آمارهای تازه از بازار خوراکی‌ها نشان می‌دهد تورم افسارگسیخته حالا مستقیم به قلب سفره مردم زده است؛ از سبزیجات با تورم‌های آتشین گرفته تا میوه و خشکبار با افزایش ۱۰۸ درصدی؛ در شرایطی که تولید با قیمت پایین انجام می‌شود، واسطه‌ها نبض بازار را در دست گرفته‌اند و خوراک روزانه خانوارها هر ماه کوچک‌تر می‌شود.
دولت مصوبه‌ای صادر کرده که واردات کالاهای اساسی از استان‌های مرزی را بدون مشخص شدن منشأ ارز مجاز می‌کند. برخی رسانه‌ها نگران افزایش قیمت کالاهای اساسی هستند، اما کارشناسان رانت و ضعف نظارت را عامل اصلی می‌دانند. اما این تصمیم بازار را اصلاح می‌کند یا ریسک‌های فعلی را شدت می‌دهد؟
افزایش تورم، رشد شدید قیمت فولاد و پیچیدگی فرمول‌های تولید لنت بازار را در شرایطی قرار داده که نظارت بر کیفیت این کالای فوق ایمنی بیش از همیشه ضروری شده است. در حالی که صنعت قطعه‌سازی نسبت به خطر گسترش تولیدات غیرمجاز و بی‌استاندارد هشدار می‌دهد، حساسیت مصرف‌کنندگان نیز به سمت خرید لنت‌های مطمئن‌تر و گران‌تر رفته است.
با وجود هشدارهای سازمان جهانی بهداشت درباره دام آلوده کشورهای همسایه، ایران به جای توقف مراودات تجاری با مناطق درگیر، اقدام به واردات دام و گوشت بدون نظارت کافی کرده است؛ موضوعی که به گفته کارشناسان منجر به ورود سویه جدید تب برفکی به کشور شده و نخستین کانون آن در اسلامشهر شکل گرفته، اکنون آلودگی به قم و تهران نیز سرایت کرده است.
پرش چندبرابری قیمت برنج ایرانی و خارجی در شرایطی که هزینه واقعی واردات تغییر محسوسی نکرده، نشان می‌دهد بخش بزرگی از بازار این محصول همچنان در سیطره رانت و عدم شفافیت است. چه کسانی عامل التهاب بازار هستند؟
در حالی که برخی فعالان کشاورزی از کاهش تولید و سهمیه کود شیمیایی و پیامدهای آن بر تولید محصولات خبر می‌دهند، برخی دیگر تأکید دارند در سطح کلان، کمبودی وجود ندارد و برنامه توزیع کود طبق روال در حال اجراست. این تفاوت دیدگاه‌ها، پرسش‌هایی درباره وضعیت واقعی بازار کود در کشور ایجاد کرده است
افزایش دوباره قیمت گوشت بازار را در وضعیت پرنوسانی قرار داده است. در حالی که برخی عوامل واردات را مقصر می‌دانند، گروهی دیگر از اختلال در نظام تأمین و توزیع سخن می‌گویند؛ اما آنچه مسلم است، گرانی گوشت هر روز بیش از پیش بر دوش مصرف‌کنندگان سنگینی می‌کند.
در حالی‌که در کشورهایی مانند عمان و امارات صدور مجوزهای صنعتی در کمتر از ۵۰ روز انجام می‌شود، فعالان اقتصادی در ایران سال‌ها درگیر بوروکراسی اداری‌اند. روندی که در شرایط ناپایدار ارزی، هزینه اجرای پروژه‌ها را افزایش می‌دهد و به‌سرعت توجیه اقتصادی طرح‌ها را از بین می‌برد. نتیجه این چرخه فرسایشی، عقب‌ماندگی صنایع و خروج تدریجی سرمایه‌گذاران از عرصه تولید است.
با تصمیم اخیر دولت در زمینه قیمت‌گذاری محصولات کشاورزی، موجی از نارضایتی در میان فعالان بخش کشاورزی و کارشناسان اقتصادی شکل گرفته است. در حالی‌که دولت این تصمیم را به‌منظور کنترل هزینه‌ها و کاهش کسری بودجه توجیه می‌کند، نمایندگان و فعالان حوزه کشاورزی، قیمت گندم را ضربه‌ای جدی به تولید داخلی می‌دانند.
