به گزارش تجارت نیوز، پرستاران سالهاست نسبت به دستمزدهای پایین، اضافهکار اجباری، کمبود نیرو، تأخیر در پرداخت مطالبات و اجرا نشدن قوانین حمایتی اعتراض میکنند؛ اعتراضهایی که تاکنون نتوانسته تغییری اساسی در وضعیت آنان ایجاد کند. وضعیت پرستاران در دوران جنگ و بحران اصلاً مطلوب نیست و این در حالیست که سختی کار کادر درمان در برخی استانها از جمله استانهای جنوبی کشور، بیشتر شده است.
افزایش مهاجرت پرستاران، ترک حرفه و کاهش انگیزه نیروهای شاغل، نگرانیهایی است که بارها مطرح شده و به گفتهی فعالان این حوزه، اگر فکری به حال آن نشود، آینده نظام سلامت تحت تاثیر قرار خواهد گرفت.
محمد شریفیمقدم، دبیرکل خانه پرستار، با ابراز ناامیدی از شرایط موجود اظهار کرد: متأسفانه دیگر امید چندانی به اصلاح وضعیت نظام سلامت ندارم. آنچه امروز در بیمارستانها میبینیم، نشان میدهد شرایط نسبت به گذشته بدتر شده است.
وی با اشاره به مشاهدات خود از بیمارستانها گفت: کمبود امکانات در برخی مراکز درمانی به جایی رسیده که در برخی گزارشها، همراهان بیمار ناچار شدهاند حتی ملافه را از خانه تهیه کنند. از سوی دیگر، پرستاران نیز به دلیل فشار کاری، مشکلات معیشتی و بیتوجهی به مطالباتشان، انگیزه خود را از دست دادهاند و دیگر نمیتوان از آنها انتظار داشت با همان توان و انگیزه گذشته کار کنند.
شریفیمقدم با بیان اینکه ریشه مشکلات تنها کمبود بودجه یا منابع نیست، افزود: مشکل اصلی ساختار نظام سلامت و نحوه توزیع منابع است؛ بهطوریکه منابع به سمت گروه خاصی هدایت میشود.
وی توضیح داد: در حالی که برخی پزشکان، بهویژه در بعضی رشتههای جراحی، کارانههای چندصد میلیون تومانی و حتی در مواردی میلیاردی دریافت میکنند، پرستاران با وجود ایفای نقش اصلی در مراقبت از بیماران، کارانههایی چند میلیون تومانی دارند که همان مبالغ اندک نیز با تأخیر هشت تا ۱۰ ماهه پرداخت میشود.
وی ادامه داد: وقتی چنین تبعیضی وجود دارد، طبیعی است که بخشی از پرستاران مهاجرت کنند، گروهی حرفه خود را ترک کنند و عدهای نیز به مشاغل دیگری مانند فعالیت در بخش خصوصی، شرکتهای تجهیزات پزشکی، آموزشوپرورش یا حتی رانندگی اینترنتی روی بیاورند. پرستارانی هم که در بیمارستانها ماندهاند، خسته، فرسوده و بیانگیزه هستند و این وضعیت در نهایت بر کیفیت خدمات درمانی اثر منفی میگذارد.
دبیرکل خانه پرستار، همچنین با انتقاد از نحوه برخورد با پرستاران منتقد گفت: به جای اینکه مشکلات حل شود، با کسانی که درباره وضعیت موجود صحبت میکنند برخورد میشود. موارد متعددی وجود داشته که پرستاری تنها به ضعف مدیریت یا تأخیر در پرداخت مطالبات اشاره کرده اما پس از آن با احضار، جابهجایی محل خدمت، تغییر بخش یا سایر برخوردهای اداری و انضباطی مواجه شده است. در چنین شرایطی بسیاری از پرستاران ترجیح میدهند سکوت کنند.
شریفیمقدم در ادامه به افزایش حقوق اعضای هیئت علمی دانشگاههای علوم پزشکی اشاره کرد و گفت: در حالی که حقوق ثابت اعضای هیئت علمی امسال بیش از ۱۰۰ درصد افزایش یافته و تعرفههای پزشکی نیز زودتر از سالهای گذشته افزایش پیدا کرده است، سایر کارکنان نظام سلامت از چنین افزایشهایی برخوردار نشدهاند.
