شاخص امنیت سرمایه‌گذاری در کدام استان‌ها بیشتر است؟

شاخص امنیت سرمایه‌گذاری در کدام استان‌ها بیشتر است؟
 در حالی مرکز پژوهش‌های مجلس سومین گزارش فصلی خود را از شاخص امنیت سرمایه‌گذاری در ایران منتشر کرده که بررسی ارقام این شاخص حاکی از آن است که در فاصله سه فصل زمستان 96، بهار و تابستان 97، هر فصل 0.17 بر رقم این شاخص افزوده شده است.

به گزارش تجارت‌نیوز، در حالی مرکز پژوهش‌های مجلس سومین گزارش فصلی خود را از شاخص امنیت سرمایه‌گذاری در ایران منتشر کرده که بررسی ارقام این شاخص حاکی از آن است که در فاصله سه فصل زمستان ۹۶، بهار و تابستان ۹۷، هر فصل ۰٫۱۷ بر رقم این شاخص افزوده شده است.

رشد شاخص امنیت سرمایه‌گذاری بدین معناست که وضعیت سرمایه‌گذاری در ایران بدتر شده است که به عقیده فعالان اقتصادی یکی از اصلی‌ترین مولفه رشد شاخص امنیت سرمایه‌گذاری در تابستان ۹۷ عملکرد بد مسئولان استانی و ملی بوده است.

مرکز پژوهش‌های مجلس سومین گزارش فصلی خود از شاخص امنیت سرمایه‌گذاری در ایران با عنوان «پایش امنیت سرمایه‌گذاری به تفکیک استان‌ها و حوزه‌‌های کاری۳٫ تابستان ۱۳۹۷» را منتشر کرده است.

این گزارش، با استفاده از آمارهای رسمی منتشر شده کنونی و در دسترس و نیز مشارکت فعالان اقتصادی از همه استان‌های کشور، وضعیت مولفه‌های امنیت سرمایه‌گذاری در تابستان سال ۱۳۹۷ استخراج و به تفکیک استان‌ها، مولفه‌ها و حوزه‌های کسب‌وکار ارائه ‌شده است.

براساس تعریف این پژوهش، امنیت سرمایه‌گذاری در شرایطی به‌طور کامل برقرار می‌شود که متغیرهای اقتصاد کلان (نرخ تورم، نرخ ارز و …) باثبات یا قابل پیش‌بینی باشد.

شاخص کل امنیت سرمایه‌گذاری در ایران در تابستان ۱۳۹۷ کمیت ۶٫۳۲ از ۱۰ (۱۰ بدترین حالت ارزیابی‌) شده است. مقدار عددی این شاخص در مطالعه بهار گذشته ۶٫۱۵ محاسبه‌شده بود که نشان می‌دهد کمیت امنیت سرمایه‌گذاری در تابستان ۱۳۹۷ نسبت به فصل قبل از آن به میزان ۰٫۱۷ واحد افزایش‌یافته (نامناسب‌تر ارزیابی‌شده) است.

عملکرد بد دولت از نگاه فعالان اقتصادی

بر اساس ارزیابی فعالان اقتصادی مشارکت‌کننده در این پیمایش، در تابستان ۱۳۹۷ سه مؤلفه عمل مسئولان استانی و محلی به وعده‌های اقتصادی داده‌شده، عمل مسئولان ملی به وعده‌های داده‌شده، اعمال‌نفوذ و تبانی در معاملات ادارات حکومتی به‌عنوان نامناسب‌ترین مولفه‌های امنیت سرمایه‌گذاری ارزیابی‌شده‌اند.

همچنین مناسب‌ترین مولفه‌های امنیت سرمایه‌گذاری (نسبت به سایر مؤلفه‌ها) طی تابستان ۱۳۹۷، سرقت مالی (پول نقد، کالا، تجهیزات و ماشین آلات)، رواج توزیع کالای قاچاق، استفاده غیرمجاز از نام و علائم تجاری یا مالکیت معنوی عنوان شده است.

 

 

این گزارش با استفاده از دو مجموعه داده‌های پیمایشی و آماری و شاخص کلی (ترکیب دو مجموعه داده پیمایشی و آماری) تهیه‌شده است.

