به گزارش تجارت نیوز، پس از حذف ارز ترجیحی ۴۲۰۰ تومانی در تابستان ۱۴۰۱ و افزایش آن به رقم 28 هزار و 500 تومانی در سالهای بعد، اصلاح سیاست ارزی با حذف کامل ارز ترجیحی در دیماه ۱۴۰۴، بار دیگر به یکی از محورهای اصلی تحلیلهای اقتصادی تبدیل شده است.
تجربه حذف ارز ترجیحی اگرچه با هدف کاهش رانت و فساد ارزی انجام شد، اما همزمان نگرانیهایی درباره شوک قیمتی، ضعف نظام نظارتی و فشار بر معیشت خانوارها را نیز بههمراه داشت. اکنون با تشدید دوباره بحثها درباره حذف کامل ارز ترجیحی و تغییر سازوکار حمایت از کالاهای اساسی، این پرسش مطرح است که آیا اجرای این سیاست در شرایط فعلی میتواند به شفافیت اقتصادی و رضایت عمومی منجر شود؟
با حذف ارز ترجیحی و ایجاد فضای رقابتی شفاف، در نهایت، قیمت تمامشده نهادههای تولید کاهش مییابد
در همین راستا، حمیدرضا جیهانی، کارشناس اقتصادی با اشاره به آثار بالقوه آزادسازی ارز ترجیحی به تجارتنیوز گفت: «قطعاً اگر فرآیند حذف ارز ترجیحی به درستی اجرا و به واردکنندگان اجازه داده شود، در یک فضای رقابتی، شفاف و با رعایت قوانین ضدتراست، به واردات کالاهای اساسی اقدام کنند، میتوان انتظار داشت که قیمت تمامشده نهادههای تولید، بهویژه در صنعت دام و طیور مانند ذرت، سویا و کنجالهها کاهش پیدا کند و تولید بهینهسازی شود.»
او افزود: «در چنین شرایطی، نهتنها هزینه تولید در صنایع مرتبط کاهش مییابد، بلکه در یک دوره کوتاهمدت میتوان انتظار داشت قیمت تمامشده معیشت مردم، بهویژه کالاهای اساسی، نسبت به معادلسازی با دلار آزاد کاهش پیدا کند.»
آزادسازی ارزی همراه با حمایت دهکها، به ارتقای معیشت خانوارها منجر میشود و احساس رضایت عمومی از نحوه تخصیص یارانهها را افزایش میدهد
این کارشناس اقتصادی ادامه داد:«اگر سیاست آزادسازی ارز همراه با پوشش کالابرگ برای دهکهای هدف اجرا شود، میتواند به بهبود قدرت خرید مردم و ارتقای معیشت خانوارها منجر شود و در نهایت احساس رضایت عمومی از نحوه تخصیص یارانهها افزایش یابد.»
هر جا امضاهای طلایی حذف و تخصیص ارز از حالت محدود به چند واردکننده خاص، خارج شود، فساد کاهش پیدا میکند
جیهانی درباره اثر حذف ارز ترجیحی بر کاهش فساد ارزی گفت: «هر جا امضاهای طلایی حذف و تخصیص ارز از حالت محدود به چند واردکننده خاص، خارج شود، طبیعتاً فساد کاهش پیدا میکند. اگر واردات کالاهای اساسی در قالب قراردادهای شفاف و مناقصهای انجام شود و تنوع واردکنندگان افزایش یابد، هم شفافیت اقتصادی تقویت میشود و هم رانتهای ارزی به حداقل میرسد.»
او افزود: «در این فضا، مصرفکنندگان نیز احساس میکنند یارانههایی که بهصورت رسمی یا غیررسمی از سوی دولت تخصیص داده میشود، اثربخشی بیشتری دارد و رضایت اجتماعی افزایش پیدا میکند.»
عامل مهم رشد قیمتها، ضعف نظام نظارتی در عرضه کالاهاست
این کارشناس اقتصادی درباره افزایش اخیر قیمت کالاهای اساسی توضیح داد: «بخشی از رشد قیمتها ناشی از شوک روانی حذف ارز ترجیحی است، اما عامل مهمتر، ضعف نظام نظارتی در حوزه عرضه کالاهاست؛ حوزهای که متولی اصلی آن وزارت جهاد کشاورزی است.»
جیهانی تأکید کرد: «سازمان حمایت از مصرفکنندگان و تولیدکنندگان و همچنین معاونت بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی باید نظارتها را بهصورت هماهنگ تقویت کنند و از ابزارهای تنظیم بازار، از جمله واردات مقطعی برخی کالاهای نهایی، استفاده شود.»
او افزود: «بهعنوان نمونه، واردات مرغ و عرضه آن از طریق فروشگاههای زنجیرهای و میادین ترهبار میتواند از افزایش نامتعادل قیمتها جلوگیری کند. این سیاست هم به تعادل بازار کمک میکند و هم مانع رفتارهای افسارگسیخته برخی تولیدکنندگان داخلی میشود؛ موضوعی که در هفتههای اخیر در بازار مرغ و تخممرغ بهصورت نیمهمحسوس شاهد آن بودهایم.»
گزارشهای بیشتر را در صفحه اقتصاد کلان بخوانید.
چی دارید میگید همه ناراضی اند بر اساس کدوم آمار میگید مردم راضی هستند اصلا حذف ارز ترجیهی پیشنهاد کدوم انسانی بوده
ملت همه ناراضی. هستن از این دولت بی برنامه
بر حسب کدام نظر سنجی عملکرد خود را تایید کرده اید ایا مردمی که از سر احتیاج به این موضوع تن داده اند نشانه رضایت است گذشته از این که چند برابر این مبلغ را از جیب ملت به زور برداشته اید لااقل دروغ نگویید
در مجموع دست واسطه خرید هرچه کوتاه تر . رانت کمتر . لطفا برای خرید کسی را انتخاب کنید که خودش و خانواده درجه اولش ایران زندگی کنند و 2 تابعیت نباشند. پس احتیاج به ارز کمتری دارند .در نتیجه کمتر فساد در این افراد دیده میشود .
همین طور افرادی که در مصدر کارهای مهم مملکت میباشد.
عزیزانی ک گله دارن چرافقدیک تادهکه 5مشمول شرایط میشن بایدبگم من دهکه 3
هستم تاحالاهیچ چیزی نگرفتم که دهکه های 6
تا7نگرفته باشند هرچی بوده باهم خوردیم مشکل شما ملت بزرگوارباکالا برگ وام 30ت یارانه یک میلیون تومانی حل نمیشه هیچ بدبختی هم پولدارنمیشه بگردید ببینیدمشکل اصلی کجاست بهش رسیدگی کنید