به گزارش تجارت نیوز، رشد تسهیلات همیشه به معنای بهبود عملکرد بانکها نیست؛ گاهی همین رشد میتواند نشانهای از فشار بر منابع و افزایش ریسک باشد. بررسی عملکرد بانک پارسیان در سال ۱۴۰۴ نیز تصویری دوگانه از این وضعیت ارائه میدهد. این بانک از یک سو با افزایش قابل توجه تسهیلات و گسترش فعالیتهای اعتباری همراه بوده و از سوی دیگر، نشانههایی از عقبماندن منابع و تغییر در کیفیت درآمد را بروز داده است.
مانده تسهیلات پارسیان از حدود ۳۹۲ همت در خرداد ۱۴۰۴ به ۴۸۰ همت در اسفند رسیده که بیانگر رشد ۸۷ همتی و ۲۲ درصدی است. این در حالی است که رشد سپردهها با شتابی کمتر ثبت شده و همین موضوع میتواند تعادل میان منابع و مصارف را تحت تأثیر قرار دهد. همزمان، تغییر در ترکیب درآمدی بانک به نفع تسهیلات، وابستگی آن به وامدهی را افزایش داده است. مجموعه این تحولات نشان میدهد مسیر رشد بانک پارسیان با چالشهایی در بخش منابع و کیفیت سودآوری همراه شده است.
ترکیب تسهیلات پارسیان بدون تغییر ماند
ترکیب تسهیلات بانک پارسیان نشاندهنده جهتگیری اصلی فعالیتهای اعتباری آن است. این تسهیلات در واقع همان وامهایی هستند که بانک در قالبهای مختلف پرداخت میکند. در این میان، دو قلم «تسهیلات ارزی» و «مرابحه» بیشترین سهم را دارند. تسهیلات ارزی بزرگترین بخش پرتفوی است و مانده آن از ۲۲۹ همت در خرداد ۱۴۰۴ به ۲۴۵ همت در اسفند رسیده است. این روند نشان میدهد بانک در حوزه ارزی همچنان نقش پررنگی دارد، اما رشد آن محدود بوده است.
در مقابل، مرابحه که نوعی وام اقساطی با نرخ مشخص است، رشد سریعتری را تجربه کرده است. مانده این تسهیلات از ۶۶ همت به ۱۱۷ همت در ابتدای دورهها و از ۷۱ همت به ۱۲۱ همت در پایان دوره رسیده است. در عین حال، این ارقام در شرایطی ثبت شدهاند که تغییر محسوسی در سایر سرفصلهای تسهیلات دیده نمیشود. بنابراین، افزایش مانده تسهیلات بیش از هر چیز ناشی از رشد همین دو بخش اصلی بوده است. این موضوع میتواند به معنای تمرکز بیشتر بانک بر حوزههای خاص اعتباری و در نتیجه افزایش ریسک تمرکز باشد.
تامین مالی ریسکمحور و ناپایدار بانک پارسیان
در سمت منابع، مانده سپردههای سرمایهگذاری بانک پارسیان از ۴۱۹ همت در خرداد ۱۴۰۴ به ۵۱۶ همت در اسفند رسیده است. این روند یعنی حدود ۹۷ همت افزایش منابع که نشان میدهد بانک پارسیان همچنان توانسته جریان جذب سپرده را حفظ کند. با این حال، بررسی ترکیب سپردهها نکات مهمتری را نشان میدهد. سپردههای یکساله همچنان بیشترین سهم را دارند و از ۱۸۴ همت به ۲۱۸ همت رسیدهاند، اما سهم آنها از ۴۴ درصد به ۴۲ درصد کاهش یافته است. این موضوع نشان میدهد اگرچه حجم این سپردهها افزایش یافته، اما رشد آنها نسبت به سایر انواع سپردهها کندتر بوده است.
در مقابل، سپردههای کوتاهمدت رشد قابل توجهی داشته و از ۶۰ همت به بیش از ۱۰۱ همت رسیدهاند و سهم آنها از ۱۴.۴ درصد به ۱۹.۶ درصد افزایش یافته است. همچنین سپردههای جاری ریالی نیز از ۴۱ همت به ۶۵ همت افزایش یافتهاند که بیانگر افزایش سهم منابع در دسترس و نقدشونده است. در کنار این موارد، کاهش سهم برخی سپردههای بلندمدتتر مانند سپردههای سهساله نیز قابل توجه است که از بیش از ۱۹ همت به حدود ۶.۵ همت کاهش یافتهاند.
این تغییر ترکیب نشان میدهد بخشی از منابع بانک به سمت سپردههای کوتاهمدت و با نقدشوندگی بالاتر حرکت کرده است. چنین تغییری معمولاً در شرایطی رخ میدهد که سپردهگذاران تمایل کمتری به قفل کردن منابع خود در بلندمدت دارند و ترجیح میدهند انعطاف بیشتری در تصمیمگیری مالی داشته باشند. چنین وضعیتی اگرچه دسترسی بانک به منابع را افزایش میدهد، اما پایداری آنها را کاهش میدهد. در نتیجه، بانک ممکن است در دورههای بعدی با چالش بیشتری در مدیریت نقدینگی مواجه شود.
درآمد واممحور بانک پارسیان
در بخش عملکرد مالی، کل درآمد عملیاتی بانک از حدود ۴.۶ همت در خرداد ۱۴۰۴ به ۶.۴ همت در اسفند رسیده است. این افزایش در نگاه اول نشاندهنده رشد فعالیتهای بانک است، اما بررسی ترکیب درآمدها تصویر دقیقتری ارائه میدهد. در خرداد، درآمد تسهیلات اعطایی حدود ۲.۷ همت معادل ۵۹ درصد کل درآمد بود، در حالی که این رقم در اسفند به بیش از ۵ همت و سهم ۷۸.۵ درصدی رسیده است. این یعنی اتکای بانک به درآمد ناشی از وامدهی بهطور محسوسی افزایش یافته است.
در مقابل، برخی منابع درآمدی دیگر تضعیف شدهاند. درآمد سپردهگذاری از ۳۴۰ میلیارد تومان به ۳۰۶ میلیارد تومان کاهش یافته و سهم آن از ۷.۴ درصد به ۴.۷ درصد رسیده است. همچنین درآمد سرمایهگذاریها که در ابتدای دوره حدود ۷۹۸ میلیارد تومان و سهم ۱۷ درصدی داشت، در پایان دوره عملاً به صفر رسیده است. در عین حال، درآمد کارمزدها از ۳۸۰ به ۶۲۸ میلیارد تومان افزایش یافته و سهم آن به حدود ۹.۷ درصد رسیده که نشاندهنده رشد نسبی این بخش است.
در مجموع، این تغییر ترکیب نشان میدهد رشد درآمد بانک بیش از هر چیز بر پایه گسترش تسهیلات شکل گرفته و سهم سایر منابع درآمدی کاهش یافته است. چنین وضعیتی میتواند در کوتاهمدت به افزایش درآمد کمک کند، اما در بلندمدت وابستگی بیش از حد به تسهیلات، ریسک درآمدی بانک را افزایش خواهد داد.
گزارش های بیشتر را در صفحه بانک و بیمه بخوانید.
