به گزارش تجارت نیوز، آن‌طور که آژانس بین‌المللی انرژی گزارش داده، بیش از ده هفته پس از آغاز جنگ در خاورمیانه، افزایش اختلال در عرضه نفت از مسیر تنگه هرمز باعث شده ذخایر جهانی نفت با سریع‌ترین نرخ ثبت‌شده کاهش یابد. قیمت‌های شاخص نفت نیز در واکنش به سیگنال‌های متناقض درباره احتمال دستیابی آمریکا و ایران به توافقی برای پایان‌دادن به درگیری‌ها، نوسانات شدیدی را تجربه کرده‌اند؛ طوری که شاخص قیمت محموله‌های فیزیکی نفت خام دریای شمال پس از صعود تا ۱۴۴ دلار در هر بشکه، به کمتر از ۱۰۰ دلار سقوط کرد و سپس دوباره افزایش یافت.
در زمان نگارش این گزارش، دو کشور همچنان بر سر توافقی برای بازگشایی تنگه هرمز و پایان جنگ اختلاف داشتند و قیمت این نفت در محدوده ۱۱۰ دلار در هر بشکه قرار داشت.
مجموع کاهش عرضه از سوی تولیدکنندگان خلیج فارس از یک میلیارد بشکه فراتر رفته است / بیش از ۱۴ میلیون بشکه در روز از تولید نفت متوقف شده است
در حالی که تردد نفتکش‌ها از تنگه هرمز همچنان محدود است، مجموع کاهش عرضه از سوی تولیدکنندگان خلیج فارس اکنون از یک میلیارد بشکه فراتر رفته و بیش از ۱۴ میلیون بشکه در روز از تولید نفت متوقف شده است؛ رخدادی که یک شوک عرضه بی‌سابقه به شمار می‌رود. با این حال، شکاف فعلی میان عرضه و تقاضا به‌مراتب کوچک‌تر از آن چیزی است که انتظار می‌رفت، زیرا بازار پیش از آغاز بحران نیز با مازاد عرضه مواجه بود و تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان در حال واکنش به سیگنال‌های بازار هستند.
ذخایر جهانی مشاهده‌شده، شامل نفت ذخیره‌شده روی آب، طی ماه‌های مارس و آوریل در مجموع ۲۵۰ میلیون بشکه کاهش یافته است
در سمت عرضه، عربستان سعودی و امارات متحده عربی موفق شده‌اند بخشی از صادرات خود را به پایانه‌هایی منتقل کنند که خارج از تنگه هرمز فعالیت می‌کنند. هم‌زمان، ذخایر تجاری و راهبردی دولتی در کشورهای مصرف‌کننده وارد بازار شده تا بخشی از کمبود عرضه را جبران کند. ذخایر جهانی مشاهده‌شده، شامل نفت ذخیره‌شده روی آب، طی ماه‌های مارس و آوریل در مجموع ۲۵۰ میلیون بشکه کاهش یافته که معادل ۴ میلیون بشکه در روز است. تولیدکنندگان خارج از خاورمیانه نیز در واکنش به بحران، تولید و صادرات خود را به سطوح بی‌سابقه‌ای افزایش داده‌اند. در واقع، پیش‌بینی رشد عرضه در قاره آمریکا برای سال ۲۰۲۶ از ابتدای سال تاکنون بیش از ۶۰۰ هزار بشکه در روز افزایش یافته و به‌طور متوسط به ۱.۵ میلیون بشکه در روز رسیده است.
علاوه بر این، صادرات نفت خام حوزه آتلانتیک که اکنون عمدتاً راهی بازارهای شرق سوئز می‌شود، از فوریه تاکنون ۳.۵ میلیون بشکه در روز افزایش یافته است؛ افزایشی که عمدتاً از سوی آمریکا، برزیل، کانادا، قزاقستان و ونزوئلا رقم خورده است. صادرات نفت خام روسیه نیز افزایش یافته، زیرا حملات مکرر به پالایشگاه‌های این کشور مصرف داخلی را کاهش داده و موجب رشد صادرات شده است. هم‌زمان، آمریکا به‌طور موقت تحریم‌های مربوط به نفت ذخیره‌شده روسیه روی آب را تعلیق کرده است.
