محمد درویش در گفتگو با تجارت‌نیوز مطرح کرد:

تنش آبی، کرونای دوم است؟

محمد درویش، فعال محیط زیست با بیان اینکه ریشه اغلب جرم و جنایت‌ها ریشه در مسائل آب و کشاورزی دارد، گفت: بر اساس آمارهایی که معاونت توسعه روستایی نهاد ریاست جمهوری، ۶۰ هزار روستا خالی از سکنه شده و جمعیت حاشیه‌نشینان از ۷۰۰ هزار نفر در سال ۱۳۵۶ به ۲۰ میلیون نفر رسیده است.

به گزارش تجارت‌نیوز، محمد درویش، عضو هیأت علمی موسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور و فعال محیط زیست در یک برنامه لایو اینستاگرامی در گفتگو با تجارت‌نیوز گفت: بحران آب دست کم در منطقه‌ای که ما زندگی می‌کنیم بسیار ریشه‌دار است. کشوری که آب بیشتری داشته باشد، کشور قوی‌تری است و می‌تواند لابی بیشتری داشته باشد. ۳۰ سال است که کارشناس‌ها هشدار می‌دهند جنگ بزرگی که در منطقه رخ می‌دهد بر سر آب خواهد بود و نه نفت.

ترکیه قدرت را در منطقه تغییر می‌دهد؟

درویش ادامه داد: ترکیه ۱۲۰ میلیارد متر مکعب فقط مخزن روی رود دجله و فرات ساخته است. همچنین این کشور در کل ۲۴۰ میلیارد مترمکعب آب قابل استحصال در یک سال دارد و به قدرت اول منطقه تبدیل شده است. ترکیه با دادن منابع آب به کشورهایی مانند قبرس، اسرائیل و … می‌تواند مبادلات قدرت در منطقه را تغییر دهد. این در حالی است که کل ۶۵۰ مخزنی که ما در ایران داریم، حدود ۵۲ میلیارد مترمکعب گنجایش دارد.

عضو هیأت علمی موسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور گفت: حدود ۳ میلیون و نیم هکتار اراضی کشاورزی در عراق، سوریه و ترکیه خشک شدند و به چشمه‌های تولید گرد و خاک تبدیل شده‌ است. از آنجا که جهت باد عالب از غرب به شرق است، تمام این ریزگردها وارد ایران می‌شود.

درویش با بیان اینکه متاسفانه دولت ایران توانایی لازم برای چانه‌زنی با ترکیه را ندارد، ادامه داد: در دولت اول روحانی، رئیس جمهور اعتراض کرد که ترکیه نباید بی حساب و کتاب روی دجله و فرات سدسازی کند که همجین بحرانی را در پایین دست ایجاد کند. سفیر ترکیه در ایران به صراحت گفت: «شما نمی‌توانید به ما نصایح اخلاقی ارائه دهید. خودتان چه بلایی سرشاخه‌های کارون آوردید، در هیرمند چه کردید؟ شما وقتی به خودتان رحم نکردید، از ما انتظار دارید به کشور دیگر رحم کنیم؟»

اغلب جرم و جنایت‌ها ریشه در مسائل آب و کشاورزی دارد

او گفت: بر اساس گزارش معاونت توسعه روستایی نهاد ریاست جمهوری، در نیم قرن اخیر ۶۰ هزار روستا در کشور اخیر خالی از سکنه شده و جمعیت حاشیه‌نشینان از ۷۰۰ هزار نفر در سال ۱۳۵۶ به ۲۰ میلیون نفر رسیده است. حدود ۷۰ درصد جرم و جنایت در مناطق حاشیه شهرهای بزرگ رخ می‌دهد. بر اساس اعلام قوه قضاییه سالانه ۱۵ میلیون پرونده جدید برای خانوارها باز می‌کنیم. بخش بزرگی از این اعلام جرم‌ها و دعاوی ریشه در مسائل آب و تنش‌های کشاورزی و زمین‌خواری دارد. یکی روستایی که تمام معیشتش به یک قطعه زمین با چند دام وابسته است مشخص است که برای حفظ آن حاضر به پرداخت هر هزینه‌ای است.

