اصلاح یارانههای انرژی اقدامی خطیر، پیچیده و پرچالش در سطح اقتصاد سیاسی است. این اصلاحات هزینه سیاسی زیادی دارد و بدون همراهی گسترده افکار عمومی امکانپذیر نیست. مشکل جایی بغرنجتر میشود که بدانیم هزینه انرژی سهم بزرگتری از سبد خانوارهای ضعیفتر را تشکیل میدهد.
بر اساس آمار اعلام شده از سوی آژانس بینالمللی انرژی، ایران رتبه نخست را در پرداخت یارانه انرژی جهان در سال ۲۰۲۰ به خود اختصاص داده و سهم ۱۶.۲ درصدی از کل یارانه پرداخت شده به حاملهای انرژی داشته است.
در سالهای اخیر، پرداخت بیقاعده میلیاردها دلار یارانه در بخش انرژی (که به «یارانه پنهان انرژی» هم معروف شده) مورد توجه قرار گرفته است. اما ابعاد فاجعه پرداخت یارانه پنهان انرژی چیست؟
روز گذشته یکی از نمایندگان مجلس گفته بود قیمت بنزین باید واقعی شود و مجلس برای واقعی کردن قیمت بنزین برنامه دارد. این در حالی است که پیش از این اعلام شده بود که قیمت بنزین در سال ۱۴۰۰ تغییر نمیکند. ماجرای تغییر قیمت بنزین چیست؟
بخش صنعت و معدن بزرگترین مصرفکننده انرژی در کشور است که تولیدکنندگان کانیهای غیرفلزی و فلزات اساسی در این بخش بیشترین مصرف را دارند، همچنین مجموع کل یارانههای پنهانی در بخش کشاورزی از مصرف حاملهای انرژی و آب حدود 43.3 هزار میلیارد تومان است.
آخرین گزارش آژانس بینالمللی انرژی از اختصاص یارانه به سوختهای فسیلی نشان میدهد ایران با پرداخت بیش از ۶۹ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۸ بیشترین یارانه انرژی را در جهان پرداخت کرده است.
در جلسه اصلاح ساختار بودجه، طرح پیشنهادی سازمان برنامه برای اصلاح ساختار بودجه مشخص شد که در این راستا در بخش درآمدزایی پایدار، قرار است نظام یارانههای انرژی (بنزین، گازوئیل و برق) پیگیری شود.
عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس در موافقت با پیشنهاد وضع عوارض مصرف بنزین برای مصارف مازاد بر الگوی مصرف، گفت: حقوق ملت فقط این نیست که ما چند سال فقط قیمت حاملهای انرژی را ثابت نگه داریم و بگوییم حقوق ملت است.