در حالی‌که صادرات کنسانتره و سنگ‌آهن نسبت به سال گذشته دو برابر شده، صادرات میلگرد و مقاطع طویل بیش از ۲۰ درصد کاهش یافته است. این روند متناقض، انتقادهای قدیمی را بر سر صادرات مواد اولیه برانگیخته است. اما در شرایطی که عوامل مؤثری چون سیاست‌های ارزی، محدودیت انرژی و ضعف تقاضای جهانی همزمان بر بازار اثر می‌گذارند، آیا ریشه مشکل را تنها در صادرات مواد اولیه باید جست‌وجو کرد؟
فرسودگی تجهیزات آزمایشگاهی در ایران، به مانعی جدی بر سر راه کیفیت محصولات صادراتی تبدیل شده است. دستگاه‌هایی که سال‌هاست به‌روزرسانی نشده‌اند، توان تشخیص دقیق ناخالصی‌ها و ترکیبات مواد را از دست داده‌اند.پیامد این خطاها، توقف محموله‌ها در گمرک کشورهای مقصد و از بین رفتن اعتماد خریداران جهانی به محصولات ایرانی است.
افزایش قیمت تخم مرغ نشانه‌ای از چالشی عمیق در ساختار تولید و توزیع است. گرچه صنعت طیور ایران توان تأمین کامل نیاز داخلی را دارد، اما تأخیر در تأمین نهاده‌ها، بی‌ثباتی ارزی و نبود نظام شناسنامه‌دار در عرضه، زنجیره‌ای را که سال‌ها برای آن سرمایه‌گذاری شده، تهدید می‌کند.
در حالی که تولیدکنندگان تایر ماه‌هاست در صف تأمین ارز مانده‌اند، واردات گسترده و تأخیر در تخصیص ارز هزینه تولید را بالا برده است. کاهش ۲۵ درصدی تولید و درخواست افزایش ۱۰ درصدی قیمت، نشانه‌ای از بحرانی است که می‌تواند به گرانی دوباره قیمت لاستیک بینجامد.
اتحادیه اروپا بار دیگر صادرات فولاد و فلزات ایران را تحریم کرد؛ اما زمانی که ایران سال‌هاست به اروپا چیزی نمی‌فروشد، این تحریم تازه چه تاثیر و چه تهدیدی برای میزان صادرات ایران در پی دارد؟
بورس کالا بدون هماهنگی با تشکل‌های فولادی فرمول قیمت‌گذاری زنجیره فولاد را تغییر داد و باعث اعتراض شدید انجمن‌ها شد. این تصمیم می‌تواند باعث بی‌عدالتی در تقسیم سود، گرانی و آشفتگی در بازار شود.
تورم مواد غذایی در یک سال اخیر ۲.۴ برابر شده و از ۲۳.۸ درصد در شهریور ۱۴۰۳ به ۵۷.۹ درصد در شهریور ۱۴۰۴ رسید؛ رقمی بی‌سابقه که سفره خانوارها را به شدت تحت فشار قرار داده و نشان‌دهنده ناکارآمدی سیاست‌های تنظیم بازار دولت در تامین معیشت مردم است.
صنعت فولاد ایران در گذشته سهم قابل توجهی از منابع ارزی کشور را از طریق صادرات فولاد تامین می‌کرد، اما اکنون نه‌تنها صادرات سودآور نیست، بلکه تولید خود زیان‌ده شده است. طوری که انجمن تولیدکنندگان فولاد آلیاژی هم در نامه‌ای به دولت این موضوع را تأیید و هشدار داده که صنعت فولاد ایران در آستانه یک زیان‌دهی مزمن و ورشکستگی کامل قرار گرفته است.
تورم خوراکی‌ها در شهریور ۱۴۰۴ رکوردهای تازه‌ای به جا گذاشت؛ شاخص قیمت این گروه به ۳۸۴٫۶ رسید. نان و غلات و محصولات کشاورزی پیشتاز گرانی شدند. علت رشد بی‌مهار این محصولات چیست؟
عراق که زمانی بزرگ‌ترین بازار کالاهای ایرانی بود، حالا سهم قابل توجهی از تجارت ایران را از دست داده و صادرات ایران به عراق به شدت کاهش یافته است. علت این افت صادرات چیست؟