کاهش فعالیت پالایشی جهان حدود ۵ میلیون بشکه در روز نسبت به سال قبل در ماه آوریل گزارش شده است
در سمت تقاضا، پالایشگاه‌ها ظرفیت عملیاتی خود را کاهش داده و واردات نفت خام را به‌طور محسوسی پایین آورده‌اند. بر اساس داده‌های شرکت «کپلر»، واردات دریابرد نفت خام چین از فوریه تا آوریل ۳.۶ میلیون بشکه در روز کاهش یافته است. کاهش‌های قابل‌توجه دیگری نیز در ژاپن (۱.۹ میلیون بشکه در روز)، کره جنوبی (یک میلیون بشکه در روز) و هند (۷۶۰ هزار بشکه در روز) مشاهده شده است. با این حال، هرچند کاهش فعالیت پالایشی جهان به‌طور موقت از فشار بازار نفت خام کاسته، اما کمبود عرضه به‌سرعت در بازار فرآورده‌های نفتی در حال گسترش است. کاهش فعالیت پالایشی جهان حدود ۵ میلیون بشکه در روز نسبت به سال قبل در ماه آوریل برآورد شده است.
پیش‌بینی می‌شود تقاضای جهانی نفت در سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۶ نسبت به مدت مشابه سال قبل ۲.۴ میلیون بشکه در روز کاهش یابد
مصرف‌کنندگان نهایی نیز در حال کاهش مصرف هستند. اکنون پیش‌بینی می‌شود تقاضای جهانی نفت در سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۶ نسبت به مدت مشابه سال قبل ۲.۴ میلیون بشکه در روز کاهش یابد و در مجموع سال نیز ۴۲۰ هزار بشکه در روز افت کند؛ رقمی که ۱.۳ میلیون بشکه در روز کمتر از برآوردهای پیش از بحران است. در حال حاضر، بیشترین افت تقاضا در بخش پتروشیمی مشاهده می‌شود؛ جایی که دسترسی به خوراک به‌طور فزاینده‌ای محدود شده است. فعالیت هوانوردی نیز بسیار پایین‌تر از سطح عادی قرار دارد و همین امر بخشی از فشار بر قیمت سوخت جت را کاهش داده؛ سوختی که پس از قطع صادرات خاورمیانه تقریباً سه برابر شد. قیمت‌های بالاتر، تضعیف شرایط اقتصادی و سیاست‌های صرفه‌جویی در مصرف نیز در ادامه بر مصرف جهانی نفت فشار وارد خواهند کرد.
اگر توافقی برای پایان جنگ حاصل شود و از سه‌ماهه سوم سال ۲۰۲۶ جریان نفت از طریق تنگه هرمز به‌تدریج از سر گرفته شود، ممکن است تقاضا تا پایان سال دوباره وارد مسیر رشد شود. با این حال، احتمالاً روند بازیابی عرضه کندتر خواهد بود. در نتیجه، بازار نفت تا سه‌ماهه پایانی سال همچنان با کسری عرضه مواجه می‌ماند. با توجه به اینکه ذخایر جهانی نفت هم‌اکنون با سرعتی بی‌سابقه در حال کاهش است، انتظار می‌رود نوسانات قیمتی در آستانه اوج تقاضای تابستانی ادامه یابد.
بخش‌های پتروشیمی و هوانوردی در حال حاضر بیشترین آسیب را متحمل شده‌اند / تقاضای جهانی نفت در سال ۲۰۲۶ نسبت به سال قبل ۴۲۰ هزار بشکه در روز کاهش می‌یابد
آژانس بین‌المللی انرژی در گزارش ماه مه خود پیش‌بینی کرد تقاضای جهانی نفت در سال ۲۰۲۶ نسبت به سال قبل ۴۲۰ هزار بشکه در روز کاهش یابد و به ۱۰۴ میلیون بشکه در روز برسد؛ رقمی که ۱.۳ میلیون بشکه در روز کمتر از پیش‌بینی آژانس پیش از جنگ است. بیشترین کاهش در سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۶ رخ می‌دهد؛ جایی که تقاضا ۲.۴۵ میلیون بشکه در روز پایین‌تر است که از این میزان، کشورهای عضو OECD حدود ۹۳۰ هزار بشکه در روز و کشورهای غیرعضو OECD حدود ۱.۵ میلیون بشکه در روز سهم دارند. بخش‌های پتروشیمی و هوانوردی در حال حاضر بیشترین آسیب را متحمل شده‌اند، اما انتظار می‌رود قیمت‌های بالاتر، ضعف محیط اقتصادی و اقدامات صرفه‌جویی در مصرف، به‌طور فزاینده‌ای بر میزان استفاده از سوخت‌ها تأثیر بگذارند.
