موضوعات داغ: # اسنپ بک، مکانیسم ماشه، تحریمهای سازمان ملل # تیم فوتبال # فناوری # مکانیسم ماشه # اتحاديه اروپا # روسیه # آمریکا # آینده بازار خودرو
«تجارت‌نیوز» گزارش می‌دهد:

پوتین و بازی با زمان؛ آیا ترامپ در تله روسیه گرفتار می‌شود؟

پوتین و بازی با زمان؛ آیا ترامپ در تله روسیه گرفتار می‌شود؟
نشست آلاسکا برای اوکراین به یک فاجعه بزرگ منتهی نشد. ترامپ به جای زلنسکی با پوتین مذاکره نکرد و به عادی‌سازی رابطه با روسیه پیش از پایان جنگ در اوکراین روی خوش نشان نداد.

به گزارش تجارت نیوز، در آستانه نشست میان دونالد ترامپ و ولادیمیر پوتین در آلاسکا اوضاع برای اوکراین خوب به نظر نمی‌رسید. توصیف‌ها از این نشست میان «یالتای جدید» – که در آن ترامپ ممکن بود با خواسته‌های کرملین برای به رسمیت شناختن حوزه نفوذ روسیه بر اوکراین موافقت کند – تا «مونیخ جدید» – که در آن ترامپ اوکراین را قربانی کرده و حمایت آمریکا از دفاع این کشور را کنار می‌گذاشت – در نوسان بود. به بیان دیگر، انتظارات در اوکراین و میان متحدان کی‌یف اندک بود.

راهبرد پوتین

با این حال، نشست آلاسکا برای اوکراین به یک فاجعه بزرگ منتهی نشد. ترامپ به جای زلنسکی با پوتین مذاکره نکرد و به عادی‌سازی رابطه با روسیه پیش از پایان جنگ در اوکراین روی خوش نشان نداد؛ ترامپ همچنین در ۱۸ اوت، ولودیمیر زلنسکی و جمعی از رهبران اروپایی را در کاخ سفید پذیرفت، جایی که آنها توانستند توپ دیپلماسی را دوباره به زمین پوتین بیندازند. اگرچه پوتین اکنون می‌داند که طرح نخستش – که در آن ترامپ یک توافق نوشته‌شده در مسکو را بر کی‌یف تحمیل کند – احتمالا تحقق نخواهد یافت، او به طرح ب خود روی آورده است: اینکه ترامپ صبرش را از دست داده و کمک‌های آمریکا به اوکراین را به‌طور قابل توجهی کاهش دهد. از دید کرملین، این رخداد همچنان به معنای پیروزی است.

راهبرد دیپلماتیک پوتین هنوز بر سه محور متمرکز است: جلب توجه رئیس‌جمهور آمریکا، جلوگیری از دور تازه‌ای از تحریم‌های دردناک ایالات متحده و ادامه دادن جنگ. چرا که در محاسبات کرملین، زمان به نفع روسیه است. مسکو در میدان نبرد دست بالا را دارد: این کشور برتری عددی قابل توجهی در نیروی انسانی و تجهیزات حفظ کرده و با وجود تلفات رو به افزایش، همچنان توانسته خطوط مستحکم در دونباس را به‌تدریج فرسوده کند. افزون بر این، روسیه در جنگ پهپادی در حال رسیدن به اوکراین است و مزیت رقابتی این کشور را از بین می‌برد. مسکو در حال حاضر نمی‌خواهد آتش‌بسی جنگ را متوقف کند؛ مگر اینکه همه خواسته‌های سیاسی‌اش به‌طور کامل برآورده شود.

روسیه در حال خریدن زمان از ترامپ است. اما با وجود اعتمادبه‌نفس این کشور، روشن نیست که پوتین در صورت مقاومت اوکراین طرح جایگزین واقع‌بینانه‌ای داشته باشد یا خیر. برای مثال، اگر اتحادیه اروپا تحویل مهمات و پهپادها را از ذخایر موجود تسریع کند و با مصادره ۲۵۰ میلیارد دلار دارایی‌های بلوکه‌شده روسیه در بانک‌های خود یک خط نجات مالی برای کی‌یف فراهم کند، کرملین شاید نتواند به هدف راهبردی خود یعنی سلطه بر اوکراین دست یابد. با وجود قرار دادن اقتصاد و جامعه روسیه در حالت جنگی، پوتین ممکن است برای پیروزی به چیزی بیش از صرف زمان نیاز داشته باشد.

