توسط اتاق بازرگانی ایران ارائه شد

۶ توصیه مهم تر از نانِ شب برای صنعت حمل و نقل ایران

۶ توصیه مهم تر از نانِ شب برای صنعت حمل و نقل ایران
مي‌گويند «راه» ايران را از توسعه عقب انداخته است؛ مي‌گويند كشور مي‌تواند به دليل موقعيت ژئوپليتيكي‌‌اش شاهراه زميني، هوايي و حتي دريايي منطقه باشد؛ مي‌گويند بايد جاده ابريشم احيا شود؛ اينها و بيشتر از اينها، ‌چيزي است كه صنعت حمل‌ونقل ايران را درون‌زا و درون‌نگر كرده است.

اینکه همه راه‌های کشور به تهران ختم می‌شود، خود تأییدکننده همین نکته است. به گفته کارشناسان اگر جاده‌های ایران با رویکردی توسعه‌محور طراحی می‌شد، باید همه آنها به پایانه‌های صادراتی ختم می‌شد. بر همین اساس است که شاید اتصال صنعت حمل‌ونقل ایران به گردنه‌های جهانی به تغییرهای اساسی در نحوه تفکر سیاست‌گذاران نیاز دارد؛ یعنی اگر تا دیروز راه‌های جاده‌ای، ریلی و هوایی به سوی پایتخت کانون می‌گرفت، حالا با توجه به سرفصل‌های اقتصاد کلان بهتر است نگاه برون‌گرا مورد توجه قرار گیرد.

حالا کمیسیون حمل‌ونقل، لجستیک و گمرک اتاق ایران در گزارشی به روند شاخص‌های عملکرد لجستیکی (LPI) در رابطه با سیر تحولات کشور ترکیه و ارائه توصیه‌های مهم برای ایران پرداخته و برای توسعه این صنعت در ایران شش پیشنهاد ارائه داده است.

این پیشنهادها در بخش «توصیه‌های استراتژیک قابل ارائه برای ایران» آمده است؛ نخستین پیشنهاد به «کارایی گمرکات و خدمات مرزی» مربوط است. براساس این گزارش کاهش نوسانات زمان‌های ترخیص کالا از گمرکات به‌عنوان عاملی مهم در ارتقای کارایی فرایندهای مرزی است.

سیاست‌هایی که به درستی طراحی شده باشند، باعث ارتقای کارایی فرایندهای گمرکی و کاهش نوسانات زمان‌های ترخیص خواهند شد. دومین مورد درباره «کیفیت تجارت و زیرساخت‌های حمل‌ونقل» است. بر این مبنا مدیریت ظرفیت نقش حیاتی در کارایی زیرساخت ایفا می‌کند.

در بسیاری از کشورها زیرساخت‌های حمل‌ونقل با سطح اشغال ظرفیت عملکرد پایین کار می‌کنند. «سهولت برقراری حمل‌ونقل با قیمت‌های رقابتی» سومین توصیه این گزارش برای ایران است. براین اساس سیستم‌های حمل‌ونقل ترکیبی که دارای ارتباط خوب با مسیرهای جاده‌ای یا ریلی ترمینال‌ها و بنادر باشند، برای یک زیرساخت حمل‌ونقل با کیفیت بالا، اساسی هستند. سیاستی که مبتنی بر مکمل‌بودن نه رقیب‌بودن مدل‌های مختلف حمل‌ونقلی باشد، باید قائل به ضرورت ایفای نقش شیوه‌های مختلف حمل با توجه به خصوصیات ذاتی آنها باشد.

چهارمین مورد هم «صلاحیت و کیفیت خدمات لجستیکی» است؛ وجود صنعت لجستیک موفق پیش‌نیاز ارائه خدمات لجستیکی با کیفیت بالاست. اقدامات زیادی از جانب دولت‌ها را می‌توان برشمرد که می‌توانند منجر به تقویت توان رقابتی لجستیکی و بخش خصوصی شوند. «قابلیت رهگیری مرسولات» هم پنجمین توصیه است.

براساس این گزارش ایجاد اپلیکیشن‌هایی جهت برقراری ارتباط میان صاحب کالا و حمل‌کننده برای اطلاع لحظه به لحظه از وضعیت بار و شناسایی حمل‌کننده مناسب با توجه به تقاضای صاحب کالا می‌تواند برای ایران مفید باشد. در نهایت هم «برنامه‌ریزی و زمان‌بندی دقیق برای رسیدن به‌موقع مرسولات به مقصد» ششمین توصیه به ایران است؛ بهبود فرایندهای ترخیص کالا و حذف پروسه‌های اضافی، تسهیل عبور کالا از مرزها و بهبود مدیریت عملیات ترانس‌شیپ در بنادر و مرزها از جمله توصیه‌های مهمی هستند که می‌توانند در برنامه‌ریزی برای رسیدن به‌موقع مرسولات به مقصد مؤثر باشند.

