قاچاق تنها یک پدیده ساده اقتصادی نیست و در سایه محدودیتهای تجاری و تفاوت هزینه واردات رسمی و غیررسمی، به بخشی اثرگذار از جریان تأمین کالا در کشور تبدیل شده و اثر زیادی بر وضعیت بازار کالا در ایران داشته است. مهراد عباد، عضو هیأت نمایندگان اتاق بازرگانی تهران در گفتوگو با «تجارتنیوز» برای مبارزه با قاچاق و سروسامان دادن به پدیدههای اقتصادی و معیشتی مانند کولبری، بر ضرورت اصلاح قوانین تجارت تاکید کرده است. او معتقد است، سیاستهای تجاری و ارزی طی سالهای گذشته در گسترش قاچاق مؤثر بودهاند.
احسان کشاورز- دادههای ثبت سفارش، تخصیص و تامین نشان میدهد بخش مهمی از چالشهای ارزی نه به کمبود منابع، بلکه به سازوکار قیمتگذاری و انگیزههای فعالان اقتصادی مربوط میشود. وقتی چند نرخ مختلف در بازار وجود دارد، تصمیمگیری برای بازگشت ارز پیچیدهتر میشود و مسیرهای غیرمستقیم جذابیت بیشتری پیدا میکند. در چنین شرایطی، اصلاح سازوکار ارزی و حرکت به سمت کاهش شکاف نرخها از مسیر سیاست ارز تکنرخی میتواند نقش مهمی در بهبود بازگشت ارز ایفا کند. تجربه سالهای اخیر نشان میدهد هرچه مسیر رسمی شفافتر و قابل پیشبینیتر باشد، بازگشت ارز نیز روانتر انجام میشود.
همزمانی دو تصمیم اقتصادی مهم طی هفتههای اخیر، توجه بسیاری را به خود جلب کرده است؛ از یک سو حذف ارز ترجیحی و حرکت به سمت نظام تکنرخی و از سوی دیگر، آغاز مرحله آزمایشی طرح کالابرگ که با هدف حمایت از قدرت خرید شهروندان به اجرا درآمده است. کامران ندری، کارشناس اقتصادی در گفتوگو با تجارتنیوز، معتقد است که ارز ترجیحی توزیع یک رانت نامشروع در ابتدای زنجیره بوده و اکنون میتواند به مصرفکننده واقعی تخصیص یابد.
جهش نزدیک به پنج هزار تومانی قیمت دلار در روز یکشنبه هفتم دیماه و صعود آن به کانال ۱۴۳ هزار تومانی، شوک جدید دیگری به بازار ارز وارد کرد. همزمان با تشدید نوسانات قیمتی، گمانهزنیها درباره استعفا یا ابقای رئیس کل بانک مرکزی همچنان ادامه دارد؛ موضوعی که به گفته میلاد زمانی کارشناس بازارهای مالی، بیش از آنکه اثر بنیادی داشته باشد، بازارها را در معرض واکنشهای هیجانی و کوتاهمدت قرار داده است.
بازار ارز در روزهای اخیر نوسانات شدیدی را تجربه کرده و شایعات درباره تغییرات مدیریتی در بانک مرکزی و اخبار مذاکرات بینالمللی، بر روند قیمت دلار تاثیر گذاشته است. سعید مشکات، کارشناس بازارهای مالی معتقد است هر بار که احتمال تغییر رئیس کل بانک مرکزی مطرح میشود، بازار ارز بهویژه دلار دچار اصلاح میشود. او به تجارتنیوز میگوید تجربه نشان داده است که برخی روسای کل، برای بهبود کارنامه خود یا تحویل دلار با قیمت پایینتر به مدیر بعدی، ممکن است بهطور موقت در بازار مداخله کنند. مشکات همچنین تاکید دارد که شایعات درباره مذاکرات سیاسی و تغییرات مدیریتی اخیر، فضای بازار را ملتهب کرده و به نوسانات اخیر دامن زده است.
اگرچه طی دو روز معاملاتی گذشته شاخصهای بورسی سبزپوش شده و جریان پول حقیقی هم مثبت بوده، اما نگاهی جزئیتر، حاکی از وضعیت منفی در کلیت بازار سهام است و بر همین اساس، اهالی بازار این رشد را شکننده تلقی کردهاند. بازار سرمایه ایران در نقطهای حساس قرار گرفته، جایی که خروج نقدینگی، نرخهای بالای تامین مالی و چالشهای سیاسی، آینده تامین مالی شرکتهای بورسی را به دغدغهای جدی برای فعالان اقتصادی تبدیل کرده است. مهدی دلبری، کارشناس بازار سرمایه، در گفتوگو با تجارتنیوز به بررسی وضعیت کنونی بازار سرمایه و چالشهای پیش روی تامین مالی شرکتهای بورسی پرداخت و با اشاره به خروج سنگین پول از بازار سهام و افزایش نرخ تامین مالی، هشدار داد: «بدون اصلاح سیاستهای ارزی، کاهش مداخلات دولتی و رفع ناترازیهای انرژی، چشمانداز تامین مالی شرکتها تیره و تار خواهد بود و اقتصاد ایران در ۶ ماهه دوم سال با تورم شدید و کاهش تولید مواجه خواهد شد.»
