بازار ارز هفتههاست در محدوده ۱۷۰ هزار تومان نوسان میکند و معاملهگران چشم به سرنوشت مذاکرات ایران و آمریکا دوختهاند. سجاد بوربور، کارشناس بازارهای مالی، معتقد است دلار در تله انتظارات مذاکراتی گرفتار شده، اما در نهایت نمیتواند اثر متغیرهای بنیادی اقتصاد را خنثی کند.
گسترش فناوریهای مالی در بازار داراییها، مسیر تازهای برای خرید، نگهداری و مبادله فلزات گرانبها ایجاد کرده است. ترکیب «توکنایز کردن» با «انبار هوشمند» اکنون بهعنوان مدل نوین مالی، زمینه افزایش شفافیت، امنیت و نقدشوندگی داراییهای فیزیکی را فراهم کرده است.
بازارهای مالی در هفتههای اخیر زیر سایه اخبار مذاکرات ایران و آمریکا نوسانات کاهشی قابل توجهی را تجربه کردهاند. در این میان، آراد پورکار، کارشناس بازارهای مالی، معتقد است حتی در صورت بهبود شرایط سیاسی نیز طلا و دلار جایگاه خود را در سبد دارایی سرمایهگذاران از دست نخواهند داد.
محمدباقر قالیباف رییس مجلس در آستانه بازگشایی بازارهای مالی در آمریکا با انتشار متنی در شبکه اِکس نوشت: «اخباری که پیش از بازگشایی بازارها منتشر میشود اغلب فقط یک تله هستند؛ معکوس رفتار کنید!»
در هفتههای پایانی سال 1404، همزمان با اوجگیری تنشهای سیاسی میان ایران و آمریکا و ابهام در سرنوشت مذاکرات، بازارهای مالی ایران در وضعیتی شکننده و بیثبات قرار گرفتهاند. اظهارات متناقض مسئولان دو کشور، هرگونه چشمانداز روشنی را از آینده روابط سیاسی سلب کرده و سرمایهگذاران را در دو راهی انتخاب میان داراییهای امن یا بازارهای پرریسک سرگردان کرده است. سجاد بوربور، کارشناس بازارهای مالی، در گفتوگو با تجارتنیوز با اشاره به این شرایط، استراتژی پیشنهادی خود را بر اساس سه سناریوی محتمل پیش روی کشور ترسیم کرده و از لزوم مدیریت فعال سبد دارایی در این روزهای حساس گفته است.
نقره از شروع دوران ریاست جمهوری مسعود پزشکیان (از ۷ مرداد ۱۴۰۳ تا کنون)، یکی از پر بازدهترین داراییها در بازار داخلی ایران بوده است. این فلز سفید در مدت یادشده، رشد ۴۶۱ درصدی را تجربه کرده است. رشد قیمت نقره علاوه بر اینکه به نوسانات قیمت دلار در بازار داخلی گره خورده، از اونس جهانی نقره نیز به شدت تاثیر گرفته است. اونس جهانی نقره طی مدت مورد بررسی، در روندی صعودی حرکت کرد و بازدهی ۱۴۸ درصدی داشت.
شرایط بازارهای مالی ایران در وضعیت پیچیده و متلاطمی قرار دارد که تحت تاثیر عوامل اقتصادی، سیاسی و تحریمهای بینالمللی ایجاد شده است. تورم بالا، نوسانات نرخ ارز، سیاستهای دولت و تغییرات در اقتصاد کلان، همگی بر عملکرد بازارهای بورس، طلا، ارز و مسکن تاثیرگذارند. شناخت دقیق وضعیت هر یک از این بازارها برای سرمایه گذاری هوشمندانه و مدیریت ریسک اهمیت بالایی دارد. برزو حقشناس، کارشناس بازار سرمایه، در گفتوگو با تجارتنیوز با اشاره به وضعیت فعلی اقتصاد و بازارها تاکید کرد: «تا زمان تعیین تکلیف ریسکهای سیاسی از جمله احتمال فعال شدن مکانیسم ماشه و مذاکرات با آمریکا، سرمایهگذاران باید استراتژیهای کوتاهمدت در پیش بگیرند و اولویت خود را حفظ سرمایه و بقا قرار دهند.» او در گفتوگو با تجارتنیوز به این سوال پاسخ داده که صاحبان نقدینگی در شرایط فعلی باید در کدام بازار سرمایهگذاری کنند.
