تاریخ انقضاء سامانه نیما

با تشدید تحریم‌ها از سوی آمریکا و نامشخص بودن وعده‌های اروپا در راه‌اندازی SPV، به زودی گردش مالی در سامانه نیما به دو جهت اساسی کاهش چشمگیری خواهد داشت و دولت علاوه بر پذیرش نرخ ارز آزاد باید نسبت به کارآیی سامانه نیما تجدیدنظر اساسی انجام دهد.

لذا با شروع تحریم‌ها و هزینه‌های مبادله، ریسک‌های معامله با ایران، تردید خریداران محصولات صادراتی ایرانی، ایجاد تردید و هزینه معامله با ایران، بخشی از مشتریان محصولات ایرانی حجم خرید خود را کاهش خواهند داد.

همچنین به دلیل عدم امکان انتقال پول حاصل از صادرات توسط خریداران به حساب‌های شرکت‌های trusty در خارج از کشور، کاهش ارز ورودی به سامانه نیما در آینده نزدیک عملا منجر به توقف تخصیص ارز صادرات در سامانه می‌گردد.

سامانه نیما برای شرایطی می‌تواند کارایی داشته باشد که مشکلی در دریافت و تخصیص ارز توسط صادرکنندگان بزرگ در حوزه فولاد و پتروشیمی وجود نداشته باشد و تنها مشکل دولت مدیریت منابع ارزی برای واردات و تخصیص ارز برای اقلام ضروری باشد.

از این رو به نظر می‌رسد تا قبل از شروع طرح spv اروپا، دولت باید برای واردکنندگان مواد اولیه و همچنین مصرف‌کنندگان بزرگ ارز که کالاها و اقلام ضروری را وارد می‌کنند، امکان تهاتر کالا را فراهم نموده و برای وارد‌کنندگان در ثبت سفارش و گمرک شرایطی را ایجاد نماید تا کالای صادراتی را در مقابل واردات تهاتر نمایند.

بدون شک چنانچه دولت تدبیر لازم را نیاندیشد، در شرایط خطیر آینده با چالش و مشکلات جدی در تخصیص ارز مواجه شده و چه بسا مجبور باشد با رویکردی جدید همانند دهه 60 بخشی از واردات کشور را به شرکت‌های تحت پوشش نهادهای مالی و صندوق‌های بازنشستگی (مانند شرکت‌های تهیه و توزیع در دهه 60) برای واردات اقلام ضروری مردم، واگذار کند.

به نظر می‌رسد تا قبل از اینکه آمریکا تحریم‌ها را بیشتر و عمیق‌تر نماید، باید از ظرفیت بخش خصوصی برای دور زدن تحریم‌ها استفاده و دولت نیز فارغ از فضای رسانه‌ای، نسبت به کارآیی و عملکرد سامانه نیما در شرایط تحریم تجدید نظر اساسی کند.

نظرات