بورس تهران در روزهای اخیر با روند نزولی شدید و فشار سنگین عرضه روبهرو شده است؛ جو منفی معاملات و خروج نقدینگی مشهود، نشاندهنده ابهام و بیاعتمادی حاکم بر بازار است. مهدی رضایتی، کارشناس بازار سرمایه در گفتوگو با تجارتنیوز بیان کرده است که خروج پول از بازار طلا، کمکی به بورس نمیکند؛ زیرا رکود بورس ناشی از ابهام و ریسک جنگ است و شرایط فعلی، تا رفع این ابهام ادامه دارد.
بورس تهران از ابتدای هفته جاری در مسیر سقوط شدید قرار داشته و روز گذشته نیز با ریزش سنگین شاخص کل و قفل شدن صفهای فروش روبهرو بود. طی این مدت دست کم 17.2 همت پول حقیقی از بازار خارج شده و شاخص کل بورس از قله 4.5 میلیونی تا کف کانال 4 میلیونی سقوط کرده است. بهمن فلاح، کارشناس بازار سرمایه در گفتوگو با تجارتنیوز این وضعیت را «سقوط بازار» توصیف کرده و هشدار داده است که بدون مدیریت فضای روانی و رسانهای، این بحران میتواند به بخش تامین مالی اقتصاد آسیب جدی بزند.
بازار سهام سومین روز معاملاتی هفته را نیز ریزشی پشت سر گذاشت و قفل در صفهای فروش بود. ریسکهای سیاسی و تهدیدات آمریکا همچنان جو منفی بازار را تشدید کرده و فشار فروش را افزایش داده است. کامل ابراهیمیان، کارشناس بازار سرمایه در خصوص وضعیت بورس به تجارتنیوز گفت: «بورس پس از رشد قوی مهر تا آذر، با تشدید ریسکهای ژئوپلتیک وارد فشار فروش شد، اما سودآوری شرکتها همچنان رو به رشد است.» ابراهیمیان همچنین آینده بورس را صعودی دانست.
پس از سقوط 105 هزار واحدی شاخص کل بورس در نخستین روز هفته، نماگر بورس دیروز هم ریزشی سنگین داشت و بیش از 106 هزار واحد عقبنشینی کرد. آرش شهریاری، کارشناس بازار سرمایه در گفتوگو با تجارتنیوز، ریزش بورس را ترکیبی از نااطمینانیهای ناشی از تحولات منطقهای، به همراه نیاز طبیعی بازار به اصلاح پس از رشد اخیر دانست و در خصوص عملکرد بورس در روزهای آینده توضیحاتی ارائه کرد.
بورس تهران روز گذشته سنگینترین ریزش اخیر خود را تجربه کرد؛ افزایش ریسکهای بینالمللی، احتمال تشدید تنشهای ژئوپلیتیکی و تمایل شدید به نقدشوندگی، همراه با نیاز به اصلاح پس از رشد قبلی، منجر به خروج 7 هزار میلیارد تومان پول حقیقی و تشکیل صفهای فروش سنگین شد. برزو حقشناس، کارشناس بازار سرمایه در گفتوگو با تجارتنیوز ریزش اخیر بورس را عمدتا ناشی از تشدید ریسکهای سیستماتیک داخلی و خارجی میداند و معتقد است، گزارشهای 9 ماهه شرکتها نیز ضعیفتر از انتظار ظاهر شدهاند.
