به گزارش تجارت نیوز، ترکیه در سالهای اخیر تلاش کرده است همزمان با توسعه منابع نفت و گاز، ظرفیت انرژیهای تجدیدپذیر خود را نیز افزایش دهد. هدف اصلی این کشور، کاهش آسیبپذیری در برابر نوسانات بازار انرژی و تقویت امنیت انرژی از طریق متنوع کردن منابع تولید برق است.
بر اساس برنامه اعلامشده دولت ترکیه، بخش مهمی از این مسیر به انرژی خورشیدی و بادی اختصاص خواهد داشت. با این حال، آنکارا در کنار سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، همچنان به دنبال توسعه منابع نفت و گاز و تبدیل شدن به یکی از قطبهای اصلی گاز منطقه برای اروپا است.
سرمایهگذاری ۱۰۸ میلیارد دلاری ترکیه در انرژیهای تجدیدپذیر
آرپاسلان بایراکتار، وزیر انرژی ترکیه، اعلام کرده است که بر اساس «نقشه راه انرژیهای تجدیدپذیر ۲۰۳۵»، هدف این کشور دستیابی به ۱۲۰ گیگاوات ظرفیت نصبشده در انرژی بادی و خورشیدی است.
برای رسیدن به این هدف، ترکیه حدود ۸۰ میلیارد دلار سرمایهگذاری در بخش تولید و ۲۸ میلیارد دلار در زیرساختهای انتقال برق پیشبینی کرده است. در مجموع، حجم سرمایهگذاری مورد نیاز به حدود ۱۰۸ میلیارد دلار میرسد.
توسعه شبکه انتقال اهمیت زیادی دارد، زیرا با افزایش نیروگاههای بادی و خورشیدی، تنها ساخت ظرفیت جدید کافی نیست. شبکه برق باید بتواند انرژی تولیدشده را در زمان مناسب به مصرفکنندگان منتقل کند تا در دورههایی که تولید انرژی تجدیدپذیر بالا و تقاضا پایین است، بخش کمتری از این برق هدر برود.
هدف ترکیه برای افزایش سهم برق در مصرف انرژی
ترکیه همچنین قصد دارد تا سال ۲۰۳۵ حدود ۳۵ درصد از تقاضای نهایی انرژی خود را از طریق برق تأمین کند. این هدف بخشی از برنامه گستردهتر این کشور برای برقرسانی به بخشهای مختلف اقتصاد است.
مراد کوروم، وزیر محیط زیست ترکیه، پیشتر گفته بود که برقرسانی به بخشهایی مانند حملونقل، ساختمانها و صنایع میتواند خانوارها و کسبوکارها را در برابر نوسانات بازار انرژی محافظت کند.
ترکیه قصد دارد این هدف ۳۵ درصدی را به یکی از اولویتهای خود در چارچوب ریاست بر COP31 تبدیل کند؛ نشستی که ترکیه در سال جاری میزبان آن است.
نوسانات بازار انرژی، انگیزهای برای توسعه انرژیهای جایگزین
نوسانات بازار نفت و گاز در سال جاری بار دیگر اهمیت امنیت انرژی را برای بسیاری از کشورها افزایش داده است. افزایش قیمت کالاهای انرژی و نگرانی درباره تأمین پایدار سوخت، انگیزه برخی کشورها را برای سرمایهگذاری بیشتر در انرژیهای جایگزین افزایش داده است.
در چنین شرایطی، ترکیه نیز تلاش میکند با افزایش ظرفیت تولید برق از منابع بادی و خورشیدی، وابستگی خود به منابع پرنوسان انرژی را کاهش دهد. با این حال، این کشور همزمان توسعه نفت و گاز را نیز ادامه میدهد و رویکردی چندجانبه نسبت به تأمین انرژی دنبال میکند.
ظرفیت تولید برق ترکیه در ۲۴ سال چهار برابر شد
ترکیه طی دو دهه گذشته رشد قابل توجهی در ظرفیت تولید برق خود داشته است. بایراکتار ماه گذشته اعلام کرد که ظرفیت نصبشده تولید برق این کشور از حدود ۳۲ هزار مگاوات در سال ۲۰۰۱ به حدود ۱۲۶ هزار مگاوات رسیده است.
به گفته وزیر انرژی ترکیه، این کشور طی این دوره حدود ۹۶ گیگاوات ظرفیت جدید تولید برق ایجاد کرده است. بر اساس این اظهارات، ترکیه پس از فرانسه و آلمان، سومین ظرفیت نصبشده تولید برق در اروپا را در اختیار دارد.