بر اساس یافته‌های داده‌های پیمایشی این پژوهش در تابستان ۱۳۹۷، فعالان اقتصادی مشارکت‌کننده در این پیمایش از استان‌های البرز، کهگیلویه و بویراحمد و خوزستان نامناسب‌ترین ارزیابی و از استان‌های اردبیل، مرکزی و خراسان شمالی مناسب‌ترین ارزیابی را از وضعیت امنیت سرمایه‌گذاری در استان‌های خود ارائه کرده‌اند.

همچنین نماگر عملکرد دولت شامل سه مولفه است که همگی پیمایشی هستند. این نماگر در بهار ۹۷ رتبه چهارم را به خود اختصاص داده بود در حالی که در این پایش نماگر عملکرد دولت بدترین نماگر در میان هفت نماگر دیگر ارزیابی شده است.

در این نماگر مولفه اختلال در کسب و کار بر اثر تحریم‌های جدید خارجی نسبت به دو پایش قبلی وضعیت بسیار بدتری را به خود اختصاص داده و از منظر فعالان نمره بالاتری را دریافت کرده که نشان از اثرگذاری بیشتر آن دارد و این عامل اصلی در بدتر ارزیابی شدن عملکرد دولت در این پایش شده است.

تهران؛ نامناسب‌ترین استان‌ برای سرمایه‌گذاری

پس از تلفیق داده‌های آماری و یافته‌های پیمایشی در این پژوهش، استان‌های کهگیلویه و بویراحمد، تهران و البرز نامناسب‌ترین و استان‌های قم، مرکزی و خراسان جنوبی مناسب‌ترین وضعیت را از نظر شاخص امنیت سرمایه‌گذاری نسبت به سایر استان‌ها در تابستان ۱۳۹۷ کسب کرده‌اند.

مقایسه شاخص امنیت سرمایه‌گذاری بین دو پایش دوم و سوم (بهار ۱۳۹۷ تا تابستان ۱۳۹۷) نشان می‌دهد در پایش دوم (فصل بهار ۱۳۹۷) به ترتیب سه استان خراسان جنوبی، بوشهر و زنجان جزء مناسب‌ترین‌ها ارزیابی‌شده بودند و سه استان تهران، ایلام و چهارمحال و بختیاری به ترتیب جزء نامناسب‌ترین استان‌ها ارزیابی‌شده بودند.

وضعیت وخیم سرمایه‌گذاری در حوزه صنعت

بر اساس این گزارش در تابستان ۱۳۹۷، از بین ۹ حوزه فعالیت اقتصادی، فعالان اقتصادی در حوزه‌‌های صنعت (شامل همه صنایع و موارد مرتبط با ساختمان)، بدترین ارزیابی و فعالان اقتصادی در حوزه‌های ارتباطات، توزیع و… (حمل‌و‌نقل، انبارداری، عمده‌فروشی و خرده‌فروشی) بهترین ارزیابی را از وضعیت امنیت سرمایه‌گذاری ارائه کرده‌اند.

در حالی‌ که در بهار ۱۳۹۷ (مطالعه فصل قبل) فعالان اقتصادی در بخش دامداری،‌ مرغداری و شیلات بدترین ارزیابی و فعالان اقتصادی در حوزه‌های ارتباطات، توزیع و… (حمل‌و‌نقل، انبارداری، عمده‌فروشی و خرده‌فروشی) بهترین ارزیابی را از وضعیت امنیت سرمایه‌گذاری ارائه داده بودند.

راهکارهای ارتقای امنیت سرمایه‎گذاری

در میان نماگرهای هفتگانه شاخص امنیت اقتصادی در تابستان ۱۳۹۷، نماگرهای «عملکرد دولت» و «ثبات اقتصاد کلان» نامناسب‎تر و بدتر از بقیه بوده‌اند و نماگرهای «مصونیت جان و مال شهروندان از تعرض» و «ثبات و پیش‌بینی پذیری مقررات و رویه‌های اجرایی» همانند دو پایش گذشته بهتر از بقیه ارزیابی شده‌اند.

همچنین نماگر «عملکرد دولت» واجد مؤلفه «اختلال در کسب وکار بر اثر تحریم‎های خارجی» است که در بهار ۱۳۹۷ همانند زمستان ۱۳۹۶ بهترین ارزیابی را در میان سایر مؤلفه‌ها داشته است و بار اصلی خوب بودن ارزیابی عملکرد دولت در آن دوره‌ها را به دوش می‌کشید، اما در پایش تابستان ۱۳۹۷ به شدت نامناسب ارزیابی شده و موجب شد نماگر «عملکرد دولت» به عنوان بدترین و نامناسب‎ترین نماگر شناخته شود.

