به گزارش تجارت نیوز، در سالهای اخیر انرژی خورشیدی به یکی از مهمترین ابزارهای اقتصادی برای بقای مزارع کوچک و متوسط در آمریکا تبدیل شده است. افزایش مداوم هزینههای سوخت، برق، کود، بذر و تجهیزات کشاورزی باعث شده بسیاری از تولیدکنندگان به دنبال راههایی برای کاهش هزینهها و ایجاد منابع درآمدی جدید باشند. نصب پنلهای خورشیدی بر روی ساختمانهای کشاورزی یا زمینهای زراعی، یکی از موفقترین راهکارهایی بوده که به کشاورزان امکان داده ضمن ادامه فعالیتهای تولیدی، بخشی از انرژی مورد نیاز خود را تأمین کنند و حتی از فروش برق به شبکه درآمد کسب کنند.
با این حال، اکنون آینده این روند با تصویب نسخه جدید لایحه کشاورزی در مجلس نمایندگان آمریکا در هالهای از ابهام قرار گرفته است. این لایحه که در انتظار بررسی و تصمیمگیری سنا قرار دارد، شامل بندهایی است که میتواند توسعه پروژههای خورشیدی در زمینهای کشاورزی را به شدت محدود کند.
چگونه انرژی خورشیدی به نجات مزارع آمریکایی کمک کرد؟
جورج هانت، دامدار اهل اورنج در ایالت ماساچوست، نمونهای از کشاورزانی است که توانستهاند از مزایای انرژی خورشیدی بهره ببرند. او حدود ۱۲ سال پیش به سقف جدیدی برای طویله گاوهای خود نیاز داشت. در همان زمان، سیاستهای فدرال و ایالتی آمریکا به شدت از توسعه انرژیهای تجدیدپذیر حمایت میکردند و بازار انرژی خورشیدی در حال رشد بود.
هانت پس از بررسی هزینهها و درآمدهای احتمالی متوجه شد که نصب پنلهای خورشیدی روی سقف طویله میتواند یک فرصت اقتصادی مهم برای مزرعهای باشد که با مشکلات مالی دستوپنجه نرم میکرد. او از طریق برنامه «انرژی روستایی برای آمریکا» یا Reap که توسط وزارت کشاورزی آمریکا (USDA) اجرا میشود، موفق شد کمکهزینهای دریافت کند که حدود یکسوم هزینه پروژه را پوشش میداد.
او برای تأمین باقی هزینهها وام گرفت و بخش عمده این وام را نیز با استفاده از اعتبارهای انرژی خورشیدی که از ایالت ماساچوست دریافت کرده بود، بازپرداخت کرد. نتیجه این سرمایهگذاری بسیار موفق بود. هانت میگوید پس از نصب سامانه خورشیدی، مزرعه او حدود یک دهه هیچ قبض برق قابل توجهی پرداخت نکرد و همین موضوع به ثبات مالی کسبوکارش کمک کرد.
محدودیتهای جدید در لایحه کشاورزی آمریکا
اما شرایط امروز با یک دهه قبل تفاوت زیادی دارد. نسخه جدید لایحه کشاورزی که در مجلس نمایندگان تصویب شده، مقرر میکند بودجههای فدرال برای پروژههای خورشیدی که موجب تبدیل زمینهای کشاورزی درجه یک به تأسیسات خورشیدی زمینی شوند، اختصاص پیدا نکند.
بر اساس این طرح، زمینهای کشاورزی کمتر از ۵ هکتار از این محدودیت معاف خواهند بود. همچنین سامانههای خورشیدی نصبشده روی سقف ساختمانها مانند پروژه جورج هانت نیز همچنان امکان دریافت حمایت خواهند داشت.
علاوه بر این، مزارع کوچکتر از ۵۰ هکتار نیز در برخی شرایط میتوانند از این قانون مستثنی شوند، اما برای این کار باید تأییدیه مقامهای محلی، شهرستان یا شهرداری محل استقرار خود را دریافت کنند.
کارشناسان صنعت انرژی خورشیدی هشدار میدهند که این محدودیتها در شرایطی اعمال میشود که بسیاری از دولتهای محلی در نقاط مختلف آمریکا نیز در حال بررسی یا تصویب قوانین جدیدی برای محدود کردن توسعه پروژههای خورشیدی در زمینهای کشاورزی هستند.