با این حال، ظرفیت نصبشده بهتنهایی نمیتواند میزان واقعی تولید برق را نشان دهد. این موضوع بهخصوص درباره انرژیهای بادی و خورشیدی اهمیت دارد، زیرا میزان تولید آنها به شرایط آبوهوایی و میزان تابش خورشید و وزش باد وابسته است.
به همین دلیل، افزایش ظرفیت اسمی نیروگاههای بادی و خورشیدی الزاماً به معنای تولید برق به همان میزان نیست و شبکه برق همچنان به منابعی نیاز دارد که بتوانند در زمان کاهش تولید انرژیهای تجدیدپذیر، برق مورد نیاز را تأمین کنند.
ترکیه همچنان به نفت و گاز متکی است
در کنار توسعه انرژیهای تجدیدپذیر، ترکیه فعالیتهای گستردهای در حوزه نفت و گاز دارد. این کشور تلاش میکند منابع داخلی خود را افزایش دهد و در عین حال در خارج از مرزهایش نیز به دنبال فرصتهای جدید برای اکتشاف و تولید انرژی است.
در داخل ترکیه، شرکت دولتی TPAO میدان گازی ساکاریا در دریای سیاه را اداره میکند. این میدان در حال حاضر حدود ۹.۵ میلیون مترمکعب گاز در روز تولید میکند و یکی از مهمترین منابع گازی داخلی ترکیه به شمار میرود.
فعالیتهای ترکیه به داخل مرزهای این کشور محدود نیست. TPAO در کشورهایی مانند پاکستان، لیبی و اخیراً سومالی نیز منافعی دارد. ترکیه همچنین در حال اکتشاف نفت و گاز در نزدیکی سواحل قبرس است؛ موضوعی که به ایجاد تنش با دولت قبرس منجر شده است.
سهم انرژیهای مختلف در تولید برق ترکیه
ترکیه در حال حاضر بخش قابل توجهی از برق خود را از منابع غیرهیدروکربنی تولید میکند. بر اساس آمار ارائهشده در متن، انرژی برقآبی حدود ۱۷ درصد از کل تولید برق این کشور را به خود اختصاص داده است.
انرژی بادی و خورشیدی نیز در سال گذشته روی هم حدود ۲۲ درصد از تولید برق ترکیه را تأمین کردهاند. با این حال، زغالسنگ همچنان سهم بیشتری در ترکیب تولید برق این کشور دارد و حدود ۳۴ درصد از تولید برق را به خود اختصاص میدهد.
این ترکیب نشان میدهد که ترکیه در کنار توسعه سریع انرژیهای تجدیدپذیر، همچنان به منابعی مانند زغالسنگ، گاز و برقآبی برای تأمین برق پایدار نیاز دارد. دلیل اهمیت این موضوع، نوسان تولید نیروگاههای بادی و خورشیدی است که باعث میشود ظرفیت نصبشده آنها با میزان واقعی برق تولیدشده یکسان نباشد.
ترکیه در حال دنبال کردن یک برنامه گسترده برای توسعه بخش انرژی است؛ برنامهای که در آن توسعه انرژیهای بادی و خورشیدی در کنار ادامه فعالیتهای نفت و گاز قرار گرفته است.
آنکارا قصد دارد طی ۱۰ سال آینده حدود ۱۰۸ میلیارد دلار برای توسعه تولید برق و شبکه انتقال سرمایهگذاری کند و ظرفیت نصبشده انرژی بادی و خورشیدی را تا سال ۲۰۳۵ به ۱۲۰ گیگاوات برساند. از این رقم، ۸۰ میلیارد دلار برای تولید و ۲۸ میلیارد دلار برای زیرساختهای انتقال در نظر گرفته شده است.
در عین حال، ترکیه توسعه منابع نفت و گاز را نیز ادامه میدهد و با تولید روزانه ۹.۵ میلیون مترمکعب گاز از میدان ساکاریا و فعالیتهای اکتشافی در داخل و خارج از کشور، تلاش میکند منابع انرژی خود را متنوع کند.
ترکیه به این ترتیب در حال حرکت همزمان در دو مسیر است: افزایش سهم انرژیهای بادی و خورشیدی و حفظ منابعی مانند نفت، گاز و زغالسنگ برای تأمین پایدار انرژی. موفقیت این رویکرد تا حد زیادی به توانایی این کشور در توسعه شبکه برق و مدیریت نوسانات تولید انرژیهای تجدیدپذیر بستگی خواهد داشت.