بازار سهام روز گذشته با خروج سنگین پول حقیقی و افت 35 هزار واحدی شاخص کل بورس روبرو بود. روندی که در نگاه نخست نگرانکننده بهنظر میرسد، اما برخی بازیگران حرفهای این بازار، آن را فرصتی طلایی برای خرید سهام ارزنده و آیندهدار تلقی میکنند. اما این دیدگاه تا چه میزان با واقعیتهای اقتصادی منطبق است و در چنین شرایطی باید سراغ کدام سهمها رفت؟
بازار سهام طی دو روز گذشته اصلاح سنگینی را تجربه کرده است؛ اصلاحی که پس از یک دوره رشد شارپ و رکوردشکنی پیاپی رخ داد. این رفتار بازار بار دیگر ترس از تکرار ریزش 99 را در بورس ایجاد کرده است. همزمان با این روند، عبدالناصر همتی هم که در آن دوره رئیس بانک مرکزی بود، بار دیگر در همین مسند قرار گرفته است. آیا بورس به این خبر واکنش منفی خواهد داشت؟ یا تنها یک دوره اصلاح طبیعی را پشت سر میگذارد و سپس به روال عادی باز می گردد؟ پیام الیاس کردی، کارشناس بازار سرمایه در گفتوگو با تجارتنیوز معتقد است که شرایط فعلی بورس شباهتی با سال 99 ندارد. او همچنین معتقد است که همواره نگاه بورس به همتی مثبت بوده است.
بازار سرمایه این روزها تحت تاثیر عوامل مختلف اقتصادی از جمله رکود معاملاتی و افزایش نرخ بهره قرار دارد. در همین حال، بازارهای موازی بار دیگر فعال شده و بازار سرمایه را گوشه رینگ رقابتها قرار دادهاند. فردین آقابزرگی، کارشناس بازار سرمایه، در گفتوگو با تجارت نیوز به تحلیل وضعیت فعلی بورس و آثار این عوامل بر بازار پرداخته است. او معتقد است که فضای ملتهب بازار و پیامدهای بیاعتمادی عمومی به بورس، همچنان بر حجم معاملات و روند بازار تاثیرگذار است.
حجت الله صيدي، رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار در حاشیه نمایشگاه کیش اینوکس در پاسخ به پرسش خبرنگار تجارتنیوز مبنی بر وضعیت فعلی بازار سرمایه و چشم انداز آن تا پایان سال تاکید کرد: «در حال حاضر هم حجم معاملات بالا رفته و هم درصد خرید سهامداران حقیقی افزایش یافته و اعتماد به بازار بیشتر از گذشته است.»
بورس ایران این روزها تحت فشارهای چندگانهای قرار دارد که ارزش آن را به شدت تحت تاثیر قرار داده است. افت ارزش بازار از ۴۳۰ میلیارد دلار در سال ۱۳۹۴ به حدود ۸۵ میلیارد دلار در هفته جاری، نشان میدهد که دستکاری نرخها، قیمتگذاری دستوری و اختلاف میان دلار رسمی و آزاد، اعتماد سرمایهگذاران را کاهش داده و چشمانداز بورس را مبهم کرده است. در چنین شرایطی، فعال شدن مکانیسم ماشه میتواند با ایجاد نگرانیهای جدید، فشار روانی بر سرمایهگذاران وارد کند و روند بازار را تحت تاثیر قرار دهد. همایون دارابی، کارشناس بازار سرمایه، با اشاره به افت ارزش بازار در سالهای اخیر به تجارتنیوز گفت: «ادامه دستکاریها و قیمتگذاری دستوری، کاهش بیشتر ارزش بورس را در پی خواهد داشت.»
اگرچه طی دو روز معاملاتی گذشته شاخصهای بورسی سبزپوش شده و جریان پول حقیقی هم مثبت بوده، اما نگاهی جزئیتر، حاکی از وضعیت منفی در کلیت بازار سهام است و بر همین اساس، اهالی بازار این رشد را شکننده تلقی کردهاند. بازار سرمایه ایران در نقطهای حساس قرار گرفته، جایی که خروج نقدینگی، نرخهای بالای تامین مالی و چالشهای سیاسی، آینده تامین مالی شرکتهای بورسی را به دغدغهای جدی برای فعالان اقتصادی تبدیل کرده است. مهدی دلبری، کارشناس بازار سرمایه، در گفتوگو با تجارتنیوز به بررسی وضعیت کنونی بازار سرمایه و چالشهای پیش روی تامین مالی شرکتهای بورسی پرداخت و با اشاره به خروج سنگین پول از بازار سهام و افزایش نرخ تامین مالی، هشدار داد: «بدون اصلاح سیاستهای ارزی، کاهش مداخلات دولتی و رفع ناترازیهای انرژی، چشمانداز تامین مالی شرکتها تیره و تار خواهد بود و اقتصاد ایران در ۶ ماهه دوم سال با تورم شدید و کاهش تولید مواجه خواهد شد.»