انرژی خورشیدی؛ راه نجات کشاورزان در دوران بحران
ریچا پاتل، کارشناس سیاستگذاری در ائتلاف ملی کشاورزی پایدار (NSAC)، معتقد است انرژی خورشیدی یکی از معدود ابزارهایی بوده که به کشاورزان امکان داده در دوران فشارهای مالی شدید همچنان به فعالیت خود ادامه دهند.
جورج هانت نیز در سالهای اخیر با افزایش هزینه کود، بذر، سوخت و در عین حال کاهش قیمت شیر روبهرو بوده است. به همین دلیل او تصمیم گرفت بار دیگر از برنامه Reap برای دریافت کمکهزینه استفاده کند. این بار هدف او نصب سامانههای کشاورزی-خورشیدی یا «اگریولتائیک» در یک مزرعه یونجه ۱۹ هکتاری بود؛ زمینی که خوراک گاوهایش در آن تولید میشود.
این فناوری به کشاورزان اجازه میدهد همزمان با تولید محصولات کشاورزی، برق خورشیدی نیز تولید کنند. هانت امیدوار بود با فروش برق به شبکه منطقهای و ادامه کشت یونجه، درآمد ثابتی برای مزرعه خود ایجاد کند.
اما درخواست او رد شد. این اتفاق در سال ۲۰۲۵ و همزمان با آغاز دومین دولت دونالد ترامپ رخ داد؛ دولتی که مواضع بسیار سختگیرانهای در برابر انرژیهای تجدیدپذیر اتخاذ کرد.
سیاستهای جدید دولت ترامپ علیه انرژیهای تجدیدپذیر
دولت جدید آمریکا در سال ۲۰۲۵ روند حذف یا محدودسازی بسیاری از مشوقهای انرژی پاک را آغاز کرد. اعتبارات مالیاتی مرتبط با پروژههای خورشیدی کاهش یافت، صدور مجوز برخی پروژهها به تأخیر افتاد و در مقابل، حمایت بیشتری از صنایع نفت، گاز و زغالسنگ صورت گرفت.
یکی از جنجالیترین تصمیمات دولت، لغو حدود ۷ میلیارد دلار بودجه اختصاصیافته در دوران دولت بایدن برای پروژههای خورشیدی مقرونبهصرفه بود. این اقدام با واکنش شدید ایالتهای مختلف مواجه شد و بیش از ۱۲ دادستان کل ایالت علیه دولت فدرال شکایت کردند.
منتقدان این سیاستها معتقدند چنین تصمیماتی نهتنها روند توسعه انرژی پاک را مختل میکند، بلکه فشار مالی بیشتری بر کشاورزان و خانوارهای روستایی وارد خواهد کرد.
چین و چالش جدید پنلهای خورشیدی
یکی دیگر از بندهای بحثبرانگیز لایحه کشاورزی، محدودیت استفاده از تجهیزات تولیدشده توسط «نهادهای خارجی نگرانکننده» است؛ اصطلاحی که در عمل عمدتاً به چین اشاره دارد.
بر اساس این بند، حتی پروژههایی که از سایر محدودیتها معاف باشند، در صورت استفاده از قطعات یا تجهیزات ساخت چین واجد شرایط دریافت بودجه فدرال نخواهند بود.
این موضوع اهمیت زیادی دارد زیرا چین در حال حاضر حدود ۸۰ درصد تولید جهانی پنلهای خورشیدی را در اختیار دارد. کارشناسان هشدار میدهند چنین محدودیتی میتواند عملاً بسیاری از پروژههای خورشیدی را از دریافت کمکهای دولتی محروم کند.
به گفته فعالان حوزه کشاورزی، حتی اگر تولید داخلی آمریکا افزایش پیدا کند، قیمت تجهیزات داخلی احتمالاً بالاتر خواهد بود و این موضوع هزینههای بیشتری را به کشاورزان کوچک تحمیل خواهد کرد.
آیا زمینهای کشاورزی در حال از بین رفتن هستند؟
حامیان محدودیتهای جدید استدلال میکنند که توسعه سریع پروژههای خورشیدی باعث خروج بخشی از زمینهای کشاورزی از چرخه تولید شده است.