وی در عین حال تأکید کرد که نباید همه پزشکان را در یک گروه قرار داد و افزود: پزشکان عمومی شرایطی نزدیک به پرستاران دارند. حتی بسیاری از متخصصان داخلی، اطفال، عفونی، روانپزشکی، ریه و سایر رشتههای غیرجراحی نیز نجومیبگیر نیستند؛ این گروه اگرچه درآمد بیشتری نسبت به سایر گروهها دارند اما به هر حال وضع چندان خوبی ندارند و وضعیت آنها قابل مقایسه با گروه محدودی از پزشکان نیست. حتی رزیدنتها یا دستیاران تخصصی، که بار اصلی درمان در بیمارستانهای آموزشی را بر دوش دارند، در بسیاری موارد شرایط دشوارتری از پرستاران دارند چراکه بخش عمده اقدامات درمانی توسط آنها انجام میشود و بیشترین مسئولیت بر دوش آنهاست.
دبیرکل خانه پرستار ادامه داد: درواقع منظور من حدود ۱۰ درصد از جامعه پزشکی است؛ گروهی که عمدتاً در رشتههای جراحی فعالیت دارند و طی سالهای گذشته نفوذ گستردهای در ساختار مدیریتی نظام سلامت پیدا کردهاند. نباید این گروه را با ۹۰ درصد دیگر جامعه پزشکی که خود نیز با مشکلات مختلف روبهرو هستند، یکی دانست.
وی با بیان اینکه این گروه در بسیاری از سطوح مدیریتی حضور دارند، اظهار کرد: رؤسای دانشگاههای علوم پزشکی، مدیران بیمارستانها و بسیاری از مسئولان تصمیمگیر از میان همین گروه انتخاب میشوند و در نهادهای سیاستگذار نیز نقش مؤثری دارند. زمانی که قدرت تصمیمگیری، منابع مالی و مناصب مدیریتی در اختیار یک گروه خاص قرار بگیرد، طبیعی است که تصمیمات نیز در راستای منافع همان گروه اتخاذ شود.
شریفیمقدم با تأکید بر اینکه ریشه اصلی مشکلات نظام سلامت، بحث تعارض منافع است، گفت: وقتی قدرت، ثروت، منابع و ابزارهای نظارتی در اختیار یک گروه باشد، زمینه شکلگیری رانت و باندهای قدرت فراهم میشود. در چنین شرایطی نظارت مؤثر از بین میرود و فساد اجتنابناپذیر خواهد بود.
وی با ذکر نمونهای افزود: برخی پرستاران تنها به دلیل بیان انتقاد یا طرح مطالبات صنفی، ماهها درگیر پروندههای قضایی یا اداری شدهاند، در حالی که تخلفات و تخطیهای بزرگتر در حوزه نظام سلامت با حساسیت مشابه پیگیری نمیشود.
شریفی مقدم افزود: امروز علاوه بر منابع و مناصب مدیریتی، ابزارهای فشار نیز در اختیار همین ساختار قرار دارد؛ از حراست و هیئتهای رسیدگی به تخلفات گرفته تا سایر سازوکارهای اداری. نتیجه این است که هر فردی که نسبت به وضعیت موجود انتقاد کند، با انواع فشارهای اداری و انضباطی مواجه میشود.
دبیرکل خانه پرستار در پایان، با بیان اینکه پیامد نهایی این وضعیت متوجه مردم است، تاکید کرد: وقتی پرستاران مهاجرت میکنند، نیروهای باتجربه از سیستم خارج میشوند، کارکنان با خستگی و بیانگیزگی کار میکنند و منابع به شکل عادلانه توزیع نمیشود، در نهایت این مردم هستند که آسیب میبینند. تا زمانی که تعارض منافع از ساختار نظام سلامت حذف نشود، نظارت واقعی شکل نگیرد و توزیع منابع اصلاح نشود، امیدی به اصلاح این وضعیت وجود نخواهد داشت.
منبع: ایلنا
