به گزارش تجارت نیوز، شاخص موجودی انبار در تابستان ۱۴۰۴ یک پیام دوگانه اما نگرانکننده برای اقتصاد ایران مخابره میکند؛ انبارها پرتر شدهاند، اما نه بهدلیل رونق تولید، بلکه بهدلیل افت فروش. دادهها نشان میدهد نسبت موجودی انبار به فروش در بخش صنعت به ۰.۴۱ رسیده؛ یعنی ۴۱ درصد از فروش فصلی عملاً در انبارها باقی مانده است.
این در حالی است که بر اساس گزارش پایش بخش حقیقی اقتصاد ایران در تابستان 1404، رشد شاخص موجودی انبار صنعت تنها ۲.۸ درصد بوده و همزمان بخش معدن با افت سنگین ۲۳.۸ درصدی مواجه شده است. ترکیب این اعداد نشان میدهد «رکود تقاضا» به مهمترین عامل شکلدهنده وضعیت فعلی تبدیل شده است؛ وضعیتی که در آن تولیدکنندهها نه با کمبود عرضه، بلکه با نبود مشتری روبهرو هستند.
صنعت بالا رفت، معدن فرو ریخت
شاخص موجودی انبار در تابستان ۱۴۰۴ دو مسیر کاملاً متفاوت را در بخشهای صنعت و معدن نشان میدهد؛ جایی که صنعت اندکی بالا رفت، اما معدن با افتی سنگین مواجه شد. دادهها نشان میدهد شاخص موجودی انبار صنعت از ۱۴۰.۷ در تابستان ۱۴۰۳ به ۱۴۴.۶ در تابستان ۱۴۰۴ رسیده و رشد ۲.۸ درصدی را ثبت کرده است؛ افزایشی محدود که بیشتر به ثبات شبیه است تا رونق.
در مقابل، معدن مسیر معکوسی را طی کرده؛ شاخص این بخش از ۱۲۰.۸ به ۹۲ سقوط کرده و افت ۲۳.۸ درصدی را تجربه کرده است. این شکاف زمانی معنادارتر میشود که روند چندساله را نگاه کنیم؛ معدن که در سال ۱۴۰۱ در سطوح بالای ۲۴۶ قرار داشت، حالا به کمترین مقادیر چند سال اخیر نزدیک شده است. ترکیب این اعداد نشان میدهد در حالی که صنعت درجا میزند، معدن عملاً در حال کوچک شدن است؛ تصویری که از واگرایی در بخش واقعی اقتصاد حکایت دارد.
صنعت پالایش و شیمیایی در مسیر نزولی
در میان صنایع «چوب و کاغذ، کک و پالایش، شیمیایی، دارو و لاستیک و پلاستیک»، دادههای تابستان ۱۴۰۴ نشان میدهد روند غالب، نزولی است. «کک و پالایش» با افت شاخص موجودی از ۳۶.۲ به ۳۰.۱، کاهش ۱۶.۷ درصدی را ثبت کرده و یکی از ضعیفترین عملکردها را داشته است.
صنعت «شیمیایی» نیز از ۱۹۳.۸ به ۱۸۱.۳ رسیده و کاهش ۶.۵ درصدی را تجربه کرده است. در مقابل، صنعت «دارو» با افت شدیدتر از ۱۱۷.۱ به ۹۰.۳ رسیده، اما همزمان نسبت موجودی به فروش آن از ۰.۱۹ به ۰.۲۸ افزایش یافته که نشاندهنده ضعف فروش است.
صنعت «لاستیک و پلاستیک» نیز از ۱۲۶.۵ به ۱۲۲.۳ کاهش یافته و نسبت آن از ۰.۳۶ به ۰.۲۸ افت کرده است. تنها صنعت «چوب و کاغذ» تغییر محسوسی نداشته و در محدوده ۱۰۶ تا ۱۰۹ نوسان کرده است. این ترکیب نشان میدهد در این گروه از صنایع، کاهش موجودی بیش از آنکه ناشی از رونق فروش باشد، بازتابی از افت فعالیت تولیدی است.
فلزات و خودرو صعودی، ماشینآلات در قله موجودی
در میان صنایع «کانی غیرفلزی، فلزات پایه، تجهیزات برقی، ماشینآلات و خودرو»، دادههای تابستان ۱۴۰۴ تصویر ناهمگنی از موجودی انبار ارائه میدهد. «ماشینآلات» با جهش شاخص از ۱۳۳.۸ به ۲۶۵.۲، بیشترین رشد را ثبت کرده و نسبت موجودی به فروش آن نیز از ۰.۱۸ به ۰.۷۷ رسیده که بالاترین سطح در کل صنایع است.
صنعت «فلزات پایه» نیز از ۱۱۴.۸ به ۱۳۰.۵ افزایش یافته و نسبت آن به ۰.۵۹ رسیده است. در صنعت «خودرو و قطعات» شاخص از ۹۰.۷ به ۱۰۰.۶ و نسبت از ۰.۲۹ به ۰.۳۶ رشد کرده است«تجهیزات برقی» در تابستان ۱۴۰۴ به ۱۲۵.۲ رسید که نسبت به ۱۱۳.۵ در تابستان ۱۴۰۳ افزایش داشته، اما نسبت موجودی به فروش آن با نوسان همراه بوده و به ۰.۶۰ رسیده است. صنعت «کانیهای غیرفلزی» با وجود سطح بالای ۳۰۷.۱، کاهش نسبت از ۰.۶۴ به ۰.۵۱ را ثبت کردهاند. این ترکیب نشان میدهد انباشت موجودی در صنایع بزرگ بیشتر ناشی از کندی تقاضاست تا جهش تولید.
گزارش های بیتشر را در صفحه اقتصاد کلان بخوانید.