در رتبه‌بندی استان‎ها براساس داده‎های آماری، شاهد نوعی پراکندگی استان‎های برخوردار و کمتر برخوردار در پایین و بالای فهرست هستیم.

به عنوان مثال، تهران در کنار دو استان کمتر برخوردار، در پایین و بالای فهرست قرار دارد؛ به عبارت دقیق‎تر، تهران در کنار سه استان کمتر برخوردار ایلام، کهگیلویه و بویراحمد و چهارمحال و بختیاری قرار گرفته که این امر می‌تواند به دلیل پراکندگی و تنوع مؤلفه‌های آماری شاخص امنیت سرمایه‌گذاری باشد.

از سوی دیگر، توجه به این نکته لازم است که هرچند یک بنگاه اقتصادی در یک استان خاص فعالیت می‌کند، اما از مولفه‌های شکل دهنده امنیت سرمایه گذاری در دیگر استان‎ها می‌تواند متأثر باشد؛ برای مثال، مواد اولیه را از استانی دیگر خریده و چک برگشتی دارد یا برای انعقاد قراردادی به استان دیگر رفته و منجر به تصادف شده و یا محصولش را در جای دیگری فروخته و خلف وعده صورت گرفته و مواردی نظیر اینها.

به عبارت دیگر، نوعی درهم تنیدگی بین استانی وجود دارد که ایفای مسئولیت اجتماعی آحاد افراد در یک استان فقط شاخص آن استان را بهبود نمی‌بخشد، بلکه آثار جانبی مثبتی برای سایرین به طور مستقیم و غیرمستقیم دارد.

رتبه‌بندی استان‎ها از نظر نماگرهای هفتگانه امنیت سرمایه ‍‎گذاری، قابل توجه است و واجد آموزه‎هایی برای سیاست‎گذاری است. برای مثال، استان سیستان و بلوچستان در نماگر «تعریف و تضمین حقوق مالکیت» جزء سه استان نامناسب‎تر و در نماگر «فرهنگ وفای به عهد و صداقت و درستی» بهترین استان ارزیابی شده که نکته‌ای درخور توجه است. در همین نماگر «فرهنگ وفای به عهد و صداقت و درستی»، دو استان تهران و البرز و کهگیلویه و بویراحمد از همه نامناسب‎تر ارزیابی شده‎اند.

در نماگر مصونیت جان و مال شهروندان از تعرض، استان‎های تهران، البرز، همدان و کهگیلویه و بویراحمد، بدترین و استان‎های بوشهر، خراسان جنوبی و سمنان در جایگاه بهترین قرار گرفته‌اند که با توجه به اینکه مؤلفه‌های این نماگر بیشتر آماری هستند، این پراکندگی می‎تواند معنادار باشد.

دو مؤلفه «عمل مسئولان استانی و محلی به وعده‎های اقتصادی داده‎شده» و «عمل مسئولان ملی به وعده‎های داده‎شده» همانند دو فصل قبل جزء نامناسب‎ترین و بدترین ارزیابی در میان همه مولفه‎ها بوده‌اند.

ضروری است مسئولان کشوری و استانی برای ارتقای امنیت سرمایه‎گذاری در کشور و نیز استان خود، در عمل به وعده‎ها بیشتر همت کنند و درصورتی که احتمال تحقق وعده‌ای را اندک می‎دانند، از اعلام آن اجتناب ورزند.

در تابستان ۱۳۹۷ همزمان با خروج دولت آمریکا از برجام و شروع مجدد تحریم‎ها، مولفه «ایجاد اختلال در کسب‎وکار به دلیل تحریم‎های خارجی» نسبت به فصل‎های گذشته نامناسب‎تر ارزیابی شده است. البته به نظر می‌رسد که تحریم‎های خارجی آثار ثانویه‌ای بر سایر مولفه‎ها می‌تواند داشته باشد که بر اثر آن، ارزیابی فعالان از سایر مولفه‎ها نیز دچار تغییراتی نسبت به پایش‎های قبلی و زمانی که تحریم‎ها برنگشته بودند شده است.

به نظر می‌رسد در پایش تابستان ۱۳۹۷ نوسانات نرخ ارز باعث بدترشدن شاخص امنیت سرمایه گذاری نسبت به دوره‌های قبل شده است.

این مطلب را به اشتراک بگذارید
نظرات
سردبیر تجارت‌نیوز پیشنهاد می‌کند