به گزارش تجارت نیوز، در سالهای اخیر، با رشد سریع فناوری هوش مصنوعی و افزایش نیاز به قدرت پردازشی، ساخت مراکز داده در سراسر جهان با سرعتی بیسابقه گسترش یافته است. این تأسیسات عظیم که میزبان هزاران سرور و پردازنده پیشرفته هستند، قلب تپنده اقتصاد دیجیتال و زیرساختهای هوش مصنوعی محسوب میشوند. با این حال، همزمان با توسعه این مراکز، موجی از نگرانیها و مخالفتها نیز در میان افکار عمومی شکل گرفته است.
در حالی که شرکتهای فناوری از مراکز داده به عنوان پایه و اساس آینده هوش مصنوعی یاد میکنند، بسیاری از شهروندان این تأسیسات را نمادی از هزینههایی میدانند که جامعه باید برای توسعه فناوریهای جدید بپردازد؛ هزینههایی که شامل مصرف گسترده برق و آب، فشار بر زیرساختهای محلی، تغییرات زیستمحیطی و حتی تهدید فرصتهای شغلی در آینده میشود.
اکنون نتایج یک نظرسنجی جدید نشان میدهد که مخالفت با مراکز داده در آمریکا بیش از آنکه ناشی از تجربه مستقیم زندگی در کنار این تأسیسات باشد، ریشه در نگرانیهای گستردهتر درباره آینده هوش مصنوعی دارد.
نظرسنجی جدید؛ افزایش حمایت از توقف ساخت مراکز داده
بر اساس نتایج نظرسنجی انجامشده توسط شرکت مشاورهای Milltown Partners که با برخی از بزرگترین شرکتها و استارتآپهای حوزه هوش مصنوعی همکاری میکند، بخش قابل توجهی از شهروندان آمریکایی نسبت به روند گسترش مراکز داده نگاه محتاطانه یا منفی دارند.
این پژوهش که نتایج آن برای نخستین بار در اختیار رسانه Axios قرار گرفته، نشان میدهد اگرچه هنوز اکثریت قاطع جامعه مخالف مراکز داده نیستند، اما نگرانیها درباره توسعه سریع این زیرساختها رو به افزایش است.
طبق این نظرسنجی، ۳۸ درصد از پاسخدهندگان اعلام کردهاند که از ساخت یک مرکز داده در نزدیکی محل زندگی خود حمایت میکنند. در مقابل، ۳۴ درصد با احداث چنین مرکزی در نزدیکی خانه خود مخالف هستند.
اما مهمترین یافته این پژوهش مربوط به درخواست توقف توسعه مراکز داده است. بر اساس نتایج بهدستآمده، ۴۹ درصد از شرکتکنندگان از اعمال یک توقف موقت برای ساخت مراکز داده جدید حمایت میکنند. در مقابل تنها ۱۶ درصد با چنین اقدامی مخالف هستند.
همچنین ۲۷ درصد از پاسخدهندگان اعلام کردهاند که نه موافق و نه مخالف توقف موقت ساخت مراکز داده هستند و ۸ درصد نیز گفتهاند درباره این موضوع نظری ندارند یا اطلاعات کافی در اختیار ندارند.
این آمارها نشان میدهد که اگرچه مخالفت مستقیم با مراکز داده هنوز به دیدگاه غالب تبدیل نشده، اما بخش بزرگی از جامعه خواهان بررسی بیشتر پیامدهای توسعه این زیرساختها پیش از ادامه روند ساختوساز هستند.
مخالفتها بیشتر از نگرانیهای عمومی ناشی میشود تا همسایگی با مراکز داده
یکی از جالبترین نتایج این نظرسنجی به منشأ مخالفتها مربوط میشود. برخلاف تصور رایج، بسیاری از مخالفان مراکز داده در نزدیکی این تأسیسات زندگی نمیکنند.
