به گزارش تجارت نیوز، جام جهانی ۲۰۲۶ از همان روزهای ابتدایی خود با چالشی متفاوت از مسائل فنی و فوتبالی روبهرو شده است؛ چالشی که این بار نه به کیفیت چمن، داوری یا برنامه مسابقات، بلکه به گرمای بیسابقه هوا مربوط میشود.
دیدار تیمهای فرانسه و پاراگوئه در مرحله یکهشتم نهایی قرار است ساعت ۵ عصر به وقت شرق آمریکا در شهر فیلادلفیا برگزار شود؛ زمانی که بنا بر پیشبینیهای هواشناسی، دمای هوا به بالاترین سطح روزانه خود خواهد رسید.
کارشناسان معتقدند برگزاری این مسابقه در چنین شرایطی میتواند سلامت بازیکنان، داوران، عوامل اجرایی و حتی دهها هزار تماشاگر حاضر در ورزشگاه را با خطر جدی روبهرو کند.
دمای ۳۸ درجه و شاخص گرمای ۴۳ درجه؛ شرایطی فراتر از استانداردهای ایمنی
بر اساس پیشبینیهای هواشناسی، دمای هوای فیلادلفیا در زمان آغاز مسابقه ممکن است به ۱۰۱ درجه فارنهایت، معادل حدود ۳۸.۳ درجه سانتیگراد برسد.
در نگاه نخست شاید رطوبت ۴۴ درصدی چندان بالا به نظر نرسد، اما متخصصان هواشناسی هشدار میدهند که در چنین دمایی همین میزان رطوبت باعث افزایش قابل توجه فشار گرمایی بر بدن انسان میشود.
در نتیجه، شاخص گرما (Heat Index) یا همان دمای احساسی به حدود ۱۱۰ درجه فارنهایت، معادل نزدیک به ۴۳ درجه سانتیگراد خواهد رسید.
افزون بر این، نقطه شبنم ۷۶ درجه فارنهایت (حدود ۲۴ درجه سانتیگراد) نیز در محدودهای قرار دارد که حتی به ورزشکاران حرفهای توصیه میشود تمرینات سنگین را در فضای باز انجام ندهند.
پزشکان ورزشی تأکید میکنند که در چنین شرایطی خطر گرمازدگی، کمآبی بدن، افت عملکرد جسمانی، گرفتگی عضلات و حتی مشکلات قلبی به شکل محسوسی افزایش پیدا میکند.
اوج گرما دقیقاً همزمان با آغاز مسابقه
یکی از مهمترین انتقادهایی که به برنامهریزی فیفا وارد شده، انتخاب زمان آغاز مسابقه است.
برخلاف تصور بسیاری از افراد، ساعت ۵ بعدازظهر هنوز یکی از گرمترین ساعات شبانهروز در تابستان شرق آمریکاست.
در این ساعت علاوه بر دمای بسیار بالا، تابش مستقیم خورشید نیز همچنان ادامه دارد و همین موضوع فشار مضاعفی بر بدن بازیکنان وارد میکند.
کارشناسان هواشناسی معتقدند اگر مسابقه تنها چند ساعت دیرتر برگزار شود، شرایط به شکل محسوسی بهبود پیدا خواهد کرد.
پیشبینیها نشان میدهد تا حدود ساعت ۹ شب دمای هوا به حدود ۹۰ درجه فارنهایت، معادل نزدیک به ۳۲ درجه سانتیگراد کاهش مییابد.
اگرچه این دما همچنان گرم محسوب میشود، اما حذف تابش مستقیم خورشید و کاهش تدریجی دما باعث میشود بدن بازیکنان راحتتر بتواند گرمای اضافی را دفع کند.
تجربه لیگ فوتبال آمریکا؛ چرا مسابقات تابستانی شب برگزار میشوند؟
نمونه موفق مدیریت گرمای تابستان را میتوان در لیگ حرفهای فوتبال آمریکا (MLS) مشاهده کرد.
این لیگ طی سالهای اخیر تقریباً تمام مسابقات تابستانی خود را به ساعات بعد از ۷:۳۰ شب منتقل کرده است تا بازیکنان و هواداران کمتر در معرض گرمای شدید قرار بگیرند.
این تجربه نشان میدهد که تغییر زمان آغاز مسابقه نهتنها امکانپذیر است، بلکه میتواند کیفیت فنی مسابقه را نیز افزایش دهد.
کارشناسان معتقدند فیفا نیز میتواند با استفاده از همین تجربه، بدون ایجاد اختلال جدی در روند مسابقات، زمان دیدار فرانسه و پاراگوئه را تغییر دهد.
سلامت بازیکنان مهمتر از برنامه پخش تلویزیونی است
برخی تحلیلگران معتقدند دلیل اصلی انتخاب ساعت ۵ عصر، هماهنگی با زمان مناسب پخش تلویزیونی برای مخاطبان اروپایی بوده است.
اما منتقدان میگویند حتی در شرایط فعلی نیز مسابقه برای هواداران فرانسه حدود ساعت ۱۱ شب آغاز خواهد شد؛ بنابراین تغییر زمان مسابقه به چند ساعت دیرتر، تفاوت چشمگیری برای بینندگان اروپایی ایجاد نخواهد کرد.
