رئیس کل سابق بانک مرکزی گفت: روند انتشار پول پرقدرت در ۴ ماه ابتدایی سال ۱۴۰۰ بسیار نگران کننده است و تبعات بزرگی خواهد داشت. دلیل این رشد، عمدتاً استقراض بیرویه دولت از بانک مرکزی در قالب تنخواه هایی است که چشماندازی برای تسویه آنها وجود ندارد. در اواخر سال ۱۳۹۹ نیز تأکید کردم که منابع بودجه ۱۴۰۰ غیرواقعی است و کسری زیادی دارد و تأمین افزایش حدود ۱۰۰ درصدی هزینههای بودجه ۱۴۰۰ نسبت به سال قبل امکان پذیر نیست. اما چرا مجلس و دولت در خصوص کنترل هزینههای بودجه اقدام نکردند، بحث جداگانهای است.
میزان نقدینگی در سال ۹۹ بالغ بر هزار هزار میلیارد تومان افزایش داشته است. به عبارت دیگر در سال گذشته روزانه ۲٫۷ هزار میلیارد تومان نقدینگی جدید در اقتصاد ایران خلق شده است. با توجه به میزان پایه پولی میزان چاپ پول نیز روزی ۲۸۲ میلیارد تومان بوده است.
به گفته رئیس کل بانکمرکزی دولت ارزهای بلوکه شدهاش را به بانکمرکزی فروخته یا به عبارت بهتر معادل آن پول چاپ کرده. اقدامی که تاثیر تورمیاش گره در معیشت مردم انداخته و احتمال بیثباتیهای بازار ارز به دنبال آن هنوز هیچی نشده دلنگرانی ایجاد کرده است.
با وجود مدتها هیاهو برای آزادسازی منابع بلوکه ایران، هنوز جز سخنان خوشبینانه مسئولان خبری از آن نیست. در چنین شرایطی رئیس کل بانک مرکزی هم اعلام کرده که دولت به پشتوانه همین دلارهای آزاد نشده دست به چاپ ریال و افزایش تورم زده!
هنوز یک ماه از اعلام خبر چاپ پول و استقراض دولت در سالهای ۹۸ و ۹۹ از سوی رئیس کل بانک مرکزی نگذشته که وزیر اقتصاد ادعا کرده: «دولت یک ریال هم استقراض نکرده است». اما کدام روایت به حقیقت نزدیکتر است؟
قرار بود تورم سال ۹۹ به ۲۲ درصد برسد اما اظهارات شخص رئیس کل بانکمرکزی نشان میدهد او نه تنها برای پوشش کسری بودجه دست رد به سینه دولت نزده و نمیزند بلکه برای مخارجی که منابعش تامین بوده هم اجازه چاپ پول به او داده و هر بار این کار را با بیان این که« راهی جز این نداشتیم» توجیه کرده است.
رئیس کل بانک مرکزی با بیان اینکه در سال ۹۸ و ۹۹ بخشهایی از بودجه دولت از طریق درآمدهای تسعیر صندوق توسعه ملی تأمین شد که به زبان سادهتر به معنای چاپ پول است، گفت: ۱۱ بدهکار بزرگ بانکی با ۹۰ هزار میلیارد تومان بدهی در کشور وجود دارد که ما در طی مدت کوتاهی توانسته ایم حدود ۳۰ هزار میلیارد تومان این بدهی را از آنها پس بگیریم.
یک اقتصاددان در خصوص تخلفات اخیر شبکه بانکی کشور در خصوص پراخت سود سپرده خلاف مصوبه شورای پول و اعتبار گفت: مشکل بانکها در بخش سپردهها این است که بانک مرکزی زمان سپردهها را زیر یک سال تعریف کرده است. بانک مرکزی اگر میخواهد نظارت خود را دقیق کند باید سود دادن به سپردههای زیر شش ماه را هم ممنوع کند.
به تازگی پای یک دستگاه جدید به ایران باز شده است، اگر با زبان قدیمیتر بخواهیم سخن بگوییم میتوان از این دستگاهها به عنوان دستگاه چاپ پول نام برد. در غیر این صورت باید نام آن را ماینر گذاشت، دستگاه استخراج ارز دیجیتال.
یک اقتصاددان میگوید انتشار اوراق ابزاری است که دولت برای تامین مالی پروژههای عمرانی در بودجه ۱۳۹۷پیشبینی کرده است و به نظر من در شرایط کنونی این ابزار بهتر از شیوههایی مانند چاپ پول است.