به گزارش تجارت نیوز، افزایش قیمت انرژی و حرکت دولت به سمت واقعی‌سازی نرخ گاز و برق صنایع، بار دیگر چالش هزینه‌های تولید را برای صنایع انرژی‌بر کشور پررنگ کرده است. صنعت فولاد به‌عنوان یکی از صنایع مادر و از مهم‌ترین بخش‌های صادراتی کشور، وابستگی قابل‌توجهی به تامین پایدار و ارزان انرژی دارد.
از همین رو، افزایش بهای گاز و برق می‌تواند علاوه بر تغییر ساختار هزینه‌های تولید، بر توان رقابت‌پذیری فولادسازان در بازارهای داخلی و خارجی نیز اثرگذار باشد. در شرایطی که محدودیت‌های انرژی، مشکلات تامین مالی و موانع صادراتی نیز بر فعالیت این صنعت سایه انداخته‌اند، نحوه سیاست‌گذاری دولت در زمینه قیمت‌گذاری انرژی به یکی از دغدغه‌های اصلی تولیدکنندگان تبدیل شده است.
افزایش قیمت انرژی، هزینه تولید فولاد را بالا می‌برد
مهراد عباد، کارشناس انرژی، با اشاره به پایان تدریجی دوران انرژی ارزان در صنایع کشور، به تجارت‌نیوز گفت: طی سال‌های گذشته، دولت‌های مختلف تلاش کرده‌اند قیمت حامل‌های انرژی را به نرخ واقعی نزدیک کنند. این روند در صنایع مختلف آغاز شده و سال گذشته نیز در صنعت پتروشیمی، افزایش قیمت گاز مصرفی با هدف واقعی‌سازی نرخ انرژی در دستور کار قرار گرفت. اکنون نیز بحث افزایش قیمت انرژی در صنعت فولاد مطرح شده است؛ صنعتی که به دلیل ماهیت فعالیت خود، مصرف بالایی از برق و گاز دارد.
وی با تاکید بر اینکه انرژی ارزان طی چند دهه گذشته یکی از مزیت‌های اصلی صنایع کشور بوده است، بیان کرد: این مزیت به‌تدریج در حال از بین رفتن است و شرکت‌های بزرگ فولادی که وابستگی زیادی به نرخ پایین انرژی داشته‌اند با افزایش هزینه تمام‌شده تولید مواجه خواهند شد. در چنین شرایطی، احتمال بروز بحران در صنایع مختلف وجود دارد. همین حالا نیز برخی شرکت‌های بزرگ فولادی دولتی شرایط مناسبی ندارند و وضعیت ذوب‌آهن و مشکلات این مجموعه در بحث واگذاری، نمونه‌ای از چالش‌های موجود در این صنعت است.
حذف یارانه انرژی بدون برنامه، صنایع را با بحران مواجه می‌کند
عباد با بیان اینکه بسیاری از صنایع در سال‌های گذشته از انرژی ارزان برای عبور از شرایط دشوار اقتصادی استفاده کرده‌اند، اظهار کرد: حذف تدریجی این مزیت، بدون تردید به صنایع مختلف فشار وارد می‌کند، اما از طرف دیگر دولت نیز نمی‌تواند برای همیشه به پرداخت یارانه به حامل‌های انرژی ادامه دهد. سال‌هاست که انرژی با یارانه عرضه می‌شود، اما این یارانه‌ها هدفمند نبوده‌اند و اکنون اصلاح این روند به یک ضرورت تبدیل شده است.
دولت برای جلوگیری از ایجاد بحران باید افزایش قیمت حامل‌های انرژی را به‌صورت پلکانی اجرا کند / در کنار افزایش قیمت انرژی، حذف قیمت‌گذاری دستوری اهمیت زیادی دارد
عباد با اشاره به ضرورت اجرای تدریجی سیاست اصلاح قیمت انرژی تصریح کرد: دولت برای جلوگیری از ایجاد بحران باید افزایش قیمت حامل‌های انرژی را به‌صورت پلکانی اجرا کند؛ مشابه اقدامی که سال گذشته در صنعت پتروشیمی انجام شد. در کنار این موضوع، حذف قیمت‌گذاری دستوری نیز اهمیت زیادی دارد. زمانی که دولت از یک طرف قیمت انرژی را افزایش می‌دهد، اما از طرف دیگر اجازه نمی‌دهد تولیدکننده محصول خود را با قیمت واقعی عرضه کند، فشار مضاعفی به بنگاه‌های تولیدی وارد می‌شود و بسیاری از شرکت‌ها در چنین شرایطی با زیان مواجه خواهند شد.
دولت باید زیرساخت تولید انرژی در بخش خصوصی را فراهم کند
این کارشناس انرژی با اشاره به فشار دولت بر بخش خصوصی برای تامین انرژی مورد نیاز واحدهای تولیدی خود عنوان کرد: دولت در حال حاضر تولیدکنندگان را به سمت تامین برق و انرژی مورد نیازشان سوق می‌دهد و وعده ارائه تسهیلات نیز در این زمینه مطرح شده است؛ با این حال، بسیاری از شرکت‌هایی که برای ورود به این مسیر اقدام کرده‌اند، با مشکلات اجرایی و مالی مواجه شده‌اند و حتی نتوانسته‌اند تسهیلات وعده‌داده‌شده را دریافت کنند.
وی ادامه داد: بر اساس قانون بهبود مستمر محیط کسب‌وکار، دولت موظف است انرژی مورد نیاز بخش خصوصی را تامین کند. با توجه به شرایط دشوار اقتصادی، تحریم‌ها و جنگ، اگر دولت انتظار دارد بخش خصوصی در تامین انرژی به کمک آن بیاید، باید حمایت‌های لازم را نیز فراهم کند. اختصاص زمین، ارائه تسهیلات ریالی و ایجاد زیرساخت‌های مورد نیاز، از جمله اقداماتی است که می‌تواند مسیر سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در حوزه تولید انرژی را هموار کند.
حذف قیمت‌گذاری دستوری و تسهیل صادرات، فشار بر فولادسازان را کاهش می‌دهد
عباد با تاکید بر اینکه اصلاح سیاست‌های انرژی باید با مجموعه‌ای از اقدامات حمایتی همراه باشد، گفت: قیمت‌گذاری دستوری یکی از موانع جدی فعالیت صنایع فولادی است و حذف آن می‌تواند به بهبود شرایط تولیدکنندگان کمک کند. علاوه بر این، قوانین و مقررات دست‌وپاگیر در حوزه صادرات نیز باید تسهیل شوند تا فولادسازان بتوانند با محدودیت‌های کمتری محصولات خود را به بازارهای صادراتی عرضه کنند.
او در پایان با اشاره به ضرورت حمایت از صنایع در برابر افزایش هزینه‌های تولید خاطرنشان کرد: دولت باید از مسیرهای مختلف، تسهیلات و حمایت‌هایی را در نظر بگیرد تا افزایش قیمت انرژی فشار بیش از اندازه‌ای به تولیدکنندگان و بازار وارد نکند. تجربه مشکلاتی که در صنعت پلیمر به وجود آمده، نشان می‌دهد افزایش هزینه‌ها می‌تواند بخش‌های مختلف تولید را تحت تاثیر قرار دهد. صنعت فولاد نیز به دلیل جایگاه مادر و ارتباط گسترده با سایر صنایع در صورت مواجهه با بحران می‌تواند مشکلات خود را به بخش‌های مختلف اقتصاد منتقل کند.