کاهش عرضه نفت به میزان ۱.۸ میلیون بشکه در روز / مجموع کاهش عرضه از فوریه تاکنون به ۱۲.۸ میلیون بشکه در روز رسید
عرضه جهانی نفت در ماه آوریل ۱.۸ میلیون بشکه در روز دیگر کاهش یافت و به ۹۵.۱ میلیون بشکه در روز رسید و بدین‌ترتیب، مجموع کاهش عرضه از فوریه تاکنون به ۱۲.۸ میلیون بشکه در روز رسید. تولید کشورهای خلیج فارس که از بسته‌شدن تنگه هرمز متاثر شده‌اند، ۱۴.۴ میلیون بشکه در روز کمتر از سطح پیش از جنگ بوده است. تولید و صادرات بالاتر در حوزه آتلانتیک تا حدی از شدت این وضعیت می‌کاهد. با فرض آن‌که جریان نفت از طریق تنگه از ژوئن به‌تدریج از سر گرفته شود، پیش‌بینی می‌شود عرضه جهانی نفت در سال ۲۰۲۶ به‌طور متوسط ۳.۹ میلیون بشکه در روز کاهش یافته و به ۱۰۲.۲ میلیون بشکه در روز برسد.
جریان‌های تجاری جدیدی در حال شکل‌گیری است تا صادرات از دست‌رفته محصولات پالایشی خلیج فارس را جبران کند
پیش‌بینی می‌شود حجم نفت خامی که به پالایشگاه‌ها ارسال می‌شود، در سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۶ به میزان ۴.۵ میلیون بشکه در روز کاهش یافته و به ۷۸.۷ میلیون بشکه در روز برسد، و برای کل سال ۲۰۲۶ نیز ۱.۶ میلیون بشکه در روز کاهش یابد و به ۸۲.۳ میلیون بشکه در روز برسد؛ زیرا پالایشگران با آسیب‌دیدگی زیرساخت‌ها، محدودیت‌های صادراتی و کاهش دسترسی به خوراک مواجه‌اند. حاشیه سود پالایش در سطوح تاریخی بالایی باقی مانده که این امر عمدتاً ناشی از اختلاف قیمت بی‌سابقه محصولات میان‌تقطیری است. پالایشگران در حال سازگار شدن با بحران هستند و جریان‌های تجاری جدیدی در حال شکل‌گیری است تا صادرات از دست‌رفته محصولات پالایشی خلیج فارس را جبران کند.
ذخایر نفت روی خشکی در آوریل ۱۷۰ میلیون بشکه (معادل ۵.۷ میلیون بشکه در روز) کاهش یافت/ حجم نفت روی آب ۵۳ میلیون بشکه افزایش یافت
ذخایر مشاهده‌شده نفت در جهان در ماه مارس ۱۲۹ میلیون بشکه و در ماه آوریل ۱۱۷ میلیون بشکه دیگر کاهش یافت. تداوم اختلال در تجارت دریابرد نفت از طریق تنگه هرمز باعث شد ذخایر نفت روی خشکی در آوریل ۱۷۰ میلیون بشکه (معادل ۵.۷ میلیون بشکه در روز) کاهش یابد، در حالی‌که حجم نفت روی آب ۵۳ میلیون بشکه افزایش یافت. ذخایر روی خشکی کشورهای عضو OECD به میزان ۱۴۶ میلیون بشکه (معادل ۴.۹ میلیون بشکه در روز) سقوط کرد، در حالی‌که ذخایر قابل رؤیت کشورهای غیرعضو OECD ۲۴ میلیون بشکه کاهش یافت.
اختلال در جریان‌های نفتی خاورمیانه باعث جهش قیمت‌ها به میزان حدود ۱۶.۵۰ دلار در هر بشکه نسبت به ماه قبل شد
قیمت شاخص North Sea Dated یا همان قیمت محموله‌های فیزیکی نفت خام دریای شمال در ماه آوریل در دامنه بی‌سابقه‌ای نزدیک به ۵۰ دلار به ازای هر بشکه نوسان کرد؛ اختلال در جریان‌های نفتی خاورمیانه باعث جهش قیمت‌ها به میزان حدود ۱۶.۵۰ دلار در هر بشکه نسبت به ماه قبل شد، طوری که میانگین آن به ۱۲۰.۳۶ دلار در هر بشکه رسید.
اسپردهای زمانی (time spreads)، یعنی اختلاف قیمت میان قراردادهای آتی با سررسیدهای مختلف، همسو با نوسانات قیمت‌های نقدی نفت (Flat Prices) تغییر کردند؛ طوری‌که اسپرد قراردادهای نزدیک‌سررسید در معاملات آتی نفت WTI و برنت که نشان‌دهنده وضعیت عرضه کوتاه‌مدت بازار است، در پایان ماه به حدود ۵ دلار در هر بشکه رسید.
همچنین، مازاد قیمت شاخص نفت تاریخ‌دار دریای شمال نسبت به قراردادهای آتی نفت برنت، که در اواسط آوریل به رکورد بی‌سابقه ۳۵ دلار در هر بشکه رسیده بود، تا اوایل ماه مه به ۳ دلار در هر بشکه کاهش یافت.