در بسیاری از مناطق، شرکتهای انرژی خورشیدی حاضرند مبالغی بسیار بالاتر از کشاورزان برای اجاره یا خرید زمین پرداخت کنند. همین موضوع برخی مالکان را به واگذاری زمینهای زراعی به پروژههای انرژی ترغیب کرده است.
کارشناسان میپذیرند که این نگرانی واقعی است، اما معتقدند لایحه فعلی راهحل مناسبی برای آن ارائه نمیدهد. آنها میگویند در حالی که این لایحه محدودیتهای سختی برای پروژههای خورشیدی در نظر گرفته، هیچ محدودیت مشابهی برای فروش زمینهای کشاورزی به مراکز داده، توسعه شهری یا پروژههای ساختمانی ایجاد نکرده است.
کشاورزی-خورشیدی؛ راهکاری برای تولید همزمان غذا و انرژی
یکی از مهمترین موضوعات مطرحشده در این بحث، فناوری کشاورزی-خورشیدی یا اگریولتائیک است. در این روش، زمینهای کشاورزی از چرخه تولید خارج نمیشوند، بلکه پنلهای خورشیدی به گونهای نصب میشوند که امکان ادامه فعالیتهای کشاورزی فراهم باشد.
در بسیاری از این پروژهها، محصولات کشاورزی در زیر پنلها کشت میشوند. در برخی دیگر، گوسفندها یا گاوها در میان پنلها چرا میکنند. همچنین برخی پروژهها با کاشت گیاهان بومی و گلهای مناسب برای زنبورها، به افزایش تنوع زیستی کمک میکنند.
شرکت سیلیکون رانچ تاکنون پروژههای کشاورزی-خورشیدی با ظرفیت مجموع ۱۳۸۰ مگاوات را در پنج ایالت آمریکا اجرا کرده است؛ پروژههایی که به عنوان نمونهای از همزیستی تولید غذا و انرژی شناخته میشوند.
کشاورزانی که نگران آینده هستند
ربکا پیرس، دامدار اهل نیویورک، یکی دیگر از کشاورزانی است که به انرژی خورشیدی به عنوان راهی برای کاهش هزینهها نگاه میکند. او از طریق چرای گوسفندان خود در سایتهای مختلف خورشیدی در چهار شهرستان مختلف، بخشی از درآمد مزرعهاش را تأمین میکند.
با این حال، افزایش شدید هزینههای انرژی باعث شده او نیز به نصب سامانه خورشیدی اختصاصی برای مزرعه خود فکر کند. اما حتی پس از دریافت مشوقهای ایالتی، هزینه اجرای چنین پروژهای حدود ۶۰ هزار دلار برآورد میشود؛ رقمی که بدون حمایتهای فدرال برای بسیاری از کشاورزان قابل تأمین نیست.
پیرس معتقد است کشاورزان باید حق انتخاب منابع انرژی مورد نیاز خود را داشته باشند و نباید مجبور شوند بار مالی سنگینی را به تنهایی تحمل کنند.
انرژی خورشیدی در سالهای اخیر به یکی از مهمترین ابزارهای حفظ پایداری اقتصادی مزارع آمریکایی تبدیل شده است. از کاهش هزینههای برق گرفته تا ایجاد درآمد از طریق فروش انرژی، این فناوری به بسیاری از کشاورزان کمک کرده در شرایط دشوار اقتصادی به فعالیت خود ادامه دهند.
با این حال، مفاد جدید لایحه کشاورزی آمریکا میتواند دسترسی به این فرصت را محدود کند. ممنوعیت حمایت از برخی پروژههای خورشیدی، محدودیت استفاده از تجهیزات ساخت چین، توقف یا کند شدن برنامههای حمایتی و افزایش ابهامهای قانونی، همگی نگرانیهایی را درباره آینده انرژی خورشیدی در بخش کشاورزی ایجاد کردهاند.
اکنون نگاهها به سنا دوخته شده است؛ جایی که سرنوشت نهایی این لایحه مشخص خواهد شد. بسیاری از فعالان حوزه کشاورزی و انرژی امیدوارند نسخه نهایی قانون بتواند میان حفاظت از زمینهای کشاورزی و حمایت از توسعه انرژیهای پاک تعادل برقرار کند؛ تعادلی که به گفته آنها برای بقای هزاران مزرعه آمریکایی ضروری است.
