یک شرکت آمریکایی با امضای توافقی جدید برای استفاده از ژنراتورهای نوترونی پیشرفته، گام مهمی در توسعه راکتورهای هستهای نسل جدید برداشته است. این فناوری با بهرهگیری از راکتورهای زیربحرانی، چاپ سهبعدی، سوختهای جایگزین و هوش مصنوعی، میتواند مسیر تولید برق هستهای مقرونبهصرفهتر را هموار کند.
کمبود آب شیرین به یکی از بزرگترین چالشهای قرن تبدیل شده است. همزمان با افزایش جمعیت، تشدید تغییرات اقلیمی و رشد مصرف آب، بسیاری از کشورها بیش از گذشته به فناوری نمکزدایی روی آوردهاند. اکنون کارشناسان معتقدند ترکیب فناوری آبشیرینکن با انرژی هستهای میتواند آینده امنیت آب جهان را متحول کند.
یک همکاری راهبردی میان آزمایشگاه ملی آیداهو و انویدیا میتواند با استفاده از دوقلوهای دیجیتال و مدلهای هوش مصنوعی، زمان ساخت نیروگاههای هستهای را نصف و هزینههای عملیاتی را تا بیش از ۵۰ درصد کاهش دهد.
یک شرکت آمریکایی در حال توسعه راکتوری پیشرفته است که حتی در شرایط بحرانی نیز دچار ذوب هسته نمیشود؛ فناوریای که میتواند ایمنی انرژی هستهای را متحول کرده و مسیر رسیدن به برق پاک را سرعت ببخشد.
شرکت Radiant با دریافت دومین تاییدیه ایمنی از وزارت انرژی آمریکا، به مرحله آزمایش کامل ریزراکتور قابلحمل خود رسید؛ سامانهای که قرار است سالانه ۵۰ واحد تولید شود و از ۲۰۲۸ وارد بازار شود.
وزارت انرژی آمریکا با تخصیص اورانیوم کمغنای با عیار بالا (HALEU) به شرکت Kairos Power، مسیر راهاندازی نخستین راکتور نمایشی غیرآبسبک این شرکت را هموار کرد؛ اقدامی که نقش کلیدی در آینده انرژی هستهای پیشرفته آمریکا دارد.
ترکیه در سالهای اخیر یکی از کشورهایی بوده که با سرعت بالایی در مسیر تحول انرژی حرکت کرده است. اکنون این کشور با تمرکز ویژه بر توسعه فناوری راکتورهای مدولار کوچک (SMR)، گام مهمی در جهت افزایش امنیت انرژی، کاهش وابستگی، ارتقای صنایع سنگین و پایبندی به الزامات زیستمحیطی بینالمللی برداشته است.
آلمان با چرخشی تاریخی به همجوشی هستهای روی آورده است؛ همکاری غول انرژی RWE با استارتآپ Focused Energy نشان میدهد برلین میخواهد در رقابت جهانی انرژی پاک و نامحدود آینده پیشتاز باشد.
افزایش خیرهکننده مصرف برق در جهان، بهویژه در مراکز داده و زیرساختهای هوش مصنوعی، بسیاری از کشورها و شرکتهای بزرگ فناوری را با چالشی بیسابقه روبهرو کرده است. تقاضا برای انرژی پایدار، ارزان و بدون کربن روزبهروز افزایش مییابد. در این میان، راکتورهای مدولار کوچک هستهای (SMR) به عنوان نسل جدید و انعطافپذیر انرژی هستهای، توجه دانشگاهها، غولهای فناوری، و نهادهای دولتی را به خود جلب کردهاند. این فناوری که سالها تنها در حد تئوری بود، اکنون بهسرعت در مسیر اجرا قرار گرفته و میتواند به یکی از مهمترین ابزارهای تامین انرژی پایدار در دهههای آینده تبدیل شود.
با رشد انفجاری فناوریهای هوش مصنوعی و افزایش نیاز مراکز داده به برق پایدار، پاک و قابلکنترل، صنعت انرژی به دنبال راهکارهایی نوآورانه و آیندهنگر است. در چنین شرایطی، یک استارتآپ فرانسوی به نام Stellaria گامی بزرگ در مسیر تحول انرژی برداشته است.
جهان در آستانه یکی از بزرگترین تحولات انرژی طی یک قرن اخیر قرار دارد. رشد شتابان هوش مصنوعی و انفجار تقاضای برق، که از سوی مراکز داده عظیم و سامانههای پردازشی نسل جدید هدایت میشود، صنایع انرژی را در برابر یک چالش بیسابقه قرار داده است. در چنین شرایطی، انرژی هستهای که سالها تحت فشار نگرانیهای ایمنی، مقررات پیچیده و مخالفتهای عمومی رو به افول گذاشته بود. اکنون با قدرتی تازه به صحنه بازگشته است.
