آن است که از نظر مردم اعتماد به این پلتفرمها چندان بالا نیست و بسیاری ترجیح میدهند برای امنیت بیشتر، همچنان سراغ خرید فیزیکی طلا بروند. پرسش اصلی اینجاست که آیا سرمایههای خرد مردم در این پلتفرمها امنیت کافی دارند یا در بحرانها قربانی نوسانات و اختلالات زیرساختی خواهند شد؟
با رونق گرفتن پلتفرمهای خرید و فروش آنلاین طلا، میلیونها نفر وارد بازاری شدند که قرار بود پسانداز خردشان را به سرمایهای مطمئن تبدیل کند. این پلتفرمها با وعده شفافیت و سهولت کار، پا گرفتند، اما ماجرای جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل و بستهشدن ناگهانی درگاههای پرداخت، پرده از چالشهای جدی آنها برداشت. حالا با توقف صدور مجوزها، ورود بانک مرکزی به این حوزه، اعتراض اتحادیه طلا و جواهر تهران و تجربههای ناخوشایند برخی کاربران، پرسش بزرگ مردم این است که آیا طلایی که روی موبایل میخرند در بحرانهای اقتصادی تضمینی برای تحویل فیزیکی، نقدشوندگی و بازگشت سرمایه دارد؟ آیا در زمان افزایش قیمت طلا سود خریدار، محفوظ خواهد بود یا قربانی نوسانات شدید قیمت میشود؟ سود این پلتفرمها در کجای معاملات آنلاین طلا نهفته است؟
بازار طلای ایران همواره پرزرق و برق جذاب بوده و خرید طلا برای مردم، هم جنبه زیبایی و زیورآلات داشته و هم سرمایهگذای محسوب شده است. در گذشته بیشتر معاملات در طلافروشیها و به صورت حضوری انجام میشد، اما حالا با رشد فناوریهای مالی، اپلیکیشنهای خرید و فروش آنلاین طلا وارد میدان شدهاند. این اپلیکیشنها باعث شدند افراد حتی با مبالغ کم هم بتوانند وارد دنیای سرمایهگذاری در طلا شوند. در میان این پلتفرمها، نام یک اپلیکیشن بیشتر به گوش میرسد؛ میلی، زیستبوم تازه طلا در اقتصاد دیجیتال ایران.
با رونق گرفتن پلتفرم های آنلاین فروش طلا، میلیونها نفر وارد بازاری شدند که قرار بود پسانداز خردشان را به سرمایهای مطمئن تبدیل کند. این پلتفرمها با وعده شفافیت و سهولت کار پا گرفتند، اما ماجرای جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل و بسته شدن ناگهانی درگاههای پرداخت، پرده از چالشهای جدی آنها برداشت. حالا با توقف صدور مجوزها، دخالت بانک مرکزی، اعتراض اتحادیهها و تجربههای ناخوشایند کاربران، پرسش بزرگ پیش روی مردم این است: آیا طلایی که روی موبایل میخرند، پشتوانهای هم در خزانه دارد؟ در صورت بروز مشکل، چه کسی مسئول پاسخگویی به سرمایهگذاران است؟
طلا در ایران همواره بهعنوان یکی از امنترین ابزارهای سرمایهگذاری، بهویژه در شرایط اقتصادی پرنوسان، مورد توجه بوده است. با ظهور فناوریهای نوین مالی، طلای دیجیتال بهعنوان گزینهای نوظهور در برابر طلای فیزیکی (مانند سکه، شمش و طلای آبشده) مطرح شده و پرسشهایی درباره اقبال سرمایهگذاران به هر یک، مزایا و معایب آنها و چشمانداز آتی این دو دارایی پدید آورده است. معاملات آنلاین طلا اما طی ماههای اخیر با چالشهای زیادی روبرو بوده و فعلا بر اساس دستور بانک مرکزی متوقف است؛ اما ماهیت این نوع معاملات چیست و آیا این روش، در مقایسه با معاملات فیزیکی طلا، راه بهتری برای سرمایهگذاری است؟