بر اساس یافتههای Milltown Partners، تنها ۸ درصد از افرادی که با مراکز داده مخالفت کردهاند، اعلام کردهاند که از وجود یک یا چند مرکز داده در نزدیکی محل زندگی خود اطلاع دارند.
این موضوع نشان میدهد نگرانی مردم صرفاً به مشکلات محلی یا تأثیرات مستقیم این تأسیسات محدود نمیشود. در واقع، مراکز داده به نمادی از دغدغههای گستردهتر درباره آینده هوش مصنوعی تبدیل شدهاند؛ فناوریای که بسیاری از مردم احساس میکنند بدون مشارکت آنها در حال شکل دادن به آینده اقتصاد و جامعه است.
کارشناسان معتقدند درخواست برای توقف موقت ساخت مراکز داده را میتوان نوعی تلاش برای وادار کردن شرکتهای فناوری و سیاستگذاران به پاسخگویی درباره سؤالات مهمی مانند مصرف انرژی، استفاده از منابع آب، تأثیرات زیستمحیطی و توزیع منافع اقتصادی هوش مصنوعی دانست.
هوش مصنوعی و نگرانیهای اقتصادی؛ زمینه اصلی مخالفتها
نتایج این نظرسنجی در شرایطی منتشر میشود که بحث درباره تأثیر هوش مصنوعی بر بازار کار به یکی از مهمترین موضوعات سیاسی و اقتصادی آمریکا تبدیل شده است.
در سالهای اخیر، چهرههای سیاسی از طیفهای مختلف ایدئولوژیک نسبت به پیامدهای توسعه هوش مصنوعی هشدار دادهاند. از یک سو، استیو بنن در جناح راست سیاسی آمریکا و از سوی دیگر، برنی سندرز در جناح چپ، بارها هوش مصنوعی را تهدیدی بالقوه برای طبقه کارگر و اشتغال دانستهاند.
تام بروکس، پژوهشگر شرکت Milltown Partners، معتقد است این مخالفتها را نمیتوان جدا از فضای اجتماعی و اقتصادی فعلی آمریکا تحلیل کرد.
به گفته او، تحول عظیم هوش مصنوعی در زمانی رخ میدهد که بسیاری از آمریکاییها از قبل احساس ناامنی اقتصادی، نارضایتی اجتماعی و بدبینی نسبت به آینده دارند. در چنین شرایطی، هر فناوری جدیدی که احتمال حذف مشاغل را افزایش دهد، بهطور طبیعی با واکنش منفی روبهرو خواهد شد.
یافتههای مؤسسه پیو؛ نزدیکی به مراکز داده تأثیر چندانی ندارد
نتایج این نظرسنجی با یافتههای پیشین مرکز تحقیقات پیو نیز همخوانی دارد.
پیو در مطالعهای که در ماه آوریل منتشر شد، به این نتیجه رسید که زندگی در نزدیکی یک مرکز داده موجود یا پروژهای که در حال ساخت است، تأثیر قابل توجهی بر نگرش مردم نسبت به این تأسیسات ندارد.
این مؤسسه همچنین اعلام کرد که حدود دو سوم مراکز داده برنامهریزیشده در آمریکا در مناطق روستایی قرار دارند، در حالی که ۸۷ درصد مراکز داده فعلی در مناطق شهری مستقر هستند.
این آمار نشان میدهد توسعه زیرساختهای هوش مصنوعی به تدریج به سمت مناطق کمتر توسعهیافته حرکت میکند؛ موضوعی که میتواند در آینده بر نگرش جوامع محلی نیز تأثیر بگذارد.
هشدار کارشناسان درباره احتمال واکنش گسترده اجتماعی
بسیاری از کارشناسان معتقدند اگر مردم هوش مصنوعی را عامل از دست رفتن فرصتهای شغلی بدانند، موج مخالفتها با این فناوری میتواند شدت بیشتری پیدا کند.