این فعال محیط زیست گفت: در حال حاضر هم در کشور تنش‌های آبی در کشور داریم. دو هفته پیش بین کشاورزان اصفهانی و چهارمحال بختیاری بر سر انتقال آب درگیری ایجاد شد. قبل از آن هم در ورزنه لوله انتقال آب اصفهان به یزد را چندین بار منفجر کردند. اینها نشان‌ می‌دهد تنش‌های آب در کشور بسیار جدی است.

چرا خشکسالی در امارات بحرانی نمی‌شود؟

او با بیان اینکه پیش‌بینی می‌شود امسال دولت شود ۷۰ هزار میلیارد تومان خسارت خشکسالی بپردازد، گفت: همین خشکسالی که در ایران وجود دارد در امارات هم هست، اما چرا امارات تحت تاثیر قرار نمی‌گیرد؟ درآمد امارات بر اساس ترانزیت کالا و گردشگری هستند. هرگز چشم امیدشان فقط به آسمان نبوده است. دنبال افزایش وابستگی معیشتی به منابع آب و خاک در یک منطقه کویری نبودند که اگر آب کم شود با خسارات مواجه شوند.

درویش ادامه داد: اگر ما هم بخواهیم یک زیست پایدار داشته باشیم، نباید اجازه دهیم بخش بزرگی از نیروهای کار ما با کشاورزی و دام و طیور درگیر باشد. همه اینها هم به منابع آبی وابسته هستند. در حال حاضر ۶/. سال آبی را طی کردیم و بخش یزرگی از بارندگی‌های اتفاق افتاده است. ریزش‌های آسمانی ما حدود ۳۵ درصد در کشور از میانگین ۵۲ ساله دراز مدت کمتر بوده است. در بخش‌هایی از کشورمان میزان کاهش بارندگی حدود ۸۸ درصد کمتر از میانگین درازمدت بوده است که یک فاجعه بزرگ است.

این فعال محیط زیست راه‌ مدیریت خشکسالی کشور را این چنین توضیح داد: اگر ما همه درآمدمان وابسته به کشاورزی نبود، مدیریت سال‌های کم‌آب و پرآب بسیار راحت‌تر می‌شد. اکنون که خشکسالی است دامداران علف ندارند که به دام‌هایشان بدهند و همه دام‌هایشان را به کشتارگاه می‌برند و این می‌تواند کشور را با تنش جی روبه‌رو کند. راه مدیریت این اوضاع این است که  برنامه‌ای میان‌مدت تنظیم کرده و مزیت‌های بالقوه را بالفعل کرده که کمترین وابستگی به منابع آب و خاک داشته باشد. سراغ استحصال انرژی‌های نو، آبی، بادی و… برویم.

مهاجرت خوزستانی‌ها به دلیل وضعیت آب و هوا

عضو هیأت علمی موسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور گفت: بر اساس آخرین آمارهای مرکز آمار ایران، بالاترین میزان زاد و ولد را در استان خوزستان داشتیم. در همان آمار سال ۹۵ کمترین میزان افزایش جمعیت را داشته است! به دلیل اینکه مردم استان خوزستان مهاجرت می‌کنند. مردم نه آبی برای نوشیدن و نه هوایی برای تنفس دارند. استانی که بالاترین میزان سرمایه‌گذاری در صنعت نفت و گاز و بهترین و پرآب‌ترین رودها را دارد، همچنین بزرگترین تولیدکننده کشاورزی در کشور است، باید بتوان در این استان پول پارو کرد، در جالی که اینگونه نیست. ۱۰ هزار معلم از خوزستان مهاجرت کردند! بخش‌هایی از مردم اصفهان و یزد هم نیز به سمت استان‌های پرآب می‌روند.

او در بخش دیگری از گفته‌هایش به مقایسه کرونا و آلودگی هوا پرداخت: کرونا نهایت سه سال در کشور باشد و حداکثر جان ۲۰۰ هزار نفر از هم‌وطنان را بگیرد در حالی که آلودگی هوا سالانه جان ۵۰ هزار نفر را در کشور می‌گیرد و هر سال نیز تنش‌های آبی روح و روان مردم را بهم می‌ریزد. اینها خسارت‌های جبران‌ناپذیرتری است.

 

نظرات
سردبیر تجارت‌نیوز پیشنهاد می‌کند