به گزارش تجارت نیوز، بازار جهانی خودروهای برقی در سالهای اخیر با سرعتی چشمگیر رشد کرد و بسیاری از خودروسازان بزرگ جهان میلیاردها دلار برای توسعه فناوریهای جدید، ساخت کارخانههای باتری و عرضه مدلهای تمامبرقی سرمایهگذاری کردند. با این حال، روندی که زمانی غیرقابل توقف به نظر میرسید، اکنون با چالشهای متعددی روبهرو شده است. کاهش سرعت رشد تقاضا، تغییر سیاستهای حمایتی دولتها، مشکلات اقتصادی و افزایش هزینههای تولید باعث شده بسیاری از شرکتهای خودروسازی در برنامههای برقیسازی خود تجدیدنظر کنند.
در تازهترین نمونه، تویوتا تصمیم گرفته توسعه یکی از مهمترین پروژههای آینده خود یعنی لکسوس LF-ZC را متوقف کند؛ خودرویی که قرار بود آغازگر نسل جدید خودروهای برقی این شرکت ژاپنی باشد و فناوریهای پیشرفتهای را وارد صنعت خودرو کند.
لکسوس LF-ZC؛ پروژهای که قرار بود آینده تویوتا را متحول کند
لکسوس LF-ZC نخستین بار در نمایشگاه خودرو ژاپن در سال ۲۰۲۳ معرفی شد و به سرعت توجه کارشناسان صنعت خودرو را به خود جلب کرد. این خودرو تنها یک سدان برقی جدید نبود، بلکه ویترینی از فناوریهای آینده تویوتا و لکسوس محسوب میشد.
برنامه اولیه این بود که LF-ZC در اواخر سال جاری وارد مرحله تولید شود و به عنوان رقیبی جدی برای نسل جدید بیامو i3 و مرسدسبنز کلاس C برقی وارد بازار شود. طراحی این خودرو نشاندهنده زبان طراحی جدید لکسوس برای سالهای آینده بود و قرار بود مسیر توسعه نسل بعدی خودروهای الکتریکی این برند را مشخص کند.
اما اکنون تویوتا اعلام کرده است که توسعه این پروژه متوقف شده و برنامه تولید آن به حالت تعلیق درآمده است.
فناوریهای پیشرفتهای که فعلاً به تعویق افتادند
اهمیت LF-ZC تنها به طراحی ظاهری آن محدود نمیشد. این خودرو قرار بود میزبان مجموعهای از فناوریهای نوآورانه باشد که میتوانستند استانداردهای جدیدی در صنعت خودرو تعریف کنند.
یکی از مهمترین این فناوریها استفاده از روش تولید موسوم به «گیگا کستینگ» یا Gigacasting بود. در این روش، بخشهای بزرگ ساختاری شاسی خودرو به صورت یکپارچه تولید میشوند. این فناوری به جای مونتاژ تعداد زیادی قطعه کوچک، امکان ساخت بخشهای اصلی خودرو را در یک قطعه واحد فراهم میکند و باعث کاهش هزینههای تولید، افزایش استحکام بدنه و بهبود بهرهوری خطوط تولید میشود.
علاوه بر این، LF-ZC قرار بود یکی از نخستین محصولات تویوتا و لکسوس باشد که از فناوری باتریهای حالت جامد بهره میبرد. این نوع باتریها نسبت به باتریهای لیتیوم-یونی متداول مزایای مهمی دارند؛ از جمله سرعت شارژ بالاتر، چگالی انرژی بیشتر، ایمنی بهتر و امکان دستیابی به برد حرکتی طولانیتر با ابعاد کوچکتر.
هرچند تویوتا اعلام کرده توسعه این فناوریها ادامه خواهد یافت، اما توقف LF-ZC به معنای تأخیر در ورود بسیاری از این نوآوریها به بازار است.
چرا تویوتا پروژه را متوقف کرد؟
بررسی شرایط فعلی بازار نشان میدهد مجموعهای از عوامل اقتصادی و تجاری در این تصمیم نقش داشتهاند.
در سالهای اخیر رشد فروش خودروهای برقی در بسیاری از بازارهای مهم جهان کاهش یافته است. اگرچه همچنان تقاضا برای خودروهای الکتریکی وجود دارد، اما سرعت رشد آن به اندازه پیشبینیهای اولیه نیست. این موضوع باعث شده خودروسازان در بازگشت سرمایهگذاریهای کلان خود با تردید مواجه شوند.
تویوتا همچنین در برخی بازارهای مهم با چالشهای جدی روبهرو شده است. این شرکت در خاورمیانه، که یکی از بازارهای مهم آن محسوب میشود، تحت تأثیر تنشهای منطقهای قرار گرفته و گزارشها نشان میدهد سهم بازار این برند در ماه آوریل نسبت به مدت مشابه سال گذشته حدود ۹۲ درصد کاهش یافته است.
از سوی دیگر، کاهش تقاضا در بازار چین، که بزرگترین بازار خودرو جهان به شمار میرود، فشار مضاعفی بر خودروسازان وارد کرده است. همزمان حذف یا کاهش برخی مشوقهای مالیاتی خودروهای برقی در ایالات متحده نیز بر چشمانداز فروش این محصولات تأثیر منفی گذاشته است.
