توافق اخیر ایران و آمریکا بیش از آنکه راهحلی پایدار برای بحران باشد، آتشبسی شکننده است که به دلیل بیاعتمادی عمیق، اختلاف منافع بازیگران و حلنشدن مسائل اصلی، میتواند زمینهساز دور تازهای از تنش و درگیری در خاورمیانه شود.
یادداشت تفاهم ایران و آمریکا اگرچه فعلا تنشها را متوقف و مسیر مذاکرات را هموار کرده، اما موفقیت آن به توان دو طرف در تبدیل آتشبس شکننده به توافقی پایدار و قابل راستیآزمایی بستگی دارد.
جنگ ایران با ایجاد اختلال در مسیرهای انرژی و تجارت، آسیبپذیریهای ساختاری اقتصاد هند را تشدید کرده و ضرورت اصلاحات عمیق برای افزایش تابآوری اقتصادی این کشور را برجسته کرده است.
عملیات نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران با وجود برتری تاکتیکی، نتوانست به اهداف راهبردی برسد و در نهایت موازنه امنیتی و نقش آمریکا در خاورمیانه را تضعیف کرد.
ایران و آمریکا بر سر یک توافق اولیه برای توقف درگیری و آغاز مذاکرات ۶۰ روزه هستهای به تفاهم رسیدهاند، اما اختلاف بر سر اجرای تعهدات، آینده برنامه هستهای ایران و موضع اسرائیل همچنان چشمانداز دستیابی به توافق نهایی را با ابهام روبهرو کرده است.
افشاگری ادعایی سیانان از پایگاههای مخفی اسرائیل در آذربایجان، ضمن درهم شکستن دیپلماسی “انکارپذیری” باکو در برابر تهران، عملا امنیت کریدورهای ترانزیتی قفقاز را در رقابت استراتژیک اسرائیل و ایران به گروگان گرفته است.
در پی تجاوزات تازه ارتش ایالات متحده علیه کشورمان با سوءاستفاده از خاک کشورهای منطقه و پاسخ کوبنده ایران، ارتش اردن امروز (چهارشنبه) مدعی رهگیری پنج موشک شلیکشده به سمت شهر «الأزرق» شد.
فارین پالسی با اشاره به هزینه بالای مسدود ماندن تنگه هرمز و تاثیر منفی آن بر بازارهای جهانی از تلاش سوریه برای تبدیل شدن به هاب ترانزیتی پرده برداشت، تلاشی که میتواند زمانبر باشد اما قادر است بهسان برگ برنده در اختیار شام قرار بگیرد.
استفان والت، ستون نویس فارین پالسی با انتشار یادداشتی ضمن آن که حمله اخیر امریکا به ایران را اشتباه فاحش سیاست ترامپ قلمداد کرد تنها گزینه پیش روی رئیسجمهوری این کشور را اعتراف به اشتباهش قلمداد کرد، گزینهای که بعید است ترامپ به آن متوسل شود.
فارن افرز با انتشار یادداشتی ضمن اشاره به بن بست حاکم میان ایران و آمریکا و بیاعتمادی شدید تهران به این بازیگر به واسطه نقض تعهداتش در جریان رایزنیها بر این نکته تاکید دارد که ترامپ در شرایط کنونی و جهت جلوگیری از وقوع بحرانی غیر قابل جبران صرفا یک گزینه در اختیار دارد.
نشریه فارین پالسی با اشاره به جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران ضمن اشاره به تصاعد بحران در خلیج فارس بالاخص به دلیل بسته شدن تنگه هرمز از شکافهای حاکم بر ائتلافهای منطقهای نوشته، شکافهایی که صرفا منطقه را متاثر نکرده بلکه در صورت تداوم درگیریها میتواند از خاورمیانه تا شاخ آفریقا را بسوزاند.
اکونومیست با انتشار یادداشتی به بحران حاکم بر خلیج فارس اشاره کرد و آن را تهدیدی جدی برای منطقه اقیانوسیه و شرق آسیا قلمداد کرد، با این همه تاکید داشت که چین با توجه به اهرم هایی که در اختیار دارد برگ برنده ای در اختیار دارد و در مقابل هند ظاهرا بازنده این تنش خواهد بود.
فارن افرز با انتشار یادداشتی ضمن اشاره به پیامدهای محاصره تنگه هرمز از مدیریت این شاهراه توسط کشورمان به عنوان ابتکار عملی یاد کرد که می توان در سایر نقاط استراتزیک نیز تکرار شده و بدین طریق معماری امنیتی جهانی را برهم برند.
فایننشال تایمز با انتشار یادداشتی به تنشهای حاکم بر تنگه هرمز اشاره کرده و نوشته که در صورت تداوم بحران جهان بحران انرژی بیسابقهای را تجربه خواهد کرد.
نشریه فارن افرز با انتشار یادداشتی تلاش دارد تا با اشاره به مستندات تاریخی نشان دهد که حمله امریکا به ایران و شرایط حاکم بر اوکراین به راحتی میتواند تراژدی ویتنام و کره شمالی را برای جهان زنده کند.
سینا عضدی کارشناس روابط بینالملل با انتشار یادداشتی تلاش کرده به چرایی بنبست دیپلماتیک حاکم بر روابط ایران و امریکا اشاره کند. از منظر این استاد دانشگاه تاکید آمریکا بر غنیسازی صفر و عدم درک واقعیتهای حاکم موجب شده تا نظم جهانی برهم ریخته و جهان با چالشی جدی روبهرو شود.
فارین پالسی با انتشار یادداشتی به هزینههای اقتصادی و سیاسی جنگی که امریکا علیه ایران به راه انداخته اشاره دارد و همزمان تلاش کرده تا پس لرزههای این رویارویی را در میانه آتشبس شکننده حاکم بررسی کند، پس لرزههایی که ظاهرا موجب شده تا ترامپ تمایلی به تداوم این رویارویی نداشته باشد.
بازتعریف نظم سیستماتیک روابط درون خلیج فارس، آغاز نظم منطقهای جدید - لحظه وستفالی خلیج فارس - را رقم خواهد زد. در این میان فارن افرز مدعی است که ارتش های خلیج فارس باید خود را برای جنگیردن با هرگونه تهدیدی آماده کنند نه این که برای دههها به لحاظ امنیتی به شرکای بینالمللی متکی باشد.
گروهی از ناظران بر این باورند که سفر ترامپ به چین می تواند بستر را برای نقش آفرینی چین در تنش های حاکم بر خلیج فارس هموار کند، بازیگری که برای ایفای این نقش برخلاف پاکستان از اهرم های قدرتمندی برخوردار است.