جدیدترین حواشی اعتراضات/ جامعه حق دارد ناآرام باشد

ناصر کنعانی

در پی مرگ مهسا امینی، ایران شاهد اعتراضات مردم شد. در کنار تمام حواشی‌های چند روز اخیر نگاه‌های متفاوت به بحران‌های کشور نیز قابل توجه بوده است.

به گزارش تجارت‌نیوز، با دید جامعه‌شناسی به اعتراضات اخیر ایران می‌توان ریشه مخالفت‌ها را در مسائل حل نشده پیدا کرد. مسائلی که شاید اگر حل می‌‌شود ایران را گرفتار بحران بی‌اعتمادی نمی‌کرد. بحرانی که سرمایه اجتماعی کشور را بر باد داده و می‌دهد.

به نقل از دنیای‌اقتصاد، محمد فاضلی، جامعه‌شناس در برنامه «شیوه» تلویزیون گفت: جامعه ایران به‌دلیل آنچه برای خانم مهسا امینی پیش آمده، بسیار داغدار و ملتهب است. اول باید بدانیم جامعه ایران در چه وضعیتی است؟ ۸۶درصد جمعیت پس انقلاب به دنیا آمده‌اند. این جامعه گسترش یافته و بالغ شده و تحصیل کرده است. این جامعه از برخی عارضه‌ها رنج می‌برد. او گفت: نرخ بیکاری بسیار بالاست، بیکاری به شکل نابرابری بین زن و مرد تقسیم شده است. مردان پنج برابر زنان شاغل هستند.

محمد فاضلی افزود: نرخ بیکاری زنان ۱۳درصد، نرخ بیکاری مردان ۷.۲درصد. جوان ۱۸ تا ۳۵ سال دو برابر کل بیکار است. تعداد دانشجویان زن ۲۰هزار بیش از مردان است، اما نرخ بیکاری آنها دو برابر است. نرخ مشارکت اقتصادی آنها یک پنجم است. طبیعی است من مثل زنان اسم این را بگذارم تبعیض ساختاری علیه زنان.

به گفته فاضلی، طبق گزارش دو سال پیش مرکز پژوهش‌های مجلس، ما در طول دهه ۹۰ یک افول اقتصادی وحشتناک را تجربه کردیم. این افول در حدی است که اگر تا سال ۱۴۰۵ سالی ۸درصد رشد اقتصادی داشته باشیم، تازه به جایی می‌رسیم که سال ۹۰ بودیم و این غیرممکن است!

وی گفت: این جامعه ۶۰درصد شاغلانش پوشش بیمه ندارند. این جامعه دچار ۱۸.۴درصد فقر مطلق است. یعنی از هر پنج نفر، یکی در فقر مطلق به سر می‌برد. این جامعه‌شناس با بیان اینکه ایران امروز جامعه‌ای است که به‌شدت بالغ شده است، گفت: تحصیلات به‌شدت بالاتر رفته است، آگاهی‌ها به‌شدت افزایش یافته و این جامعه به‌شدت جهانی شده است. این جامعه‌ای که بزرگ شده، با یک ساختار حکمرانی مواجه شده که دائم دارد توانش را از دست می‌دهد. به‌شدت بر سر موضوعات مختلف انرژی‌اش را هدر داده است.

میانگین هوشی جامعه بالاتر از حکومت است

این جامعه‌شناس گفت: امروز با بحران محیط‌‌زیست و خشک شدن پیکره‌های آبی مواجه هستیم. بحران مهاجرت نه فقط نخبگان بلکه تکنیسین‌ها و نیروی کار را دربرمی‌گیرد. در سطح دولت نمی‌توانید ادعا کنید که میانگین هوشی و ضریب و توانایی جامعه‌تان بالاتر از حکومت‌تان نیست. آدم‌هایی که در ساختار تصمیم‌گیری هستند می‌توان گفت اکثریت‌شان از میانگین افراد جامعه پایین‌تر هستند.

