برجام به پایان خط رسید؟/ چراع سبز اتحادیه اروپا به تهران

برجام

یک مقام سابق آمریکایی مدعی شد که برجام دیگر محقق نخواهد شد. اما این در حالی است که بورل مدعی شد که کانال‌های ارتباطی با ایران باید حفظ شود.

به گزارش تجارت‌نیوز، جدیدترین خبر درباره برجام را در ادامه بخوانید.

مجاری ارتباطی باید حفظ شود

مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا می‌گوید که به اعتقاد وی درباره موضوع توافق هسته‌ای با ایران، مجاری ارتباطی همچنان باید حفظ شود.

جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه در گزارش سالانه پارلمان اروپا در دو بخش «سیاست خارجی و امنیتی مشترک» و «سیاست امنیتی و دفاعی مشترک»، بر حفظ کانال‌های ارتباطی در رابطه با توافق هسته‌ای ایران، تاکید کرد.

وی بار دیگر با موضع‌گیری مداخله‌جویانه و در حمایت از اغتشاشات اخیر در ایران، مدعی شد: ما با چالش‌های زیادی روبه‌رو هستیم اما ایران یکی از سخت‌ترین چالش‌ها است. سرکوب معترضان و توسل به حکم اعدام برای ما قابل‌قبول نیست! این اظهارات خصمانه و مداخله جویانه در حالی است که کشورهای اروپایی از جمله بزرگترین ناقضان حقوق بشر به شمار می روند؛ با این حال بورل ترجیح داد تا از کنار این مسئله به راحتی عبور کند.

بورل ادعای بی‌اساس تامین سلاح و حمایت نظامی تهران از مسکو در جنگ جاری بین روسیه و اوکراین را تکرار کرد و مدعی شد: همچنین حمایت نظامی (ایران) از روسیه در حمله این کشور به اوکراین هم قابل قبول نیست. شخصاً در چند موقعیت این پیغام را به همتایان ایرانی‌ام منتقل کردم. آنها ارسال سلاح به روسیه را تکذیب می‌کنند اما فکر می‌کنم واقعیت خیلی روشن است. این اظهارات مداخله جویانه و آمیخته با فرافکنیِ بورل در حالی است که وی حاضر نشد حتی یک سند از کمک تسلیحاتی ایران به روسیه در جنگ اوکراین ارائه دهد.

مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در ادامه نیز با تکرار ادعای واهی حمایت نظامی ایران از روسیه، گفت: بر اساس این واقعیت، ما پنج بسته تحریمی (علیه تهران) اعمال کرده‌ایم؛ سه بسته بر اساس نقض حقوق بشر و دو بسته نیز به دلیل تحویل پهپاد به روسیه.

وی افزود: با این حال، فکر می‌کنم که درباره موضوع توافق هسته‌ای-همان برجام مشهور- کانال‌های ارتباطی باید حفظ شود و این یک مساله مجزاست.

بورل با زیرسوال بردن «برنامه صلح‌آمیز هسته‌ای ایران»، مدعی شد که تمام اقدامات باید در راستای ممانعت از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای صورت بگیرد.

اظهارات بورل در حالی مطرح شده که پیتر استانو، سخنگوی مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز به‌تازگی گفته بود که هدف طرف‌های اروپایی برجام این است که بن‌بست موجود در مذاکرات رفع تحریم‌ها را بشکنند. وی علی‌رغم برخی جوسازی‌ها و ادعاها، تأکید کرده بود که «برجام نمرده است، مذاکرات متوقف شده، اما ارتباط‌های معمول با ایران همچنان برقرار است.»

احیای برجام بعید است

نشریه «فارن پالیسی» در گزارشی به قلم ارون دیوید میلر مقام سابق آمریکایی و استیو سیمون پژوهشگر نوشت: بایدن نباید انتظار خبرهای خوبی از خاورمیانه در سال جدید داشته باشد. ظرفیت واشنگتن در مورد این دو چالش محدود است: چگونه از انفجار درگیری‌ها بین اسرائیلی‌ها و فلسطینی‌ها جلوگیری کند و چگونه ترمز برنامه هسته‌ای ایران را بکشد. گزینه‌های بایدن بین بد و بدتر است.

در ادامه این مطلب آمده است: با بازگشت بنیامین نتانیاهو به قدرت در اسرائیل، دولت بایدن اکنون با افراطی‌ترین کابینه در تاریخ{جعلی} اسرائیل روبه‌رو شده است، کابینه‌ای که احتمالا باعث افزایش جدی تنش‌ها (اگر نگوییم انفجار) بر سر مساله فلسطین و برنامه هسته‌ای ایران خواهد شد. نتانیاهو تهدید هسته‌ای ایران را در اولویت نخست خود قرار داده است. نتانیاهو در اواخر دسامبر ۲۰۲۲ گفت: «من به یک دلیل اصلی به قدرت برگشتم، تا هر کاری که می‌توانم برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌‌‌ای انجام دهم.» و شرایط اکنون برای دیدگاه نتانیاهو نسبت به چالش ایران مساعدتر از هر زمان دیگری است.