از طرح «الف» تا طرح «ب»

تعاملات اولیه با دولت دوم ترامپ برای مسکو امیدوارکننده به نظر می‌رسید. ترامپ دوست خود «استیو ویتکاف» را به‌عنوان نماینده ویژه در مذاکرات با روسیه منصوب کرد. ویتکاف چندین بار به مسکو سفر کرد و ساعت‌ها با پوتین گفتگو کرد. افزون بر این، مسکو تلاش کرد رابطه با ایالات متحده را بخش‌بندی کند. در نخستین دیدار سطح‌بالا با تیم امنیت ملی ترامپ در ۱۸ فوریه، کرملین پیشنهاد داد صلح در اوکراین همزمان با عادی‌سازی روابط گسترده‌تر دوجانبه پیگیری شود، رخدادی که شامل بازگشایی کنسولگری‌ها (بسته‌شده از ۲۰۱۷)، آغاز دوباره مذاکرات کنترل تسلیحات و تقویت تجارت و سرمایه‌گذاری متقابل بود.

اما تا تابستان روشن شد که این تلاش‌ها نتیجه‌بخش نیست. زلنسکی با راهنمایی رهبران اروپایی، توانست روابط خود با ترامپ را ترمیم کند؛ او در حوزه معادن اوکراین توافقی را امضا و بدین طریق دسترسی ترجیحی آمریکا به منابع معدنی اوکراین – به‌ویژه عناصر کمیاب – را تضمین کرد. در مقابل، کاخ سفید ادامه کمک‌های نظامی به کی‌یف، شامل اطلاعات آمریکا و امکان خرید سلاح‌های آمریکایی با پول اروپایی را حفظ کرد.

این در حالی است که کاهش درآمدهای نفت و گاز از همین حالا اقتصاد جنگی روسیه را تحت فشار قرار داده است: برخی از مناطق روسیه که پیشتر پاداش‌های کلانی برای سربازگیری می‌پرداختند، به دلیل کمبود بودجه، این مشوق‌ها را کاهش داده‌اند. آشکارترین نشانه این مساله، کسری بودجه فزاینده کشور است. در آغاز سال، برنامه کرملین داشتن کسری فقط ۰.۵ درصدی از تولید ناخالص داخلی بود. اما در ژوئن مجبور شد آن را به ۱.۸ درصد افزایش دهد و حتی از این هدف نیز عبور کرد؛ زیرا در هفت ماه نخست سال، کسری بودجه به ۲.۲ درصد از تولید ناخالص داخلی رسید.

تحریم‌های بیشتر آمریکا می‌تواند آسیب‌زننده باشد. ایالات متحده هنوز غول‌های انرژی روسیه مانند «روس‌نفت» و «لوک‌اویل» را تحریم نکرده، اما چنین اقدامی فشار شدیدی بر جریان نقدی کرملین وارد خواهد کرد. همان‌طور که «الکساندرا پروکوپنکو» در ژانویه در فارن افرز نوشت، اقتصاد روسیه توان پشتیبانی از ماشین جنگی پوتین را برای ۱۸ تا ۲۴ ماه دیگر دارد، اما اوضاع در حال بدتر شدن است.

کرملین بر سر دوراهی

این واقعیت کرملین را با یک دوراهی مواجه کرد: ادامه مسیر سخت و بی‌توجهی به تهدیدهای ترامپ، یا تلاش برای آرام کردن رئیس جمهوری وقت آمریکا. در نهایت، مسکو تصمیم گرفت دیداری میان رؤسای جمهور ترتیب داده و رابطه شخصی ترامپ و پوتین را ترمیم کند. پس از سه ساعت گفت‌وگو میان پوتین و ترامپ، ناهار کاری لغو شد و نشست خبری به بیانیه‌های رسمی روسای‌جمهور تقلیل یافت. این نشانه روشنی بود که تلاش‌های روسیه برای جدا کردن موضوع جنگ اوکراین و عادی‌سازی روابط در سایر حوزه‌ها شکست خورده است.

با این حال پوتین هدف کلیدی خود را به دست آورد: او ترامپ را قانع کرد که تلاش‌های صلح‌سازی آمریکا باید بر دستیابی به یک «راه‌حل جامع برای پایان جنگ» متمرکز باشد، نه یک آتش‌بس بی‌قیدوشرط. در نتیجه، برخلاف درخواست رهبران اروپایی و زلنسکی، کاخ سفید هیچ اقدام تنبیهی علیه روسیه به دلیل رد آتش‌بس اعمال نکرد. سوال این است، پوتین چگونه موفق شد؟ او دیپلماسی نمایشی ترامپ را با مذاکرات نمایشی پاسخ داد و در واقع، دولت ترامپ را فریب داد تا باور کند که در حال ارائه امتیازات واقعی است.

طبق گفته ترامپ و مقامات آمریکایی از جمله ویتکاف، مارکو روبیو (وزیر خارجه) و جی‌دی ونس (معاون رئیس‌جمهور)، پوتین در آلاسکا وانمود کرد آماده عقب‌نشینی از برخی خواسته‌های حداکثری خود است. از همین رو به جای مطالبه عقب‌نشینی کامل نیروهای اوکراینی از چهار منطقه مورد ادعای مسکو، کرملین اکنون تنها خواهان واگذاری مناطق «دونتسک» و «لوهانسک» است و در «خرسون» و «زاپورژیا» به خط تماس فعلی رضایت می‌دهد. پوتین ظاهرا همچنین پیشنهاد داد بخش‌هایی از اوکراین تحت اشغال روسیه، از جمله بخش‌هایی از «دنیپروپتروفسک»، «سومی» و «خارکیف» را معامله کند.

