همزمان با تحولات سیاسی اخیر در ونزوئلا، گزارشها از بروز ناآرامیهای امنیتی در پایتخت این کشور حکایت دارد و صدای انفجار و تیراندازی در بخشهایی از کاراکاس شنیده شده است.
ونزوئلا بخش عمدهای از بودجه دولت خود را از درآمدهای نفتی تامین میکند. در سال ۲۰۲۴، تخمین زده میشود که درآمدهای صادرات نفت و مالیاتهای پرداخت شده توسط شرکت نفت دولتی PDVSA حدود ۵۸ درصد از درآمد دولت را تشکیل میدهد.
حمله نظامی آمریکا به ونزوئلا، شوک معناداری به بازار نفت وارد نکرد و قیمتها واکنش محدودی نشان دادند. این اتفاق بار دیگر این پرسش را مطرح کرد که آیا صرف نفتی بودن یک کشور، همچنان بهتنهایی میتواند عامل تعیینکننده در بازار جهانی نفت باشد؟ آنطور که از شواهد پیداست، سهم بازار، مازاد عرضه و جایگاه ژئوپلیتیکی، بیش از حجم ذخایر، تعیینکننده هستند.
نماینده ایران در سازمان ملل گفت: تداوم بیعملی شورای امنیت در برابر تهدیدهای صریح و اعمال تجاوزکارانه آمریکا، ایالات متحده را در تداوم رفتارهای غیرقانونیای که تهدیدی جدی علیه صلح و امنیت منطقهای و بینالمللی محسوب میشود، وقیحتر ساخته است.
ونزوئلا، سرزمینی که بزرگترین ذخایر اثباتشده نفت جهان را دارد، دچار چرخههای تراژیک ادواری مختلفی شده است؛ از اوجگیری در تولید تا تأسیس اوپک تا دو موج ملیسازی در دوران پرز و چاوز تا اینکه در دوران مادورو رسما تولیدش به پایینترین حد ممکن سقوط کرد.
عملیات 30 روزه برای بازداشت مادورو و همسرش نشاندهنده نفوذ عمیق مارک روبیو بر ترامپ است. این عملیات بازتاب دیدگاهی جهانی است که بر تصمیمگیری قاطعانه، نمایشهای بزرگ و سهمخواهیهای سیاسی و اقتصادی برجسته تاکید دارد. از منظر ترامپ، ونزوئلا بیش از آنکه چالشی در سیاست خارجی باشد که میبایست مهار شود، دارایی با ارزشی است که باید از آن بهرهبرداری شود.
حملات نظامی آمریکا به ونزوئلا، که به عنوان احیای دموکراسی توصیف شده است، به نظر میرسد انگیزههای عمیقتری را پشت خود دارد. برخی تحلیلگران معتقدند که رقابت برای منابع انرژی ونزوئلا ممکن است یکی از دلایل اصلی این اقدام باشد، چرا که این کشور دارای ذخایر عظیم نفتی و معدنی است که در رقابت جهانی برای تسلط بر هوش مصنوعی و انرژیهای تجدیدپذیر نقش کلیدی دارند.
وزیر خارجه آمریکا مدعی شد ایالات متحده در حال جنگ با سازمانهای قاچاق مواد مخدر است، «نه در جنگ با ونزوئلا» و در عین حال به جنگ احتمالی با دولت کوبا اشاره کرد.
طبیعتا خواست آمریکا به خصوص در ارتباط با نفت ونزوئلا مخالفتهای درونساختاری را به همراه دارد و حتی ممکن است مخالفان را هم دلزده کند. این قماری است که ترامپ آغاز کرده و باید امروز با احتیاط با کارتهایی که در اختیار دارد بازی کند.
بازار جهانی نفت هفتهای پرنوسان را پشت سر گذاشت؛ هفتهای که گرچه تحت فشار مازاد عرضه و چشمانداز ضعیف تقاضا قرار داشت، اما در نهایت با افزایش قیمتها به پایان رسید. حمله نظامی آمریکا به ونزوئلا در آخرین روز هفته، ورق بازار را برگرداند و قیمت نفت اندکی افزایش یافت.
برای دستگیری مادورو ماهها برنامهریزی در نهادهای مختلف ایالات متحده از جمله پنتاگون و سیا انجام شد. بیش از ۱۵۰ هواپیمای نظامی در این عملیات شرکت داشتند و مادورو و همسرش در داخل یک خانه امن تسلیم شدند.
مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا با اشاره به اینکه این اتحادیه تحولات ونزوئلا را از نزدیک زیر نظر دارد، بر لزوم رعایت اصول حقوق بینالملل و منشور سازمان ملل متحد تأکید کرد.