یکی از مهمترین گامهای تاریخی در صنعت هستهای آمریکا برداشته شد: شرکت TerraPower، بنیانگذاری شده توسط بیل گیتس، با عبور موفق از مرحله حساس ارزیابی زیستمحیطی فدرال، یک قدم دیگر به ساخت اولین نیروگاه هستهای پیشرفته تجاری کشور نزدیک شده است.
نسل جدیدی از راکتورهای هستهای به نام میکروراکتورها یا ریزوراکتورها در حال توسعه است؛ فناوریای که میتواند تنها در فضایی به اندازه یک زمین فوتبال نصب شود و برق مورد نیاز یک شهر کوچک، یک دانشگاه یا حتی یک پایگاه نظامی را تأمین کند.
در سالهای اخیر، توجه ویژهای به فناوری میکروراکتورها بهعنوان نسل جدید تولید انرژی جلب شده است. این راکتورها به دلیل اندازه کوچک، انعطافپذیری بالا و ایمنی بیشتر، گزینهای جذاب برای تأمین انرژی پاک و پایدار محسوب میشوند. اکنون یک معامله مهم میان دو شرکت آمریکایی و بریتانیایی میتواند سرآغاز تحولی تازه در بازار میکروراکتورها باشد.
منطقه جنوب شرقی آسیا یکی از سریعترین اقتصادهای در حال رشد جهان است؛ جایی که تقاضا برای انرژی به شکل مداوم رو به افزایش است. در حال حاضر بخش عمده برق این کشورها از طریق سوختهای فسیلی بهویژه زغالسنگ و گاز تأمین میشود؛ منابعی که هم هزینههای بالایی دارند و هم به شدت آلاینده محیط زیست هستند. اکنون، در شرایطی که بسیاری از کشورهای توسعهیافته و در حال توسعه به سمت انرژیهای نو و هستهای حرکت کردهاند، تب انرژی هستهای به این منطقه نیز رسیده است. کشورهایی مانند ویتنام، اندونزی، فیلیپین و تایلند با وجود نداشتن حتی یک نیروگاه هستهای فعال، به دنبال برنامهریزی برای ورود به این عرصه هستند.
در دنیای امروز که تقاضا برای انرژی، بهویژه از سوی مراکز داده هوش مصنوعی، به شکلی بیسابقه در حال افزایش است، صنعت هستهای به دنبال راهحلهای نوآورانه است.
جهان در سال ۲۰۲۴ شاهد رکوردی تاریخی در تولید برق از انرژی هسته ای بود. طبق گزارش جدید انجمن جهانی هستهای (WNA)، نیروگاههای هستهای جهان موفق شدند ۲۶۶۷ تراوات ساعت برق تولید کنند؛ رقمی که رکورد پیشین ۲۶۶۰ تراوات ساعت در سال ۲۰۰۶ را شکست. این دستاورد نشاندهنده رشد پایدار صنعت هستهای و نقش کلیدی آن در تأمین انرژی کمکربن برای مقابله با بحران اقلیمی است.
در سالهای اخیر، رشد شتابان هوش مصنوعی و خدمات ابری، تقاضای بیسابقهای برای انرژی ایجاد کرده است. مراکز دادهای که قلب تپنده این فناوریها هستند، به سرعت به یکی از بزرگترین مصرفکنندگان برق در جهان تبدیل شدهاند. در این میان، انرژی هستهای به ویژه در قالب راکتورهای مدولار کوچک (SMR) به عنوان یک راهحل آیندهنگرانه مطرح شده است. شرکت آمازون با همکاری غولهای انرژی جهان، گام بزرگی برای تحقق این آینده برداشته است.
در مسیر جهانی برای دستیابی به انرژی پاک و پایدار، چین با توسعه و نصب اولین راکتور هستهای مدولار کوچک (SMR) تجاری جهان، "لینگلانگ-۱" (Linglong-1)، گامی بلند برداشته است. این راکتور ۱۲۵ مگاواتی، نه تنها نقطه عطفی در صنعت هستهای محسوب میشود، بلکه با قابلیت تولید یک میلیارد کیلوواتساعت برق در سال، میتواند انرژی ارزان و کمکربن را برای حدود ۵۲۶ هزار خانه تأمین کرده و سالانه ۸۸۰ هزار تن دیاکسید کربن را کاهش دهد. این نوآوری، با ابعاد کوچک، ایمنی پیشرفته و سرعت ساخت بالا، الگویی برای آینده انرژی هسته ای خواهد بود.
آمریکا، به رهبری دونالد ترامپ، با اتخاذ یکسری دستورات اجرایی گسترده، گام بلندی در مسیر تسریع توسعه انرژی هستهای برداشته است. هدف این طرحها، نه تنها رقابت با چین در عرصه فناوری و انرژی، بلکه تأمین نیازهای رو به رشد مراکز داده هوش مصنوعی و زیرساختهای دفاعی است.