با مخالفت هیأت عالی نظارت مجمع تشخیص مصلحت نظام با بخشهایی از آییننامه جدید واردات خودرو، این موضوع وارد مرحله جدیدی شد. سعید مدنی، مدیرعامل اسبق سایپا، معتقد است ورود شوراهای غیرتخصصی به موضوعات خودرویی، بازار آن را تا این حد آشفته کرده است. این در حالی است که مجمع تشخیص باید به مسائل مهمتری بپردازد.
عضو کمیسیون اصل نود مجلس گفت: باید باور کنیم که در حال حاضر در یک جنگ ارزی به سر میبریم و دشمنان دنبال ایجاد مشکل برای کشور هستند. دولت با این نوع رهاسازی نرخ ارز و در این شرایط بعید است به هدف خود برسد.
عضو کمیسیون اقتصادی درباره مافیای حاضر در بازار آزاد ارز گفت: بحث مجلس هم این بود که آقای فرزین و بانک مرکزی باید جدی با بازار غیررسمی ارز برخورد کنند. باید با کسانی که به بازار شبیخون میزنند، کسانی که با حرکتهای سوداگرانه بازار ارز را متلاطم میکنند، برخورد جدی صورت بگیرد، ابزار آن را هم دارند.
رئیس کمیسیون معدن و صنایع معدنی اتاق ایران گفت: با توجه به اینکه در ماه آوریل قطعی برق و گازی وجود نداشت، علت اصلی این افت تولید، سیاستگذاریهای ارزی بانک مرکزی بوده که در این موضوع بسیار تاثیرگذار است.
دبیر کل انجمن کارفرمایی صنعت پالایش نفت گفت:در سالی که جهش تولید با مشارکت مردم نامگذاری شده است باید زمینه های مشارکت بخش خصوصی در اقتصاد با حذف ارز چند نرخی از سوی بانک مرکزی رقم بخورد.
معاون پارلمانی رئیس جمهور طی نامهای خطاب به رئیس مجلس شورای اسلامی، توضیحاتی را در پاسخ به اظهارات قالیباف در خصوص مدیریت اقتصادی و بازار ارز ارائه داد.
رئیسکل بانک مرکزی با بیان اینکه حفظ ارزش پول ملی و کنترل تورم از جمله رسالتهای اصلی تمام بانکهای مرکزی است، تصریح کرد: این بانک در چارچوب سیاست تثبیت، سیاستگذاری و اقدام میکند و در این راستا، قطعا اقتدار بانک مرکزی در حوزههای تخصصی پولی و بانکی احیا و عملیاتی خواهد شد.
در بیست و ششمین نشست هیئت نمایندگان اتاق ایران برخی از نمایندگان بخش خصوصی نسبت به بروز و تشدید تورم، کسری بودجه، سیاستهای مبهم ارزی، قیمتگذاری دستوری، مقررات دستوپاگیر و بیعدالتی در اقتصاد ایران هشدار دادند.
از شفافیت در سیاستگذاری و جلوگیری از سرکوب نرخ تا حذف دلار ۴۲۰۰ تومانی و حتی حذف دلار آمریکا از مبادلات اقتصادی ایران! اینها بخشی از دیدگاههای وزیر اقتصادی پیشنهادی دولت سیزدهم درباره مدیریت بازار ارز کشور است.
سیاستهای ارزی در سال گذشته موجب شد بخش مهمی از صادرکنندگان حرفهای پا پس بکشند و بیش از ۶۴۰۰ صادرکننده موقت 5/4 میلیارد دلار صادرات کنند که ارز حاصل از صادرات آنها به شکلی که مورد نظر بانک مرکزی است به کشور برنخواهد گشت.
معاون پیشین ارزی بانک مرکزی میگوید: به جرات میتوانم بگویم اکثرا تصمیمات از جمله تصمیمات ارزی در کشور ما به این صورت بوده که ابتدا تصمیم گرفته شده و بعد فکر کردهایم که چه کاری انجام دادهایم. سپس به دنبال اصلاح نتایج آن تصمیم میرویم. یعنی کاملا معکوس عمل میکنیم.