در مقابل، این تغییر میتواند از بروز خطرات جدی برای بازیکنان و تماشاگران جلوگیری کند و کیفیت مسابقه را نیز بهبود ببخشد.
به اعتقاد بسیاری از کارشناسان، سلامت انسانها نباید قربانی ملاحظات تجاری و درآمدهای حاصل از پخش تلویزیونی شود.
موج گرما فقط فوتبال را تهدید نمیکند
گرمای کمسابقه این روزهای آمریکا تنها محدود به مسابقات جام جهانی نیست.
همزمان با تعطیلات چهارم ژوئیه و جشنهای دویستوپنجاهمین سالگرد استقلال آمریکا، بسیاری از ایالتها با هشدارهای گرمای شدید مواجه شدهاند.
کارشناسان نسبت به افزایش مصرف برق، احتمال فشار بر شبکههای انرژی، گرمازدگی شهروندان و اختلال در برگزاری رویدادهای فضای باز هشدار دادهاند.
به همین دلیل، نگرانی درباره مسابقات جام جهانی بخشی از یک بحران گستردهتر اقلیمی است که بخش بزرگی از آمریکای شمالی را تحت تأثیر قرار داده است.
آیا فینال جام جهانی نیز با همین مشکل روبهرو خواهد شد؟
نگرانیها تنها به دیدار فرانسه و پاراگوئه محدود نمیشود. برنامه فعلی فیفا نشان میدهد فینال جام جهانی ۲۰۲۶ نیز قرار است ۱۹ ژوئیه در ورزشگاه متلایف نیوجرسی و در ساعات میانی بعدازظهر برگزار شود.
این در حالی است که بر اساس دادههای اقلیمی، روزهای پایانی ماه ژوئیه معمولاً گرمترین روزهای سال در این منطقه محسوب میشوند.
بررسیهای هواشناسی نشان میدهد میانگین گرمترین روز سال در این منطقه ۲۱ ژوئیه است و بیشترین دما نیز معمولاً بین ساعت ۳ تا ۴ بعدازظهر ثبت میشود.
به همین دلیل، بسیاری از کارشناسان از هماکنون نسبت به احتمال تکرار همین شرایط در دیدار نهایی جام جهانی هشدار دادهاند.
تغییرات اقلیمی، برنامهریزی مسابقات را با چالش روبهرو کرده است
در سالهای اخیر، تغییرات اقلیمی باعث افزایش تعداد و شدت موجهای گرمایی در بسیاری از نقاط جهان شده است.
دانشمندان معتقدند آنچه امروز در آمریکا مشاهده میشود، نمونهای از شرایطی است که در آینده میتواند به رویدادی عادی تبدیل شود.
به همین دلیل، بسیاری از متخصصان حوزه ورزش و اقلیم بر این باورند که زمانبندی مسابقات بزرگ بینالمللی باید بر اساس واقعیتهای جدید آبوهوایی بازنگری شود.
در غیر این صورت، برگزاری مسابقات در ساعات اوج گرما میتواند علاوه بر کاهش کیفیت بازی، سلامت ورزشکاران و هواداران را نیز به خطر بیندازد.
فیفا در برابر تصمیمی سرنوشتساز
اکنون فیفا در برابر انتخابی مهم قرار گرفته است. این نهاد میتواند با حفظ برنامه فعلی، ریسک برگزاری مسابقه در شرایط بسیار گرم را بپذیرد یا با تغییر زمان آغاز بازی، از بروز مشکلات احتمالی جلوگیری کند.
بسیاری از کارشناسان معتقدند تعویق چندساعته مسابقه، کمهزینهترین و منطقیترین راهکار برای مدیریت این شرایط است؛ اقدامی که میتواند هم کیفیت فنی مسابقه را افزایش دهد و هم امنیت و سلامت افراد حاضر در ورزشگاه را تضمین کند.
گرمای بیسابقه شرق ایالات متحده بار دیگر اهمیت توجه به شرایط اقلیمی در برنامهریزی رویدادهای ورزشی را نشان داده است. پیشبینی دمای ۳۸ درجه سانتیگراد، شاخص گرمای نزدیک به ۴۳ درجه، رطوبت ۴۴ درصدی، نقطه شبنم ۲۴ درجه سانتیگراد و قرار گرفتن زمان آغاز مسابقه در گرمترین ساعات روز، همگی نشان میدهد دیدار فرانسه و پاراگوئه در شرایطی برگزار خواهد شد که از نگاه بسیاری از متخصصان با استانداردهای ایمنی فاصله دارد.
در شرایطی که تغییرات اقلیمی موجهای گرمای شدید را به پدیدهای رایجتر تبدیل کرده است، انتظار میرود فیفا در برنامهریزی مسابقات آینده، سلامت بازیکنان، داوران و هواداران را بیش از هر عامل دیگری در اولویت قرار دهد. تصمیم درباره این مسابقه میتواند به الگویی برای نحوه مدیریت رویدادهای ورزشی در عصر گرمایش جهانی تبدیل شود.
