به گزارش تجارت نیوز، وقتی صحبت از پیامدهای تغییرات اقلیمی میشود، معمولاً ذهن بسیاری از مردم به سمت موجهای گرمایی، خشکسالی، آتشسوزی جنگلها، سیلابها یا طوفانهای شدید میرود. اما پژوهشگران اکنون نسبت به یکی دیگر از اثرات کمتر مورد توجه گرمایش جهانی هشدار میدهند؛ افزایش تعداد و شدت طوفانهای تگرگ بزرگ.
مطالعهای جدید که در مجله علمی Nature منتشر شده است، نشان میدهد گرمتر شدن کره زمین نهتنها الگوهای بارش و طوفان را تغییر میدهد، بلکه شرایطی فراهم میکند که در آن تگرگهای بزرگتر و مخربتر با فراوانی بیشتری شکل بگیرند. به گفته محققان، این روند میتواند تا پایان قرن جاری خسارتهای اقتصادی ناشی از تگرگ را به شکل قابل توجهی افزایش دهد و بسیاری از مناطق جهان را با چالشهای تازهای مواجه سازد.
گرمایش زمین چگونه تگرگهای بزرگتر تولید میکند؟
دانشمندان توضیح میدهند که با افزایش دمای زمین، مقدار بخار آب موجود در جو نیز بیشتر میشود. این افزایش رطوبت باعث شکلگیری جو ناپایدارتر و پرانرژیتر میشود؛ شرایطی که برای تشکیل ابرهای طوفانی و تولید تگرگ بسیار مناسب است.
جان آلن، استاد هواشناسی دانشگاه میشیگان مرکزی و یکی از نویسندگان این پژوهش، میگوید با هر یک درجه فارنهایت افزایش دما، جو زمین حدود ۴ درصد بخار آب بیشتری در خود نگه میدارد. این رقم معادل حدود ۷ درصد افزایش بخار آب به ازای هر یک درجه سانتیگراد گرمتر شدن هوا است.
به گفته او، افزایش بخار آب موجود در جو انرژی بیشتری در اختیار سامانههای جوی قرار میدهد. نتیجه این فرآیند، شکلگیری جریانهای صعودی قدرتمندتر در داخل ابرهای طوفانی است. این جریانهای صعودی قویتر میتوانند دانههای یخ را برای مدت طولانیتری در ارتفاعات نگه دارند و به آنها فرصت دهند تا لایههای بیشتری از یخ را به خود جذب کنند و در نهایت به تگرگهای بزرگتر تبدیل شوند.
افزایش چشمگیر تگرگهای بزرگ تا پایان قرن
نتایج مدلسازیهای انجامشده در این تحقیق نشان میدهد طوفانهایی که تگرگهایی بزرگتر از حدود ۳۰ میلیمتر تولید میکنند، تا پایان قرن جاری افزایش قابل توجهی خواهند داشت.
پژوهشگران سه سناریوی مختلف را بر اساس میزان انتشار گازهای گلخانهای ناشی از مصرف زغالسنگ، نفت و گاز طبیعی بررسی کردهاند.
در خوشبینانهترین سناریو که میزان انتشار کربن کمتر در نظر گرفته شده است، تعداد طوفانهای تولیدکننده تگرگهای بزرگ حدود ۳۸ درصد افزایش خواهد یافت.
اما در سناریوی بدبینانهتر که افزایش دمای جهانی بیشتری را پیشبینی میکند و حدود ۱ درجه سانتیگراد (معادل نزدیک به ۲ درجه فارنهایت) گرمتر از سناریوی خوشبینانه است، این افزایش به حدود ۴۷ درصد خواهد رسید.
در مقابل، تعداد طوفانهایی که تگرگهای کوچکتر تولید میکنند بین ۴ تا ۸ درصد کاهش خواهد یافت.
این یافته نشان میدهد که در آینده ممکن است تعداد کلی برخی از انواع تگرگ کمتر شود، اما سهم تگرگهای بزرگ و خسارتبار افزایش پیدا کند.
چرا تگرگهای بزرگ خطرناکتر هستند؟
دانشمندان تأکید میکنند که تفاوت اصلی میان تگرگهای کوچک و بزرگ تنها در اندازه آنها نیست، بلکه در میزان خسارتی است که وارد میکنند.
هرچه تگرگ بزرگتر باشد، وزن بیشتری خواهد داشت و هنگام سقوط با سرعت بالاتری به سطح زمین برخورد خواهد کرد. این موضوع انرژی ضربه را به شدت افزایش میدهد و احتمال تخریب سازهها را بیشتر میکند.
آندریاس پرین، پژوهشگر علوم اقلیم در مؤسسه ETH زوریخ که در این مطالعه مشارکت نداشته، میگوید تگرگهایی با قطر حدود ۵ سانتیمتر میتوانند خسارتهای گستردهای به خودروها، سقف ساختمانها، پنلهای خورشیدی و سایر زیرساختها وارد کنند.
جان آلن نیز توضیح میدهد که یک دانه تگرگ کوچک ممکن است تنها یک سوراخ در سقف ایجاد کند که با هزینه نسبتاً محدودی قابل تعمیر است. اما زمانی که تعداد زیادی تگرگ بزرگ به یک ساختمان برخورد میکنند، معمولاً کل سقف آسیب میبیند و نیاز به تعویض کامل پیدا میکند؛ موضوعی که هزینههای بسیار سنگینی را به صاحبان املاک تحمیل میکند.