دورنمای احیای برجام در این مقطع بعید به نظر می‌رسد. بایدن حتی ماه گذشته اعتراف کرد که این توافق مرده است، اگرچه او نمی‌‌‌خواست آن را علنی بگوید. برخورد با اعتراضات در ایران، همراه با عرضه پهپاد برای کمک به جنگ روسیه علیه اوکراین، احساسات ضد ایرانی را در واشنگتن افزایش داده است. با توجه به مخالفت کنگره، این بحث هم وجود دارد که اساسا دولت بایدن قادر به توافق با ایران هست یا نه، زیرا این امر شامل کاهش تحریم‌‌‌ها در زمانی است که تهران با ناآرامی‌هایی در داخل مواجه است و همزمان به ولادیمیر پوتین، رئیس‌‌‌جمهور روسیه در اوکراین کمک می‌کند.

مقامات آمریکایی از پیش‌بینی اجتناب کرده‌‌‌اند، اما هیچ‌‌‌یک از کارشناسان، اطلاعات درز داده شده از سوی اسرائیل را درباره برنامه‌‌‌ریزی جدی‌تر واشنگتن و تل‌آویو برای نوعی برخورد با ایران رد نکرده‌‌‌اند. سوال این است: چه نوع برخوردی؟ فقط ایالات‌متحده این توانایی را دارد که سانتریفیوژهای مدفون شده در زیر کوه را بدون پیاده کردن نیرو در ایران، از میان ببرد. فقط ایالات متحده هواپیماهایی دارد که قادر به حمل به اصطلاح bunker buster است. برنامه‌هایی برای انجام این اقدام در دولت اوباما تدارک دیده شد و اکنون به خوبی بسط پیدا کرده است. البته اسرائیل می‌تواند با پرتاب موشک‌‌‌ از زیردریایی‌‌‌هایش، پیوستن به ایالات‌متحده در حملات هوایی، اشتراک‌‌‌گذاری اطلاعات، و انجام خرابکاری‌‌‌ها و ترور، به عملیات سخت ملحق شود.

غنی سازی ادامه دارد؟

بنابراین، جهان در حال حاضر با ایرانی مواجه است که انگیزه‌‌‌های قوی برای ادامه غنی‌‌‌سازی دارد. از طرفی، ظاهرا اوضاع بین‌المللی هزینه دیپلماتیک را برای طراح برخورد سخت کاهش می‌دهد. فاکتورهای دیگری نیز وجود دارد، از جمله یک دشمن استراتژیک منطقه‌ای – اسرائیل – که قصد خود را برای استفاده از گزینه نظامی اعلام و اجماع داخلی در این رابطه را ثابت کرده است. دولت ایالات متحده هم که به‌رغم روابط پرتنش با اسرائیل، حمایت خود را از عملیات ترکیبی علیه ایران کاملا واضح اعلام کرده است. ارتش ایالات‌متحده هم ظرفیت تخریب زیرساخت‌های هسته‌ای ایران را دارد. این تحولات نشان می‌دهد ایالات متحده وارد مرحله جدید و مملو از خطر می‌شود. البته باید پرسید که چقدر از این موارد جزئی از یک نمایش است. حمایت ایالات‌متحده می‌تواند بیشتر برای اطمینان‌بخشی به اسرائیل از حضور واشنگتن باشد و در عین حال این پیام را منتقل کند که اسرائیل به تنهایی نمی‌تواند موفق شود.

صحبت از اقدام سخت در تل‌آویو و واشنگتن نیز ممکن است به همان اندازه با تشویق ایران برای بازگشت مجدد به مذاکرات هسته‌ای و به تاخیر انداختن غنی‌سازی تسلیحاتی مرتبط باشد که با سیگنال دادن به یک مواجهه قریب الوقوع ارتباط داشته باشد. چالش‌هایی که دولت ایران را احاطه کرده و محدودیت‌های اعمالی تهران در غنی‌‌‌سازی ممکن است آن را به سوی مصالحه سوق دهد. هم در مورد ایران و هم در مورد فلسطین، ایالات‌متحده بدون درک روشنی از اینکه دقیقا چه کاری باید انجام دهد، در حال حرکت است. تغییر رویکرد به بازدارندگی قاطعانه‌‌‌تر از طریق تهدید به مواجهه در صورتی که ایران بیش از حد برنامه هسته‌ای خود را جلو ببرد، ممکن است زمان بخرد، اما زمان هم در نهایت تمام می‌شود. از طرفی، حتی اگر بدترین انتظارات از کابینه جدید اسرائیل محقق نشود، تا درگیری اسرائیل و فلسطین و یک انفجار بزرگ، زمان اندکی وقت هست. به طور خلاصه، وضعیتی که بایدن با آن مواجه است، احتمالا قبل از بد شدن، بدتر می‌شود.

نظرات
سردبیر تجارت‌نیوز پیشنهاد می‌کند