به گزارش تجارت نیوز، نشست «بندبازی با داده و شهود» با محوریت معرفی و بررسی کتاب «تصمیمگیری ورای اعداد» عصر روز یکشنبه ۲۸ تیر ۱۴۰۵ در مرکز همایشهای سازمان مدیریت صنعتی برگزار شد. در این نشست، فرهاد نیلی، اقتصاددان، به همراه جمعی از فعالان حوزه داده، مدیریت و کسبوکار درباره نقش دادهها و کیفیت تصمیمگیری در سیاستگذاری و مدیریت به سخنرانی پرداختند.
وارد عصرناطمینانی شدهایم
نیلی در ابتدای سخنان خود با تشریح سه جهان تصمیمگیری، شامل «جهان باخبری و قطعیت»، «جهان ریسک یا جهان تصادفی» و «جهان نااطمینانی» توضیح داد که شیوه تصمیمگیری در هر یک از این جهانها متفاوت است.
به گفته او، در جهان باخبری و قطعیت، افزایش دادهها به تصمیمگیری بهتر منجر میشود و در جهان ریسک نیز میتوان با شناخ توزیع احتمالات، ریسک را مدیریت کرد؛ اما جهان امروز از این مرحله عبور کرده و وارد عصر نااطمینانی شده است.
جنگ زیرساختها سناریوی پایه در تحلیل و تحولات پیش روی کشور شده است
نیلی با تشریح تفاوت میان «ریسک» و «نااطمینانی» و با اشاره به شرایط ایران گفت: «اکنون وارد عصر نااطمینانی شدهایم و ایران نیز در کانون نااطمینانی قرار دارد. هفته گذشته، چهار سناریو برآورد کرده بودیم؛ «سناریوی صلح کامل یا توافق جامع»، «توافق موردی»، «صلح مسلح یا نه جنگ، نه صلح» و «جنگ زیرساخت».
او افزود: «چهار هفته قبل پیشبینی کردیم که سناریوی «نه جنگ، نه صلح» احتمالا سناریوی پایه است. پس از سفرهای مقامات به سوئیس و امضای تفاهمنامه، «توافق موردی» را سناریوی پایه برآورد کردیم؛ در حال حاضر متاسفانه «جنگ زیرساخت» سناریوی پایه شده است. با این حال ایران ما آنقدر گستردهست که چابهار، بندرعباس و اهواز مورد حمله قرار میگیرد، اما در تهران انگار هیچ خبری نیست.»
نیلی ادامه داد: «در عصر نااطمینانی، ما دیگر فقط نمیدانیم چه اتفاقی میافتد، حتی نمیدانیم اتفاقها بر اساس چه تابع توزیعی رخ میدهند. تفاوت ریسک و نااطمینانی همین است.»
داده بیشتر لزوما به تصمیمگیری بهتر منجر نمیشود
این اقتصاددان با اشاره به پیام کتاب تصمیمگیری ورای اعداد و تفاوت تصمیمگیری در جهان قطعیت، ریسک و نااطمینانی با توجه اظهار کرد: «ما معمولا فکر میکنیم هرچه دیتا بیشتر باشد، تصمیمگیری بهتر میشود؛ اما پیام مهم کتاب این است که در جهان نااطمینانی، جمع کردن دیتا لزوما بهترین کار نیست؛ حتی ممکن است بدترین کار باشد.»
او توضیح داد که در شرایط نااطمینانی، جمعآوری دادههای بیشتر حتی ممکن است به گمراهی بیشتر بینجامد، زیرا دادههایی که در اختیار داریم متعلق به جهانی هستند که دیگر وجود ندارد و شرایط آن تغییر کرده است.
امروز درباره تورم تیرماه هر چه بگویم، شما را فریب دادهام
این اقتصاددان با اشاره به دشوار شدن پیشبینی متغیرهای اقتصادی گفت: «من امروز درباره تورم تیرماه چه پیشبینیای میتوانم بدهم؟ هرچه به شما بگویم، شما را فریب دادهام؛ چون دارم درباره تورم خرداد حرف میزنم.»
نیلی با بیان اینکه در خردادماه بسیاری از پلهای ما نابود نشده بود، لجستیک ما از بین نرفته بود و زنجیره تامین اینطور دچار اختلال نشده بود، اظهار کرد: «هنگامی که لجستیک از بین میرود، موجودی انبارها زودتر تمام میشود و اصلا ماجرای تورم عوض میشود.»
شرکتها در شرایط فعلط به رهبرانی نیاز دارند که بتوانند تصمیمات جسورانه بگیرند
نیلی با اشاره به پیام اصلی کتاب درباره مدیریت کسبوکار در شرایط نااطمینانی گفت: «این کتاب میگوید ما در حال حاضر به رهبرانی نیاز داریم که بتوانند تصمیمهای جسورانه بگیرند؛ رهبرانی که قوه تخیل، قوه ادراک، قوه گفتوگو و کاریزمای اثرگذاری خود را آنقدر تربیت کرده باشند که بتوانند بخشی از نااطمینانی را به ریسک تبدیل کنند.»
او افزود: «رهبر میتواند شرکت را دور هم جمع کند و بگوید میدانم بیرون جنگ است، اما تا سه یا ۶ ماه آینده هیچکس را اخراج نمیکنم، حقوقها را تضمین میکنم و آخرین کسی هستم که زیر بار را خالی میکنم. رهبران میتوانند با کامیتمنت خودشان بخشی از نااطمینانی را به ریسک تبدیل کنند و بعد ریسک را میشود مدیریت کرد.»
هوش مصنوعی جایگزین قضاوت انسان نمیشود
نیلی در بخش دیگری از سخنانش درباره نقش هوش مصنوعی در تصمیمگیری گفت: «در عصر هوش مصنوعی، هوش مصنوعی بخش تصمیمهای دیتامحور را تقریبا درخواهد نوردید. ما در آن زمینه احتمالا مزیتی نسبت به ماشین نخواهیم داشت.»
او ادامه داد: «آنچه که احتمالا آخرین ردی است که از بشر بر کره زمین باقی میماند و قابل جایگزینی نیست، جاجمنت یا قضاوت انسان است. ارزش انسان به قضاوت اوست.»
این اقتصاددان اضافه کرد: «هوش ماشینی و هوش انسانی مکمل هم هستند، نه جانشین هم. بخش الگوپذیر تصمیمگیری را هوش مصنوعی انجام میدهد، اما در بخشی که دیتا دیگر جواب نمیدهد و نااطمینانی کامل است، این قضاوت انسان است که اهمیت پیدا میکند.»
گزارشهای بیشتر را در صفحه اقتصاد کلان بخوانید.