به گفته محمد فاضلی، این وضعیت جامعه ایرانی را به استیصال رسانده و رویای توسعه دارد برباد می‌رود. جامعه احساس می‌کند تمام ظرفیت‌هایش را از دست می‌دهد. انسان موجودی است که در سایه آینده زندگی می‌کند. اکثریتی از جامعه احساسش این است که این مدل حکمرانی و مسیری که در حال طی آن هستیم، آینده‌ای برایش بنا نمی‌کند.

فاضلی افزود: جامعه ایران ناآرام است و حق دارد. زیرا زیر سایه آینده‌ای زندگی می‌کند که نیازها و مطالبات او را برآورده نمی‌کند. سال ۹۰ نیز همین حرف‌ها را می‌زدیم، اما عده‌ای گفتند آینده‌ روشن است. ظرف این مدت ایران ۳۰درصد درآمد سرانه‌اش را از دست داده، مهاجرت افزایش داشته و پیکره آب‌هایش را از دست داده است.

وی گفت: در بستر چنین جامعه‌ای بین مردم و حاکمیت مناقشاتی در جریان است که ابعادی دارد. مناقشات اقتصادی، بر سر ناکارآمدی و فساد، مردم مطالبه‌گرند در مورد حقوق زنان، بیکاری جوانان، سبک زندگی و مداخله‌ای که در مورد سبک زندگی‌شان می‌شود. مردم مخالفند که در میانکاله پتروشیمی ساخته شود. مردم مخالفند در بیابان‌های بی‌آب ایران صنایع فولاد بسازند. با تخریب جنگل‌ها مخالفند. با یک دهه رشد اقتصادی صفر مشکل دارند و با مجموعه‌ای از تناقضات مشکل دارند. به گفته او، نمی‌توانید از یک طرف به جمعیتی میلیونی بگویید مقاومت کنید، صبر کنید و بعد متوجه شوید مقامات‌تان یک جور دیگری زندگی می‌کنند. وسایل‌شان را از جای دیگری می‌خرند و بچه‌های‌شان جای دیگری زندگی می‌کنند. ما تبدیل شده‌ایم به مجموعه‌ای از مسائل حل نشده.

بحران اعتماد، سرمایه اجتماعی را بر باد داد

به عقیده این جامعه‌شناس این جامعه انبوهی از مسائل حل نشده در ذهنش دارد. از محیط‌زیست، تورم چهاردهه‌ای، اسیدپاشی در اصفهان، مرگ‌های قبلی در بازداشتگاه‌ها، تا به سرانجام نرسیدن پرونده‌های قضایی تا دهه‌ها موضوعی که در ذهنش باقی می‌ماند و وقتی من توییت می‌زنم که ابراهیم رئیسی کار اخلاقی و درستی کرده به خانواده مهسا امینی زنگ زده، گفته بررسی می‌کنیم، مخاطب من ناسزا می‌گوید و می‌گوید کدام یکی به نتیجه رسیده که این دومی باشد. اینجا بحران عظیم شکل گرفته است. ما گرفتار مساله بحران اعتماد هستیم، یعنی سرمایه اجتماعی نداریم.

تعارض شرم‌آور سخنگویان خارجی

به نقل از ایسنا،‌ سخنگوی وزارت امور خارجه از تعارض شرم‌آور مسئولان و سخنگویان برخی کشورها در قبال مسائل مربوط به ایران، انتقاد کرد.

ناصر کنعانی در توییتی در این باره نوشت: تعارض شرم‌آوری است که سخنگویان رسمی و مسئولان عالی‌رتبه دولتی که با اِعلام و اِعمال سیاست «فشار حداکثری» و « تحریم‌های ویران‌گر و خردکننده»، می‌خواستند مردم ایران را به زانو درآورند، امروز سخن از «غم‌خواری» و «هواداری» مردم ایران می‌زنند!

از آن متعارض‌تر آنکه رسانه‌هایشان درگیری‌های خیابانی، تخریب و ویران‌گری را تشویق و انگیزه‌های قومی را تحریک می‌کنند اما شعار «زندگی» برای مردم ایران سر می‌دهند!!
‏نفاق و ریاکاری دشمن اصلی ملت ایران پایانی ندارد!!!

نظرات
سردبیر تجارت‌نیوز پیشنهاد می‌کند