به گزارش تجارت نیوز، با برقراری آتشبس و فروکش کردن تنشهای نظامی، حالا ابعاد خسارتهای واردشده به بازار مسکن بهتدریج در حال مشخص شدن است؛ خسارتهایی که گستره جغرافیایی وسیعی داشته و در سراسر کشور پراکنده بوده است. اما کدام مناطق متحمل بیشترین خسارات شدهاند و دولت چه تدابیری برای بازسازی این واحدها اندیشیده است؟
تناقض آماری از میزان خسارت واحدهای مسکونی در جنگ
بررسی آمارها نشان میدهد که شدت خسارات در مناطق مختلف کشور یکسان نبوده است. آمارها درباره واحدهای آسیبدیده تناقض زیادی دارند. به نظر میرسد، این اختلاف بهدلیل انتشار آمارها در زمانهای مختلف باشد. از آنجا که ارزیابی خسارتها بهصورت تدریجی و در مراحل مختلف انجام شده و در هر مرحله، دادههای جدیدی به آمارهای قبلی اضافه شده است، نمیتوان یک عدد قطعی و قابل اتکا از میزان خسارت در مناطق مسکونی ارائه داد.
با این حال، آخرین برآوردهای بنیاد مسکن حاکی از آن است که تعداد کل واحدهای خسارتدیده به ۹۵ هزار و ۱۸۲ واحد رسیده که از این تعداد ۱۲۰۰ واحد بهطور کامل تخریب شدهاند؛ همچنین، بخش عمده این واحدها نیازمند تعمیر و بخشی نیز نیازمند بازسازی کامل هستند. برخی از گزارشها نیز حجم خسارات را گستردهتر برآورده کردهاند، بهطوری که پیرحسین کولیوند، رئیس جمعیت هلال احمر، آمار واحدهای مسکونی آسیبدیده را حدود ۱۰۰ هزار واحد اعلام کرده است.
ابعاد گسترده خسارت در کلانشهرها و استانهای درگیر
در جریان جنگ تحمیلی سوم، چندین استان کشور هدف حملات دشمن قرار گرفتند و واحدهای مسکونی در این مناطق آسیب و خسارت دیدند. بر اساس گزارشها، ارزیابی خسارات در ۲۴ استان توسط وزارت راه و شهرسازی انجام شده است. استانهای تهران، البرز، کرمانشاه، خوزستان و همدان جزو استانهایی بودهاند که بیشترین آسیب و خسارتها را داشتهاند.
بررسیها نشان میدهد، تمرکز اصلی حملات دشمن بر تهران بوده و پایتخت با حجم بیشتری از خسارات روبهرو شده است. شهرداری تهران آخرین آمار آسیبدیدگی واحدهای مسکونی در شهر تهران را ۳۹ هزار و ۵۸۵ واحد اعلام کرده است.
علی دیوسالار مدیرکل بنیاد مسکن انقلاب اسلامی استان البرز نیز با اعلام اینکه از مجموع واحدهای آسیبدیدهدر این استان، ۵۶ درصد مربوط به شهرستان کرج و سپس فردیس است، عنوان کرده، طی بازه زمانی ۹ اسفند تا ۱۷ فروردین، خسارات وارد شده به سه هزار و ۳۳۷ واحد مسکونی و حدود ۵۰۰ واحد تجاری ثبت و طبقهبندی شده است.
همچنین، مرکز ارتباطات و اطلاعرسانی وزارت راه و شهرسازی در آخرین ارزیابی انجامشده در تاریخ ۹ فروردینماه، میزان خسارت واردشده به واحدهای مسکونی استان کرمانشاه را ۱۳ هزار و ۲۶۷ واحد اعلام کرده است.
برآوردهای بنیاد مسکن استان خوزستان نیز نشان میدهد که ۳۵۰۰ واحد مسکونی و تجاری در این استان آسیب دیدهاند که از این تعداد حدود ۳۰۰۰ واحد آن مسکونی بوده است. محمود اکبریفضل، مدیرکل بنیاد مسکن خوزستان به خبرگزاری ایسنا گفته است که حدود ۴۰ تا ۵۰ واحد در این استان نیازمند تخریب و نوسازی مجدد هستند.