خسارتهای اقتصادی تگرگ در حال افزایش است
اگرچه تگرگ در مقایسه با برخی پدیدههای جوی دیگر کمتر باعث مرگ انسانها میشود، اما از نظر اقتصادی یکی از پرهزینهترین بلایای طبیعی محسوب میشود.
بر اساس برآوردهای ارائهشده در این پژوهش، تگرگ هماکنون سالانه حدود ۱۰ میلیارد دلار خسارت در ایالات متحده ایجاد میکند.
در سطح جهانی نیز هزینههای ناشی از تگرگ به حدود ۸۰ میلیارد دلار در سال میرسد.
آلن معتقد است که بسیاری از مردم خطر تگرگ را دستکم میگیرند، در حالی که این پدیده در مجموع خسارت مالی بیشتری نسبت به بسیاری از گردبادها و طوفانهای شناختهشده ایجاد میکند.
او هشدار میدهد که در سالهای اخیر مواردی از تگرگهای بیسابقه در نقاط مختلف جهان مشاهده شده و این موضوع نشاندهنده روندی نگرانکننده است.
خانهها و شهرهای ما برای مقابله با تگرگ آماده نیستند
یکی از نگرانیهای اصلی دانشمندان این است که بسیاری از ساختمانها و زیرساختهای فعلی برای مقاومت در برابر تگرگهای بزرگ طراحی نشدهاند.
به گفته آلن، استانداردهای ساختمانی در آمریکا و بسیاری از کشورهای جهان معمولاً خطر تگرگهای بسیار بزرگ را در نظر نمیگیرند. به همین دلیل با افزایش اندازه و شدت این پدیده، میزان خسارت به ساختمانها نیز بیشتر خواهد شد.
این نگرانی بهویژه درباره پنلهای خورشیدی اهمیت زیادی دارد. در سالهای اخیر سرمایهگذاری گستردهای در احداث نیروگاههای خورشیدی انجام شده است و تگرگهای بزرگ میتوانند خسارتهای سنگینی به این تأسیسات وارد کنند.
کدام مناطق جهان بیشترین آسیب را خواهند دید؟
مطالعه جدید نشان میدهد افزایش تگرگهای بزرگ در همه نقاط جهان یکسان نخواهد بود.
بر اساس نتایج مدلسازیها، دشتهای شمالی آرژانتین، بخشهایی از اروپا، کانادا و ایالات متحده از جمله مناطقی هستند که احتمالاً بیشترین افزایش در تعداد تگرگهای بزرگ را تجربه خواهند کرد.
در مقابل، برخی مناطق گرمسیری ممکن است با کاهش تعداد تگرگها مواجه شوند، زیرا افزایش دما باعث میشود بسیاری از دانههای کوچک تگرگ پیش از رسیدن به سطح زمین ذوب شوند.
با این حال، پژوهشگران تأکید میکنند که تگرگ یک مشکل محدود به آمریکا نیست و در سالهای اخیر خسارتهای ناشی از آن در بسیاری از نقاط جهان روندی صعودی داشته است.
تغییرات اقلیمی تنها عامل افزایش خسارتها نیست
اگرچه این مطالعه نقش تغییرات اقلیمی در افزایش تگرگهای بزرگ را تأیید میکند، اما برخی کارشناسان یادآور میشوند که رشد خسارتهای آینده تنها به دلیل تغییرات جوی نخواهد بود.
واکر اشلی، استاد هواشناسی دانشگاه ایلینوی شمالی، معتقد است افزایش جمعیت، گسترش مناطق مسکونی، توسعه نیروگاههای خورشیدی و ساخت زیرساختهای بیشتر در مناطق مستعد تگرگ نیز در افزایش خسارتها نقش مهمی خواهند داشت.
به گفته او، میزان خسارتهای آینده نهتنها به شدت خطر، بلکه به محل ساختوسازها، کیفیت سازهها، مقاومت ساختمانها و نحوه مدیریت کاربری زمین بستگی خواهد داشت.
پژوهش جدید منتشرشده در مجله Nature تصویری نگرانکننده از آینده طوفانهای تگرگ در جهان ارائه میدهد. بر اساس این مطالعه، گرمتر شدن زمین میتواند تا پایان قرن جاری تعداد طوفانهای تولیدکننده تگرگهای بزرگ را بین ۳۸ تا ۴۷ درصد افزایش دهد، در حالی که تعداد طوفانهای دارای تگرگهای کوچک بین ۴ تا ۸ درصد کاهش خواهد یافت.
افزایش بخار آب در جو، شکلگیری جریانهای صعودی قویتر و فراهم شدن شرایط مناسبتر برای رشد تگرگهای درشت از مهمترین دلایل این روند محسوب میشوند. در نتیجه، خسارتهای اقتصادی ناشی از تگرگ که هماکنون سالانه حدود ۱۰ میلیارد دلار در آمریکا و ۸۰ میلیارد دلار در سطح جهان برآورد میشود، ممکن است در دهههای آینده به طور چشمگیری افزایش یابد.
دانشمندان هشدار میدهند که اگر شهرها، ساختمانها و زیرساختهای حیاتی برای مواجهه با این شرایط جدید آماده نشوند، تگرگ میتواند به یکی از پرهزینهترین پیامدهای پنهان تغییرات اقلیمی در قرن حاضر تبدیل شود.
