گفتگوی تجارت‌نیوز با استاد دانشگاه شهید بهشتی:

نتیجه احیای برجام بدون پذیرش FATF / توافق چقدر دوام می‌آورد؟

علی بیگدلی

با توجه به داغ شدن بازار گمانه‌زنی پیرامون حصول توافق اتمی، بار دیگر این مسئله مطرح شده که نتیجه احیای برجام بدون پذیرش FATF چه خواهد بود؟

به گزارش تجارت‌نیوز، با توجه به داغ شدن بازار گمانه‌زنی پیرامون حصول توافق اتمی، بار دیگر این مسئله مطرح شده که نتیجه احیای برجام بدون پذیرش FATF چه خواهد بود؟

علی بیگدلی، استاد دانشگاه شهید بهشتی و کارشناس روابط بین الملل به تجارت‌نیوز گفت: کشورهایی که FATF را پذیرفته‌اند به سه دسته تقسیم می‌شوند. یک دسته کشورهایی هستند که داوطلبانه این موضوع را پذیرفته‌اند و جزو اعضای گروه اقدام مالی هستند. گروه دوم شامل کشورهایی می‌شود که بنا بر پیشنهاد اعضای FATF این پیمان را پذیرفته‌اند. گروه سوم نیز کشورهایی مانند ایران و کره‌شمالی هستند که به طور کلی این پیمان را از اساس نپذیرفته‌اند.

این استاد دانشگاه ادامه داد: کشور ما فعلا در گروه سوم این دسته‌بندی قرار می‌گیرد، بنابراین بخش عمده‌ای از مواهب بازرگانی بین‌المللی از ما دریغ می‌شود. از طرفی هم ما عضو پیمان سوئیفت نیز نیستیم و این موضوع کار را به مراتب دشوارتر می‌کند.

محدودسازی گزینه‌های سرمایه‌گذاری بدون پذیرش FATF

این کارشناس مسائل اروپا و آمریکا بیان کرد: اما نباید فراموش کرد که ما شرایط بسیار سختی را برای سرمایه‌گذاری شرکت‌های خارجی در ایران به وجود آورده‌ایم. این اتفاق باعث شده تا دستمان برای انتخاب شرکت‌ها بسیار بسته باشد. تنها گزینه‌های محدودی وجود دارند که این شرایط را پذیرفته و امکان کار کردن با این محدودیت‌ها را دارند.

وی تاکید کرد: البته در سال ۲۰۱۵ که توافق برجام شد نیز ما FATF را نپذیرفته بودیم اما تعداد زیادی از شرکت های خارجی راهی ایران شدند. این اتفاق چند دلیل داشت و اگر بار دیگر شاهد احیای برجام باشیم چنین اتفاقی رخ نخواهد داد. نکته اول اینکه در آن دوره حساسیتی که امروزه نسبت به بحث FATF می‌بینیم وجود نداشت.

این استاد روابط بین‌الملل به تجارت‌نیوز گفت: ثانیا تعداد زیادی از شرکت‌ها اعم از توتال به صورت غیرمستقیم با ایران وارد تعامل شدند. برای مثال بخشی از شرکت‌های کره‌جنوبی که تحریم‌های ثانویه آمریکا را نیز پذیرفته‌اند در قالب غیرمستقیم و در حوزه‌های مشخصی با ایران کار خواهند کرد. اما به طور کلی تا زمانی که ما این پیمان‌ها را نپذیریم فعالیت‌مان در چارچوب تجارت بین‌الملل رسمیت ندارد.

چند استثناء وجود دارد!

بیگدلی عنوان کرد: البته تحریم‌هایی که بر علیه ایران وضع شده و در صورت احیای برجام برداشته خواهد شد، تحریم‌هایی هستند که خیلی نیازی به رفع مانع FATF ندارند. به عبارتی تعدادی از شرکت‌هایی که در صورت لغو تحریم‌های نفتی با ایران کار خواهند کرد خود را به FATF مقید نمی‌دانند.

وی افزود: در واقع بدون پذیرش FATF فعالیت و حضور ما در محافل اقتصادی و بازارهای بین‌‎المللی بسیار دشوار است. اما برخی از شرکت‌هایی که مقرر شده در صورت رفع تحریم با ایران به همکاری بپردازند با در نظر گرفتن این موضوع کار خود را آغاز خواهند کرد.

ورود سرمایه خارجی در نتیجه احیای برجام قطعی است؟

این تحلیلگر سیاست خارجی یادآور شد: به هیچ عنوان شاهد هجوم سال ۲۰۱۵ شرکت‌های خارجی برای سرمایه‌گذاری در ایران نخواهیم بود. این موضوع نیز چندین دلیل دارد؛ یکی مسئله نپذیرفتن FATF است. اما مسئله اصلی مربوط به تحولات سیاسی در ایالات متحده است. سرمایه‌گذار خارجی این اطمینان را ندارد که دو سال بعد در صورت روی کار آمدن جمهوری خواهان برجام پابرجا خواهد بود یا خیر؟

یک ادعای عجیب!

استاد دانشگاه شهید بهشتی به ادعای عجیب یک رسانه اشاره کرد. وی گفت: برخی از رسانه‌های نزدیک به شورای امنیت ملی مدعی شده اند که تلاش هایی شکل گرفته که دولت بایدن کاری کند در حدود ۲ سال و چند ماهی که از دولت دموکرات‌ها باقی مانده، ۴ سال دیگر به عمر برجام اضافه کند! طبق ادعای این منابع خبری دولت بایدن نیز این موضوع را پذیرفته است.

بیگدلی در پایان خاطرنشان کرد: اما با توجه به ظرفیت‌های قانون اساسی ایالات متحده اصلا چنین امری امکان‌پذیر نیست. فرض کنیم دولت بایدن دو سال دیگر کاخ سفید را به جمهوری‌خواهان واگذار کند. در چنین شرایطی چگونه ممکن است که بایدن و دموکرات‌ها بتوانند ۴ سال دیگر به عمر برجام اضافه کنند؟

نظرات
سردبیر تجارت‌نیوز پیشنهاد می‌کند