به گزارش تجارت نیوز، ایلان ماسک در گفتوگویی در پادکست پیتر آر. دیاماندیس در یوتیوب گفت: «به نظر میرسد چین به هر چیزی که من میگویم گوش میدهد و آن را انجام میدهد.» او البته بلافاصله این جمله را تعدیل کرد و افزود: «یا شاید هم آنها مستقل از من همین مسیر را طی میکنند.»
صرفنظر از این توضیح، پیام اصلی سخنان ماسک روشن بود: چین در مسیر توسعه خودروهای برقی و فناوریهای وابسته، جلوتر از آمریکا حرکت میکند. ماسک
صراحتا تاکید کرد که چین «تعداد بسیار زیادی خودروی برقی تولید میکند»؛ جملهای که آمارهای جهانی آن را تایید میکند.
آمار خیرهکننده تولید خودروهای برقی در چین
بر اساس دادههای سال ۲۰۲۵، چین بیش از ۷۰ درصد کل خودروهای برقی جهان را تولید کرده است؛ سهمی که فاصلهای چشمگیر با سایر مناطق جهان دارد.
در همین سال، شرکت چینی BYD موفق شد از تسلا پیشی بگیرد و به بزرگترین فروشنده خودروهای برقی جهان تبدیل شود:
- تولید BYD در سال ۲۰۲۵: ۲.۲۵ میلیون خودروی برقی باتریدار
- تولید تسلا در همان سال: ۱.۶۴ میلیون دستگاه
اگرچه فروش داخلی BYD نسبت به سالهای گذشته اندکی کاهش یافته که کارشناسان آن را نشانهای از اشباع بازار چین میدانند اما تمرکز این شرکت بر بازارهای صادراتی مانند بریتانیا، برزیل و مکزیک باعث شده روند رشد کلی آن همچنان ادامه داشته باشد.
باتری؛ قلب استراتژی انرژی آینده
ماسک در همان مصاحبه تأکید کرد که راهحل افزایش ظرفیت تحویل انرژی در آمریکا، تمرکز گسترده بر باتریهاست؛ نه فقط برای خودروهای برقی، بلکه برای کل سیستم انرژی. باتریها این امکان را فراهم میکنند که برق در زمان کممصرف ذخیره شود. در ساعات اوج مصرف آزاد گردد و ظرفیت واقعی شبکه برق در طول سال افزایش یابد. تسلا برای این منظور محصولی به نام Megapack تولید میکند؛ یک سامانه ذخیرهسازی انرژی که به گفته این شرکت، «انرژی پایدار را در دسترستر و مقرونبهصرفهتر میکند.»
با این حال، ماسک اذعان میکند که چین در این حوزه نیز جلوتر است و «خروجی باتری واقعا عظیمی» دارد. واقعیت هم این است که چین در حال حاضر بزرگترین تولیدکننده باتریهای لیتیوم-یونی جهان است؛ چه برای خودروهای برقی و چه برای پروژههای عظیم ذخیرهسازی انرژی.
چرا چین از آمریکا جلو زد؟
موفقیت چین در صنعت خودروهای برقی اتفاقی نیست. این برتری حاصل یک استراتژی سیاستگذاری بلندمدت است که از اوایل دهه ۲۰۰۰ میلادی آغاز شد.
مهمترین عوامل این موفقیت عبارتاند از یارانههای دولتی گسترده برای خرید خودروهای برقی، کمکهای بلاعوض و معافیتهای مالیاتی برای تولیدکنندگان و کاهش ریسک سرمایهگذاری در مراحل اولیه فناوری.
اگرچه بخش عمده این یارانهها در سال ۲۰۲۲ حذف شد، اما همچنان برای طرحهای جایگزینی خودروهای فرسوده با خودروهای برقی ادامه دارد. این حمایتها باعث شد پذیرش خودروهای برقی در چین با سرعتی کمسابقه انجام شود و صنعت به مقیاس اقتصادی بزرگی برسد؛ مقیاسی که امروز برندهای چینی را بالاتر از تسلا قرار داده است.
سیاستهای متفاوت آمریکا و افت فروش خودروهای برقی
در مقابل، آمریکا بیشتر بر مشوقهای مصرفکننده در مراحل بلوغ فناوری تمرکز داشت و کمتر وارد حمایت صنعتی اولیه شد. اعتبار مالیاتی ۷۵۰۰ دلاری خودروهای برقی که سالها برقرار بود، در سپتامبر ۲۰۲۵ بهتدریج حذف شد. نتیجه این تصمیم:
- کاهش محسوس فروش خودروهای برقی
- فشار مالی بر تولیدکنندگان این حوزه
همچنین لغو برخی استانداردهای انتشار گازهای گلخانهای در دوره دولت ترامپ، انگیزه تولید و خرید خودروهای پاکتر از جمله خودروهای برقی را تضعیف کرد.
برتری چین فقط به خودروهای برقی محدود نیست
ماسک در این پادکست چندین بار به پیشتازی چین در انرژی خورشیدی نیز اشاره میکند؛ موضوعی که آمارها آن را تایید میکنند. در نیمه اول سال ۲۰۲۵، چین بیش از مجموع سایر کشورهای جهان، تاسیسات خورشیدی جدید نصب کرده است و بزرگترین تولیدکننده پنلهای خورشیدی در جهان باقی مانده است.
تمرکز همزمان چین بر خودروهای برقی، ذخیرهسازی انرژی و انرژی خورشیدی دقیقا همان مسیری است که ماسک بارها گفته آمریکا باید آن را جدیتر دنبال کند.
جابهجایی قدرت در فناوریهای پاک
اظهارات ایلان ماسک و آمارهای جهانی نشان میدهد مرکز نوآوری و تولید فناوریهای پاک بهسرعت در حال حرکت به سمت چین است. برتری این کشور در خودروهای برقی، باتری و انرژی خورشیدی، نتیجه برنامهریزی بلندمدت و حمایت هدفمند دولت بوده است.
در مقابل، آمریکا برای حفظ جایگاه خود در رقابت جهانی انرژی پاک، نیازمند بازنگری در سیاستهای صنعتی و انرژی است؛ در غیر این صورت، فاصله میان دو قدرت اقتصادی در این حوزه بیش از پیش افزایش خواهد یافت.
چین در زمینه رباتیک هم به نظرم خوبه