اندی هال، استاد دانشکده کسبوکار دانشگاه استنفورد و عضو ارشد مؤسسه هوور، اخیراً هشدار داده است که اگر نرخ بیکاری تنها ۲ درصد افزایش پیدا کند و افکار عمومی این افزایش را به هوش مصنوعی نسبت دهد، آمریکا با یک واکنش پوپولیستی گسترده مواجه خواهد شد.
این هشدارها نشان میدهد نگرانیهای موجود درباره مراکز داده صرفاً به مسائل زیستمحیطی یا مصرف انرژی محدود نیست و به طور مستقیم با ترس از تحولات اقتصادی و اجتماعی ناشی از هوش مصنوعی ارتباط دارد.
کمبود نیروی انسانی و ورود رباتها به مراکز داده
در حالی که مخالفتها با توسعه مراکز داده افزایش یافته، شرکتهای فناوری همچنان به دنبال گسترش زیرساختهای مورد نیاز برای هوش مصنوعی هستند.
یکی از چالشهای جدید این صنعت، کمبود نیروی انسانی برای ساخت و بهرهبرداری از مراکز داده است. بسیاری از شرکتها اعلام کردهاند که با کمبود گسترده نیروی متخصص و کارگران فنی مواجه هستند.
ژو شیان، همبنیانگذار و مدیرعامل شرکت Genesis AI، میگوید در حال حاضر مراکز داده عظیمی در نقاط مختلف جهان در حال ساخت هستند و شرکتها با کمبود شدید نیروی کار روبهرو شدهاند.
اما راهحل ارائهشده از سوی برخی شرکتها، استفاده بیشتر از رباتها است. شرکت Genesis AI اخیراً یک ربات عمومی جدید معرفی کرده که برای فعالیت در محیطهای پیچیدهای مانند مراکز داده طراحی شده است.
این روند نیز میتواند نگرانیها درباره جایگزینی نیروی انسانی با ماشینها را بیش از پیش افزایش دهد؛ موضوعی که یکی از اصلیترین دلایل نگرانی مردم نسبت به آینده هوش مصنوعی محسوب میشود.
جزئیات نظرسنجی
نظرسنجی Milltown Partners بین روزهای ۱۰ تا ۲۰ ماه مه انجام شده است. در این پژوهش، ۶ هزار و ۸۷۲ رأیدهنده ثبتنامشده آمریکایی از طریق پنلهای آنلاین مورد پرسش قرار گرفتند.
حاشیه خطای این نظرسنجی حدود ۳ درصد اعلام شده است.
همچنین برای دستیابی به نتایج دقیقتر، نمونهگیری گستردهتری در ایالتهای تگزاس، جورجیا، میشیگان، کالیفرنیا و کارولینای شمالی انجام شده است؛ ایالتهایی که در حال حاضر میزبان تعداد قابل توجهی از پروژههای مراکز داده هستند.
نتایج این نظرسنجی نشان میدهد مراکز داده در آمریکا دیگر صرفاً تأسیسات فنی برای ذخیره و پردازش اطلاعات نیستند، بلکه به نمادی از نگرانیهای گستردهتر جامعه درباره آینده هوش مصنوعی تبدیل شدهاند. اگرچه تنها ۸ درصد از مخالفان در نزدیکی این مراکز زندگی میکنند، اما نزدیک به نیمی از شهروندان از توقف موقت ساخت مراکز داده جدید حمایت میکنند. این موضوع نشان میدهد دغدغه اصلی مردم نه خود ساختمانهای مراکز داده، بلکه پیامدهای اقتصادی، اجتماعی و زیستمحیطی گسترش هوش مصنوعی است. با ادامه توسعه این فناوری و افزایش وابستگی اقتصاد جهانی به زیرساختهای پردازشی، نحوه پاسخگویی شرکتهای فناوری به این نگرانیها نقش مهمی در شکلگیری آینده هوش مصنوعی و میزان پذیرش آن در جامعه خواهد داشت.
