به گزارش تجارت نیوز، در حالی که جهان با افزایش تقاضای برق، گسترش هوش مصنوعی و تشدید بحران تغییرات اقلیمی روبهروست، یافتن منابع انرژی پایدار، ارزان و قابلاتکا بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد. یک مطالعه جدید از دانشگاه استنفورد نشان میدهد که انرژی زمینگرمایی پیشرفته یا EGS (Enhanced Geothermal Systems) میتواند پاسخی جدی به این چالشها باشد؛ فناوریای که حتی توان رقابت با انرژی هستهای و جایگزینی بخشی از باد و خورشید را دارد.
انرژی زمینگرمایی پیشرفته (EGS) چیست و چه تفاوتی با زمینگرمایی سنتی دارد؟
انرژی زمینگرمایی سنتی معمولا فقط در مناطق آتشفشانی مانند ایسلند یا نیوزیلند قابل استفاده است؛ جایی که گرمای زمین در عمق کم در دسترس قرار دارد.
اما EGS این محدودیت جغرافیایی را از بین میبرد. در این فناوری، حفاریهایی در عمق حدود ۳ تا ۸ کیلومتر انجام میشود. پس از رسیدن به عمق مناسب، سنگهای داغ ترک داده میشوند و سیالی به درون زمین تزریق میشود. این سیال پس از گرم شدن، به سطح بازمیگردد و برای تولید برق مورد استفاده قرار میگیرد.
نکته مهم این است که این فرآیند میتواند بهصورت مداوم، ۲۴ ساعت شبانهروز و ۷ روز هفته در تمام طول سال انجام شود.
چرا EGS برای شبکه برق حیاتی است؟
طبق این مطالعه، اگر تنها ۱۰ درصد از برق یک کشور از طریق انرژی زمینگرمایی پیشرفته تامین شود، تاثیر قابلتوجهی بر پایداری شبکه برق خواهد داشت.
بر اساس یافتههای محققان ظرفیت موردنیاز انرژی بادی تا ۱۵ درصد کاهش مییابد و نیاز به انرژی خورشیدی تا ۱۲ درصد کمتر میشود. وابستگی به ذخیرهسازی باتری تا ۲۸ درصد کاهش پیدا میکند.
همه این مزایا در حالی به دست میآیند که EGS تنها به کسری از زمین موردنیاز نیروگاههای بادی و خورشیدی احتیاج دارد.
کاهش هزینهها؛ برگ برنده EGS
یکی از جذابترین بخشهای این گزارش، بحث هزینههاست. محققان تخمین میزنند که استفاده گسترده از EGS میتواند هزینههای مرتبط با سوختهای فسیلی را تا ۶۰ درصد کاهش دهد. هزینه نگهداری کمتری نسبت به بسیاری از نیروگاههای دیگر داشته باشد و زیرساخت سادهتر و زمین کمتری نیاز داشته باشد.
با توجه به پیشرفت سریع فناوری حفاری، انتظار میرود تا حدود سال ۲۰۳۵ هزینههای EGS آنقدر کاهش یابد که از نظر اقتصادی کاملا مقرونبهصرفه شود.
EGS و هوش مصنوعی؛ یک همکاری استراتژیک
با رشد سریع مراکز داده و فناوری هوش مصنوعی(AI)، نیاز به برق پایدار و بدون وقفه به شدت افزایش یافته است. این مراکز معمولا مصرف برق بسیار بالایی دارند. به انرژی دائمی و پایدار نیازمندند و اغلب در مناطق نیمه ایزوله یا خارج از شبکه قرار میگیرند.
گزارش استنفورد تاکید میکند که EGS میتواند یکی از بهترین گزینهها برای تامین برق مراکز داده هوش مصنوعی باشد؛ زیرا برخلاف باد و خورشید، وابسته به شرایط آبوهوایی نیست.
آیا EGS میتواند جایگزین انرژی هستهای شود؟
نویسندگان این مطالعه معتقدند که انرژی زمینگرمایی پیشرفته میتواند بار پایهای مشابه انرژی هستهای فراهم کند؛ یعنی شب و روز کار کند و برق پایدار و قابل پیشبینی تولید کند. با این تفاوت که راهاندازی EGS سریعتر و ارزانتر از نیروگاه هستهای است. هیچ خطر ذوب شدن راکتور ندارد. زباله رادیواکتیو تولید نمیکند. قابلیت استفاده در برنامههای تسلیحاتی هستهای را ندارد. خطر سرطان ریه ناشی از استخراج اورانیوم را به همراه ندارد.
در حالی که ساخت یک نیروگاه هستهای معمولا ۱۲ تا ۲۳ سال زمان میبرد، پروژههای EGS میتوانند در بازهای بسیار کوتاهتر به بهرهبرداری برسند.
نظر پژوهشگران؛ آیندهای روشن برای زمینگرمایی
مارک جاکوبسون، نویسنده اصلی این پژوهش، میگوید: «EGS یک فناوری پاک و تجدیدپذیر بسیار نویدبخش است که در کنار باد، خورشید، آب و باتریها میتواند به تامین انرژی جهان برای همه اهداف کمک کند، امنیت انرژی را افزایش دهد و آلودگی هوا و گرمایش جهانی را با هزینهای کم از بین ببرد.»
او همچنین تاکید میکند: «با افزایش سرعت حفاری، هزینههای EGS بهسرعت در حال کاهش است و این موضوع اجرای پروژهها را بسیار عملیتر کرده است.»
اگرچه فناوری زمینگرمایی پیشرفته هنوز به بلوغ کامل نرسیده و نیازمند سرمایهگذاری و توسعه بیشتر است، اما شواهد نشان میدهد که EGS میتواند یکی از ستونهای اصلی گذار جهانی به انرژی پاک باشد.
توان تولید برق دائمی، کاهش چشمگیر هزینهها، وابستگی کمتر به زمین، و نقش کلیدی در پشتیبانی از هوش مصنوعی، این فناوری را به گزینهای استراتژیک برای آینده انرژی جهان تبدیل کرده است.