بورس تهران از خردادماه امسال تا امروز با افتی کمسابقه روبهرو شده است. شاخص کل با سقوطی 26 درصدی از سه میلیون و 252 هزار واحد به دو میلیون و 430 هزار واحد رسیده و خروج 61 هزار میلیارد تومان پول از سهام، حق تقدم و صندوقهای سهامی زنگ خطر بزرگی برای سرمایهگذاران به صدا درآورده است. این در حالی است که نقدینگی به سمت داراییهای امن مانند طلا و صندوقهای درآمد ثابت حرکت کرده است.
با گذشت دو ماه از جنگ ایران و اسرائیل، بورس ایران همچنان تحت فشار خروج نقدینگی قرار دارد و حتی از سرگیری مذاکرات با اروپا نتوانسته اعتماد سرمایهگذاران را بازگرداند. ابهام در آینده اقتصادی، فعالان بازار را به رفتار محتاطانه و نگهداری سرمایه در گزینههای کمریسک واداشته است. مهدی سوری، تحلیلگر ارشد بازار سرمایه، در این باره به تجارتنیوز گفت: «بازار سرمایه ایران بیش از هر چیز تحت تاثیر تنشهای سیاسی، فشارهای اقتصادی و سیاستهای ضدتولید قرار دارد. بیاعتمادی فعالان بازار نسبت به حمایت دولت باعث شده منابع خود را به گزینههای کمریسکتر منتقل کنند.»
شاخص کل بورس تهران در ۵۵ روز معاملاتی اخیر حدود ۳۰ درصد ریزش داشته و از سطح سه میلیون و ۲۵۲ هزار واحد به محدوده دو میلیون و ۴۰۰ هزار واحد سقوط کرده است. در این مدت، رکوردشکنی صفهای فروش، ابهام در مذاکرات سیاسی، بحران انرژی و هجوم نقدینگی به صندوقهای طلا، فضای بیاعتمادی و رکود را در تالار شیشهای تشدید کرده و مانع شکلگیری موج پایدار صعودی شده است.
بازار سرمایه پس از جنگ 12 روزه ایران و اسرائیل با ریسکهای سیستماتیک جدیدی روبهرو شد و در دو ماه اخیر شاهد ریزشها و اصلاحات سنگین بود. حمایتهای دولت نیز نتوانست مانع این ریزش سنگین شود. حمید اسدی کارشناس حقوقی بازار سرمایه در توییتی اعلام کرده بود که براساس ماده 290 قانون آیین دادرسی کیفری وضعیت فعلی سازمان بورس قابل پیگیری قضایی است. اسدی در توضیح این توییت به تجارتنیوز گفت: «کوتاهی سازمان بورس در مدیریت ریسکها و صرفا اکتفا به حمایتهای مالی باعث شد ابزارهای قانونی بهطور کامل استفاده نشوند و بورس در وضعیت کنونی گرفتار شود.» به گفته او حمایت از حقوق سهامداران حقیقی و خرد در بازار سرمایه در مدیریت فعلی دیده نمیشود.