تغییر سلیقه مشتریان؛ ضربهای دیگر به سدانهای برقی
یکی دیگر از دلایل مهم توقف پروژه LF-ZC به تغییر رفتار مصرفکنندگان مربوط میشود. در سالهای اخیر تقاضا برای خودروهای شاسیبلند و کراساوور در بسیاری از بازارهای جهان به شکل قابل توجهی افزایش یافته است.
در مقابل، بازار خودروهای سدان با کاهش محبوبیت مواجه شده و بسیاری از مشتریان ترجیح میدهند به جای خودروهای چهاردر سنتی، مدلهای مرتفعتر و جادارتر را انتخاب کنند.
همین روند باعث شده بسیاری از سدانهای معروف لکسوس مانند IS، GS و LS با کاهش تقاضا روبهرو شوند. در چنین شرایطی، سرمایهگذاری روی یک سدان برقی جدید برای تویوتا با ریسک بیشتری همراه بوده است.
عقبنشینی تنها مختص تویوتا نیست
تویوتا تنها خودروسازی نیست که برنامههای برقی خود را تعدیل کرده است. طی ماههای اخیر چندین شرکت بزرگ خودروسازی جهان نیز تصمیمهای مشابهی اتخاذ کردهاند.
هوندا یکی از این شرکتهاست. این خودروساز ژاپنی نهتنها فروش مدل برقی e:NY1 را در بازار بریتانیا متوقف کرده، بلکه در ماه مارس نیز اعلام کرد توسعه برند برقی Afeela که با همکاری سونی در حال شکلگیری بود، متوقف میشود. علاوه بر این، پروژههای مربوط به مدلهای هوندا 0 SUV، هوندا 0 Saloon و آکورا RSX برقی نیز متوقف شدهاند.
فورد نیز در آمریکا بخشی از برنامههای توسعه خودروهای برقی خود را کاهش داده و تولید وانت برقی F-150 Lightning و برخی پروژههای دیگر را محدود کرده است.
جنرال موتورز نیز با اشاره به کاهش تقاضا و حذف برخی مشوقهای مالیاتی خودروهای برقی در آمریکا، برنامههای خود را بازنگری کرده است.
برندهای لوکس هم محتاط شدهاند
حتی خودروسازان لوکس و اسپرت نیز نسبت به آینده بازار خودروهای برقی با احتیاط بیشتری عمل میکنند.
فراری با وجود معرفی مدل برقی جدید خود، در اکتبر ۲۰۲۵ اعلام کرد توسعه برخی پروژههای برقی آینده را متوقف خواهد کرد. لامبورگینی نیز تمرکز بیشتری بر فناوریهای هیبریدی شارژی یا Plug-in Hybrid گذاشته است.
در همین حال، بنتلی نیز برنامه خود برای تبدیل کامل محصولاتش به خودروهای برقی را به سال ۲۰۳۵ موکول کرده و زمانبندی اولیه را به تعویق انداخته است.
آینده بازار خودروهای برقی به کدام سمت میرود؟
در حال حاضر هیچ پاسخ قطعی برای این پرسش وجود ندارد. دولتها در سراسر جهان همچنان بر کاهش انتشار آلایندهها و حرکت به سمت حملونقل پاک تأکید دارند و میلیاردها دلار در توسعه زیرساختهای شارژ سرمایهگذاری شده است.
اما از سوی دیگر، بسیاری از تولیدکنندگان با کاهش تقاضا، افزایش هزینههای تولید و نگرانی درباره سودآوری پروژههای برقی مواجه هستند. همین مسئله باعث شده برخی از اهداف زمانی تعیینشده برای حذف خودروهای بنزینی یا گذار کامل به خودروهای برقی به تعویق بیفتد.
در نتیجه، بازار خودروهای برقی در شرایطی قرار گرفته که نه بازگشت به گذشته امکانپذیر است و نه مسیر آینده به طور کامل مشخص شده است.
تصمیم تویوتا برای توقف توسعه لکسوس LF-ZC را میتوان یکی از مهمترین نشانههای تغییر شرایط بازار جهانی خودروهای برقی دانست. خودرویی که قرار بود نماد نسل جدید فناوریهای برقی، باتریهای حالت جامد و روشهای نوین تولید باشد، اکنون به دلیل ابهامات اقتصادی و کاهش تقاضا از برنامههای کوتاهمدت این شرکت کنار گذاشته شده است.
در شرایطی که خودروسازان بزرگی مانند هوندا، فورد، جنرال موتورز، فراری، لامبورگینی و بنتلی نیز برنامههای برقی خود را تعدیل کردهاند، به نظر میرسد صنعت خودرو وارد مرحلهای تازه از بازنگری و ارزیابی واقعبینانه بازار شده است. با این حال، هرچند روند گذار به خودروهای برقی ممکن است کندتر از پیشبینیهای اولیه باشد، اما بسیاری از کارشناسان معتقدند این تحول همچنان بخش مهمی از آینده صنعت حملونقل جهان را تشکیل خواهد داد.