در دهههای اخیر، بازارهای مالی نهتنها بستر تبادل دارایی، بلکه آیینهای از روان جمعی، احساسات انسانی و روایتهای اجتماعی بودهاند. آنچه به شکل نوسان نرخها و شاخصها و تحرکات سرمایه گذاری دربازارهای سهام، طلا، مسکن یا ارزهای دیجیتال دیده میشود، ریشه در ترسها، امیدها، خبرها و شایعاتی دارد که گاه بدون پشتوانه واقعی، اما با تأثیرگذاری بالا، رفتار سرمایهگذاران را جهت میدهند.
سرمایهگذاران خرد در ایران اغلب به دنبال سودهای کوتاهمدت هستند؛ این رفتار بهویژه در میان سهامداران بیشتر دیده میشود؛ اما چرا این رویکرد غالب است و چگونه میتوان فرهنگ سرمایهگذاری بلندمدت را تقویت کرد؟ علی رئوفی، کارشناس بازار سرمایه، در گفتوگو با تجارتنیوز اظهار کرد: «در شرایطی که اقتصاد بیثبات است و تورم افسارگسیخته همراه با ریسکهای سیاسی افزایش مییابد، سرمایهگذاران به جای برنامهریزی بلندمدت، به دنبال کسب سود سریع هستند.»
با وجود جذابیت مدل معاملاتی پراپ تریدینگ، گزارشها از کلاهبرداری گسترده، فعالیت خارج از چارچوب رسمی و ساختارهای شبهپانزی در این حوزه افزایش یافته است. آمارهایی مانند سرقت ۶۰۰ میلیون دلاری در سال ۲۰۲۳ و زیان ۶۵ درصدی سرمایهگذاران، بیاعتمادی به این صنعت را تشدید کردهاند. بهنظر میرسد در ایران محدودیتهای ساختاری، نبود نظارت حقوقی و دسترسی نداشتن به نهادهای معتبر بینالمللی، چالشهای این مدل را مضاعف کرده و زمینه سواستفاده و آسیبهای مالی را فراهم ساخته است.
در شرایطی که بازارهای مالی با موجی از فروش داراییهای دلاری و طلایی مواجه شدهاند، حمیدرضا جیهانی کارشناس اقتصادی به تجارتنیوز گفته است، کاهش انتظارات تورمی عامل اصلی این روند بوده، نه تغییرات بنیادی. وی معتقد است، توافق میان ایران و آمریکا که در روزهای اخیر اخبار مربوط به آن در صدر توجه معاملهگران قرار گرفته، در کوتاهمدت دور از دسترس است، اما در صورت وجود اراده سیاسی میتوان در میانمدت به گشایشهایی امیدوار بود.
آمارها نشان میدهد سال ۱۴۰۳، سال درخشش طلا و افت محسوس بازارهای ریالی بود. نیمسکه، طلای ۱۸ عیار و سکه طرح جدید هر کدام رشد بالای ۱۰۰ درصدی را ثبت کردند، در حالی که بورس و سود بانکی در قعر جدول بازدهی ماندند.
تحلیلگر بورسی معتقد است که در هفته پیش رو اگر ریسک ژئوپلیتیک جدیدی اضافه نشود و دستکاری توسط نهاد ناظر رخ ندهد، شاهد تداوم ورود پول حقیقی به بورس باشیم.
بررسی بازارها از قله مرداد۹۹ نشان میدهد بیشترین بازدهیها توسط داراییهای بازار طلا و سکه به ثبت رسیده و بورس در این مدت شاهد درجا زدن قیمت سهمها بوده است.
حمیدرضا مهرآور، کارشناس بازار سرمایه تثبیت دامنه نوسان قیمت سهام در شرایط فعلی اقدام مثبتی بود. در شرایط فعلی دامنه نوسان تحت هیچ شرایطی نباید افزایش یابد.
ساختارهای فعلی که در اقتصاد و بهویژه بازار سرمایه وجود دارد، از کارایی لازم برخوردار نیست و این موضوع سهامداران و اهالی تالار شیشهای را متضرر کرده است. امیرعلی امیرباقری، کارشناس بازار سرمایه، در گفتوگو با تجارتنیوز معتقد است پرهیز از قیمتگذاری دستوری و واگذاری آن به بدنه بازار، پرهیز از مداخلات خلقالساعه و پرهیز از مداخله در معادلات بازارها از جمله اقداماتی است که میتواند بازار سرمایه را در مسیر صعودی خود قرار دهد.
روند قیمت در بازارهای مالی طی روزهای اخیر در انتظار مشخص شدن نتیجه انتخابات است و علاوه برآن نسبت به اظهارات نامزدهای ریاست جمهوری نیز حساس شده است. مجتبی دیبا، کارشناس اقتصادی در گفتوگو با «تجارتنیوز» روز شنبه را زمان مناسبی برای روشن شدن روند قیمت در بازرهای مالی دانست.