سهام عدالت دوباره به بحث داغ فعالان بازار سرمایه تبدیل شده است. در حالی که هفته گذشته زهره عالیپور، رئیس سازمان خصوصیسازی از احتمال آزادسازی مجدد سهام عدالت ظرف دو تا سه ماه آینده خبر داده بود، روز گذشته دستیار ویژه رئیس سازمان بورس در امور سهام عدالت اعلام کرد که نه تنها آزادسازی از منظر حقوقی موضوعیت ندارد بلکه تا زمانی که مجامع تمامی شرکتهای سرمایهگذاری سهام عدالت برگزار نشود و وضعیت بازار سرمایه نیز به ثبات نرسد، خبری از شروع دوباره معاملات سهام عدالت نخواهد بود! با این حال اما اظهارات عالیپور از میانه هفته گذشته معاملهگران بازار سرمایه را نگران کرد و بر شدت خروج پول از بورس افزود. در همین حال با توجه به اینکه پیشتر نیز وزیر اقتصاد گفته بود رئیسجمهوری در هفته دولت خبر تازهای از سهام عدالت اعلام خواهد کرد، به نظر میرسد این مناقشه میان دولت و شورای عالی بورس بر سر ازسرگیری معاملات سهام عدالت همچنان ادامه داشته باشد. احسان رضاپور، کارشناس بازار سرمایه در بررسی این مناقشه جدید به تجارتنیوز گفت: «آزادسازی معاملات سهام عدالت در شرایط فعلی میتواند فشار فروش گسترده و خروج نقدینگی از بازار سرمایه را افزایش دهد.»
یک سال از آغاز به کار دولت پزشکیان گذشت و طی این مدت، وضعیت بازار سرمایه وخیمتر شد. طی این مدت، عملکرد اقتصادی دولت در حوزه بورس با چالشهای جدی و فرصتهای از دست رفته همراه بوده است. بهمن فلاح، کارشناس بازار سرمایه با انتقاد از عملکرد یکساله دولت چهاردهم به تجارتنیوز گفت: «دولت پزشکیان با تصمیمات شتابزده و نرخ بهره ۴۰ درصدی، در مسیر نابودی بورس گام برمیدارد.» او پیشبینی کرده است که با تداوم ابهامات موجود، شاخص کل بورس به زیر دو میلیون واحد برسد.
بورس تهران طی یک سال نخست دولت مسعود پزشکیان، با رشد ۲۸ درصدی شاخص کل در مقابل خروج بیش از 60 هزار میلیارد تومانی سرمایه حقیقی مواجه شد؛ تناقضی که در سایه تحولات سیاسی - امنیتی و تصمیمات اقتصادی دولت شکل گرفت. تجارتنیوز در گفتوگو با فردین آقابزرگی و امیرعلی امیرباقری، کارشناسان بازار سرمایه عملکرد یکساله دولت پزشکیان در بورس را بررسی میکند.
با وجود اعلام آتشبس میان ایران و اسرائیل و پشتیبانی دولت از بازار سرمایه، خروج نقدینگی از این بازار همچنان ادامه دارد. این روند نشاندهنده بیاعتمادی گسترده سرمایهگذاران و نگرانیهای ریشهای است که با اقدامات زودگذر حلشدنی نیست. همایون دارابی، کارشناس بازار سرمایه به تجارتنیوز گفت: «خروج نقدینگی از بازار سرمایه تا زمان ایجاد ثبات در شاخصهای کلان اقتصادی ادامه خواهد یافت.»
پس از جنگ ۱۲ روزه، مداخلات دولت و بانک مرکزی با تزریق نقدینگی و ابزارهای حمایتی، مانع تشدید روند نزولی بورس شد؛ اما اظهارات اخیر رئیس سازمان بورس درباره بینیازی از حمایتهای بیشتر، این پرسش را به وجود آورده که آیا ثبات کنونی پایدار است یا خروج نهادهای حاکمیتی میتواند بازار را با شوکهای جدید مواجه کند؟ علی رئوفی، کارشناس بازار سرمایه در گفتوگو با تجارتنیوز، با انتقاد از سخنان اخیر رئیس سازمان بورس اظهار کرد: «وقتی مسئولان به جای آرامش بخشیدن به بازار، با اظهارات نسنجیده سیگنالهای منفی میدهند، نتیجهای جز تشدید بیاعتمادی سرمایهگذاران ندارد.»