در استان همدان ۱۹۵۰ واحد مسکونی و تجاری خسارت دیدهاند که از این تعداد ۳۳ واحد بهصورت کامل تخریب شده که نیازمند بازسازی کامل هستند و ۱۹۱۷ واحد نیز در زمره واحدهای تعمیری قرار دارند.
با این وجود، آمارها همچنان متناقض هستند و غالبا بهروزرسانی نشدهاند. بر همین اساس باید منتظر ماند تا آخرین آمار از تعداد واحدهای آسیبدیده از جنگ توسط وزارت راه و شهرسازی به صورت رسمی منتشر شود. در حال حاضر تنها برآوردهای کلی از حجم خسارتها منتشر شده و اطلاعات دقیق و مشخصی از میزان آسیبهای واردشده به مناطق مسکونی در بسیاری از استانها در دسترس نیست.
تقسیم وظایف برای اسکان مردم و بازسازی واحدهای آسیبدیده
در کنار برآورد خسارتها، دولت نیز مجموعهای از تدابیر حمایتی را برای بازسازی واحدهای آسیبدیده در دستور کار قرار داده است. بر این اساس، از همان روزهای ابتدایی پس از شروع جنگ، ستادهای بازسازی در ۲۴ استان کشور تشکیل و فرآیند ارزیابی میدانی خسارتها بهطور رسمی آغاز شده است.
در این میان، مسئولیت رسیدگی به خسارات شهر تهران به نهاد شهرداری واگذار شده و در سایر شهرها و مناطق روستایی، بنیاد مسکن بهعنوان متولی اصلی بازسازی تعیین شده است. همچنین دولت با تصویب یک چارچوب مشخص، نحوه اجرای مراحل اسکان اضطراری، اسکان موقت و تعمیر واحدهای مسکونی را هم تعیین تکلیف کرده است.
جزئیات وام اسکان موقت برای خانوارهای خسارتدیده
یکی از اقدامات دیگر دولت، تخصیص منابع برای اسکان موقت خانوارهای آسیبدیده است. بر اساس مصوبه دولت، حدود دو هزار میلیارد تومان از طریق بانک مسکن برای حمایت از خانوارهای جنگزده اختصاص یافته است. گفتنیست این تسهیلات به خانوارهایی تعلق میگیرد که واحد مسکونی آنها بهطور کامل تخریب شده یا تعمیر آن بیش از چهار تا پنج ماه طول میکشد.
جزئیات این تسهیلات نشان میدهد که سقف وام قرضالحسنه اسکان موقت، بسته به محل سکونت متفاوت تعیین شده است؛ بر این اساس، مناطق روستایی تا ۳۰۰ میلیون تومان، در شهرهای زیر ۲۵ هزار نفر تا ۴۰۰ میلیون تومان، در سایر شهرها تا ۶۰۰ میلیون تومان و در مراکز استانها تا ۷۰۰ میلیون تومان ودیعه و کمک هزینه اسکان در نظر گرفته شده است.
از بازسازی خسارات جزئی تا صدور رایگان پروانه برای واحدهای تخریبشده
تمرکز اولیه بازسازیها، بر خسارتهای جزئی بوده است. آنطور که تسنیم گزارش داده، از حدود ۳۶ هزار واحد دارای آسیبهای سطحی، نزدیک به ۱۹ هزار واحد تاکنون مرمت شده و ساکنان آنها به خانههای خود بازگشتهاند. این تعمیرات اغلب شامل رفع خسارتهایی مانند شکستن شیشهها، درها و پنجرهها بوده است.
در خصوص واحدهایی که نیازمند بازسازی کامل یا احداث دوباره هستند نیز، پیشنویس مصوبه مربوطه به دولت ارائه شده و در انتظار تصویب نهایی است. صدور پروانه ساخت برای این واحدها بهصورت رایگان انجام میشود و به محض ابلاغ مصوبه، عملیات بازسازی با مشارکت مردم آغاز خواهد شد.
گزارشهای بیشتر را در صفحه مسکن بخوانید.