به گزارش تجارت نیوز، پایگاه خبری کریدل در یادداشتی تحلیلی به قلم سلیمان کاران به بررسی ابعاد اقتصادی بحران تنگه هرمز پرداخته است.
بر اساس این یادداشت، تغییر معادلات انرژی جهان از سال‌ها پیش با خروج تدریجی از نظام پترودلار آغاز شد. ایران در سال ۲۰۲۱ با امضای قرارداد ۲۵ ساله با چین، ۹۵ درصد نفت خود را با یوآن فروخت. در سال ۲۰۲۳، عربستان نیز با توافق آرامکو و سینوپک، ۶۵ درصد تجارت نفت خود را از دلار به یوآن تبدیل کرد.
قطر نیز در همان سال در توافقی با پتروچاینا، دلار را کنار گذاشت. این تحولات هم‌زمان با پیشرفت یوآن دیجیتال، تهدیدی جدی برای سلطه دلار محسوب می‌شود.
تنگه هرمز؛ شریان قطع‌شده انرژی جهان
از زمان آغاز جنگ علیه ایران در ۲۸ فوریه، تنگه هرمز که ۲۰ تا ۳۸ درصد تجارت جهانی نفت از آن عبور می‌کرد، عملاً از سرویس خارج شده است. در سال ۲۰۲۵ روزانه ۲۰ میلیون بشکه نفت و مشتقات آن از این آبراه عبور می‌کرد.
پیش‌بینی می‌شود عرضه جهانی نفت در مارس با کاهش ۸ میلیون بشکه‌ای به ۹۸.۸ میلیون بشکه در روز برسد که پایین‌ترین میزان از سه‌ماهه اول ۲۰۲۲ است. کارشناسان اس‌اندپی گلوبال انرژی سرا تأکید دارند بازگشت ثبات به بازارهای جهانی در گرو ازسرگیری تردد در تنگه هرمز است.
بازندگان اصلی؛ ژاپن، کره جنوبی و هند
ژاپن که ۹۰ درصد نفت خود را از غرب آسیا وارد می‌کند، ناگزیر به برگزاری جلسه اضطراری سیاست‌های پولی شده و فروش بیش از ۶۰۰ میلیارد دلار دارایی آمریکایی را بررسی می‌کند. کره جنوبی با ۷۰ درصد وابستگی نفتی به منطقه، برای تأمین انرژی صنایع صادراتی خود با بحران مواجه است.
هند نیز پس از سفر نخست‌وزیر خود به تل‌آویو، با چالش‌های مضاعفی روبه‌رو شد که تنها اعلام آمادگی روسیه برای تأمین نفت، تا حدودی آن را کاهش داد.
انقباض اقتصادی بی‌سابقه در کشورهای خلیج فارس
تحلیلگران گلدمن‌ساکس هشدار داده‌اند تداوم بحران به مدت دو ماه، تولید ناخالص داخلی قطر و کویت را تا ۱۴ درصد کاهش می‌دهد؛ بدترین رکورد از زمان جنگ خلیج فارس. عربستان و امارات نیز با وجود مسیرهای جایگزین، به ترتیب با انقباض ۳ و ۵ درصدی مواجه خواهند شد. بازارهای مالی منطقه نیز آسیب دیده‌اند؛ بورس دبی سقوط کرد و ارزش بازار بورس‌های ابوظبی و قطر کاهش یافت.
در همین حالا تقاضا برای نفت روسیه با وجود تحریم‌ها افزایش یافته است. نروژ، انگلیس، کانادا، ونزوئلا و آمریکا نیز از جهش قیمت نفت بهره می‌برند. قیمت نفت برنت با نوسانات شدید به ۱۰۴ دلار در هر بشکه رسیده است.
تأثیر فراتر از انرژی؛ از بیمه دریایی تا امنیت غذایی
هزینه حمل و نقل و بیمه دریایی نیز به شدت افزایش یافته است. تأمین هلیوم مورد نیاز صنایع پیشرفته و بازار کودهای شیمیایی با اختلال مواجه شده که امنیت غذایی جهان را با کاهش ۳۳ درصدی برخی نهاده‌ها تهدید می‌کند.
پایان عصر پترودلار در افق دیده می‌شود
سهم دلار از ذخایر جهانی از ۷۱ به ۵۹ درصد کاهش یافته است. نظام پترودلار نه تنها به تجارت نفت، بلکه به تأمین مالی بازارهای جهانی گره خورده است. در صورت تداوم بحران و شکست آمریکا در اهداف خود، جهان به سوی نظامی چندقطبی پیش می‌رود که در آن قدرت‌های بزرگ برای بازتعریف موازین نفوذ اقتصادی و سیاسی رقابت می‌کنند.
منبع: فارس