این گزارش همچنین در بخش «برقراری ارتباط فیمابین سیر تحولات و وضعیت شاخص لجستیکی» شش مورد دیگر را درباره ترکیه بررسی کرده که توجه به آنها می‌تواند راهگشای ایران در توسعه حمل‌ونقل باشد. نخستین مورد «بهره‌وری گمرکات و ترخیص از مرز» است که بهره‌وری گمرکات و ترخیص از مرز، این پروسه‌ها را از نظر سرعت، سادگی روند و قابلیت پیش‌بینی‌ در امور گمرکات و سایر سازمان‌های مرزی اندازه‌گیری می‌کند.

دومین مورد به «اصلاحات و اتوماسیون پروسه‌های گمرکی» مربوط است. «کاهش تنوع زمان‌های ترخیص» سومین راهکار کمکی در مسیر توسعه صنعت حمل‌ونقل به نظر می‌رسد. «افزایش به‌کارگیری سیستم‌های کامپیوتری ترخیص کالا از گمرک‌های مرزی» چهارمین مورد است و «یکپارچه‌سازی فعالیت‌های سازمان‌های مدیریت مرز» مورد پنجم. در نهایت هم «ارتقای امکانات مرزی» مورد ششمی است که باید دیده شود.

بررسی روند شاخص‌های عملکرد لجستیکی(LPI)

نکته جالب گزارش کمیسیون حمل‌ونقل، لجستیک و گمرک اتاق ایران آن است که در آن با نگاه به صنعت حمل‌ونقل ترکیه و عملکرد این کشور برای بهبود وضعیت خود در رقابت با سایر کشورهای مطرح در این صنعت، پیشنهادات کاربردی در اقتصاد ایران ارائه شده است.

این گزارش به بررسی موقعیت جغرافیایی و لجستیکی کشور ترکیه پرداخته و با مروری اجمالی بر عملکرد این کشور، گروه‌های همتا را با یکدیگر مقایسه می‌کند. بر این اساس آلمان، ایالات‌ متحده آمریکا، مالزی، ایتالیا، چین، رومانی، بلغارستان و آذربایجان رقبای اصلی ترکیه در زمینه حمل‌ونقل‌اند.

با توجه به جایگاه ترکیه در منطقه از منظر شاخص LPI (شاخص‌های عملکرد لجستیکی) عملکرد لجستیکی این کشور بررسی شده است. این کشور به دلیل موقعیت جغرافیایی و قرارگرفتن در گذرراه آسیا-اروپا به‌عنوان منطقه‌ای مهم در تجارت بین‌المللی مورد توجه است. تحولات جدید اقتصادی و سیاسی در سراسر مناطق مجاور به اهمیت ترکیه به عنوان یک بازیگر بین‌المللی کمک می‌کند.

در راستای بررسی وضعیت لجستیکی کشور ترکیه، عملکرد این کشور درباره هر یک از شش زیرشاخص LPI مورد بررسی دقیق کارشناسی قرار گرفت. در برخی زمینه‌ها پیشرفت‌های قابل ملاحظه‌ای رخ داده بود و در برخی دیگر ضعف‌هایی مشاهده شد. برای اندازه‌گیری وضعیت لجستیک کشورها از معیاری به نام شاخص عملکرد لجستیک (LPI) و مشخصه‌های آن که حاصل کار مشترکی از بانک جهانی، ارائه‌دهندگان خدمات لجستیکی و مشارکت‌کنندگان دانشگاهی است، استفاده می‌شود. بانک جهانی این شاخص را به شکل دوسالانه منتشر می‌کند.

بر اساس این گزارش، کارایی فرایندهای ترخیص کالا، کیفیت زیرساخت‌های تجاری و حمل‌ونقل، سهولت دسترسی به کالاهای مختلف با قیمت رقابتی، شایستگی و کیفیت خدمات لجستیک، توانایی در تعقیب و ردیابی کالاهای ارسالی و تحویل به‌موقع کالا، شش زیرشاخصی هستند که مجموع آنها شاخص LPI را تشکیل می‌دهد. در ادامه بررسی‌ها تلاش شده تا از راه برقراری ارتباط بین عملکرد و اقدامات انجام‌شده در کشور ترکیه، دلایل مهم تحولات، ریشه‌یابی شوند؛ برای نمونه فرایند ترخیص گمرکی در ترکیه به دلیل کاهش نوسانات زمان‌های ترخیص به‌طورکلی ارتقا پیدا کرده و سرمایه‌گذاری قابل‌توجه در حمل‌ونقل جاده‌ای ترکیه نقش مهمی در ارتقای عملکرد زیرساخت‌های گمرکی این کشور و رتبه آن در بانک جهانی به‌لحاظ LPI داشته است.

بر اساس مطالعات انجام‌شده، آثار مشترک کیفیت اداری مرزی، بهبود زیرساخت‌های حمل‌ونقل و ارتباطات در کل می‌تواند باعث افزایش ۴,٧ درصد در GDP شود که این افزایش شش برابر بیشتر از تأثیری است که حذف کل تعرفه‌های گمرکی بر GDP دارد. به‌بیان‌دیگر، تسهیل تجارت و حمل‌ونقل هسته اصلی توسعه اقتصادی کشورها محسوب می‌شود.

 

منبع: شرق

این مطلب را به اشتراک بگذارید
نظرات
سردبیر تجارت‌نیوز پیشنهاد می‌کند