این «مبادله سرزمینی» باعث می‌شود کی‌یف زمینی ده برابر بزرگ‌تر از مناطقی که روسیه آماده پس دادن است، واگذار کند. افزون بر این، بخش تحت کنترل اوکراین در دونتسک، شامل شهرهای راهبردی «اسلاویانسک» و «کراماتورسک»، مستحکم‌ترین بخش کشور است که از ۲۰۱۴ به یک شبکه عظیم دفاعی تبدیل شده. برای زلنسکی، واگذاری این مناطق تقریبا غیرممکن است، چه از نظر سیاسی و چه نظامی. همه نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد جامعه اوکراین معامله بر سر خاک را نمی‌پذیرد. از دید نظامی هم، رها کردن غرب دونباس به معنای باز کردن کلید شمال و مرکز اوکراین به روی روسیه است. با این حال، پس از نشست، ترامپ منطق «مبادله سرزمین» پیشنهادی پوتین را پذیرفت، هرچند گفت تصمیم نهایی با زلنسکی است.

تضمین‌هایی بدون امنیت

موضوع مهم دیگر در آلاسکا، تضمین‌های امنیتی پساجنگ برای اوکراین بود. برای مدتی کوتاه، امید به شکل‌گیری توافق امنیتی افزایش یافت. اروپایی‌ها با تکیه بر ابهام در طرح روسیه، پیشنهادی مبنی بر استقرار یک «نیروی اطمینان‌بخش اروپایی» در اوکراین پس از جنگ، با مشارکت احتمالی ۱۰ کشور عضو اتحادیه اروپا پیشنهاد دادند که بر وعده مبهم ترامپ برای پشتیبانی هوایی متکی بود.اما «سرگئی لاوروف» وزیر خارجه روسیه آب سرد بر این ایده ریخت و گفت که منظور مسکو توافقی مبتنی بر اجماع میان پنج عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل است؛ یعنی همان نهادی که روسیه در آن حق وتو دارد. علاوه بر این، مسکو خواهان محدود کردن جدی ارتش اوکراین است.

این «پیشرفت حماسی» در واقع تفاوت چندانی با مواضع روسیه در مذاکرات استانبول در اوایل ۲۰۲۲ نداشت؛ مذاکراتی که به شکست انجامید، چون دو طرف نتوانستند درباره تضمین‌های امنیتی به توافق برسند. برای پوتین، پایان دادن به همکاری امنیتی اوکراین با غرب هدفی محوری است؛ اما برای کی‌یف، داشتن ارتشی قدرتمند و حفظ ارتباط با ناتو شرط بقا و غیرقابل مذاکره است. افزون بر این، اوکراین اکنون جایگاه بهتری نسبت به ۲۰۲۲ دارد. کشورهای اروپایی امروز بیشتر آماده‌اند تا تضمین‌های امنیتی بدهند و همکاری اوکراین و ناتو از هر زمان دیگری عمیق‌تر شده است. از این رو، تصور اینکه کی‌یف داوطلبانه این روابط را قطع کند، غیرممکن است. بنابراین، با وجود تمایل ترامپ برای برگزاری نشست مشترک پوتین و زلنسکی، یک توافق صلح واقعی همچنان دور از دسترس است.

پیامدهای ادامه جنگ

نمی‌توان پیش‌بینی کرد ترامپ با شکاف میان مواضع روسیه و آنچه برای اوکراین قابل قبول است، چه خواهد کرد. اما در حالی که پوتین وقت‌کشی می‌کند، اروپا مشغول طراحی طرح‌های خود است.طرح الف اروپا آن است تا تارمپ را قانع کند که پوتین مانع اصلی در مسیر صلح است و تنها فشار می‌تواند روسیه را به سازش وادار کند. اگر این طرح موفق شود، وقت‌کشی پوتین نتیجه معکوس خواهد داشت و ترامپ شاید تحریم‌های بیشتری علیه روسیه اعمال کند. اروپا همچنین قصد دارد همچنان هزینه سلاح‌های آمریکایی برای اوکراین را بپردازد.از همین رو یک هفته پس از نشست آلاسکا، پنتاگون فروش ۸۵۰ میلیون دلار تجهیزات به اوکراین را تایید کرد.طرح ب اروپا: اگر ترامپ پوتین را مقصر نداند یا علاقه‌اش را از دست بدهد، اروپایی‌ها دست‌کم حمایت نظامی کنونی از اوکراین را حفظ می‌کنند و فشار تحریمی خود را افزایش خواهند داد، حتی اگر ابزار تحریمی اتحادیه اروپا ضعیف‌تر از آمریکا باشد.

نظرات
آخرین اخبار
پربازدیدترین اخبار

وب‌گردی