به گزارش تجارت نیوز، خودروهای برقی دیگر یک فناوری آیندهنگرانه یا یک بازار محدود و خاص نیستند. روند جهانی صنعت خودرو نشان میدهد الکتریکیسازی حملونقل به سرعت در حال تبدیل شدن به جریان اصلی بازار است. بسیاری از کشورها اکنون خودروهای برقی را نهتنها راهکاری برای کاهش آلودگی هوا و مقابله با تغییرات اقلیمی، بلکه ابزاری راهبردی برای امنیت انرژی و کاهش وابستگی به نفت میدانند.
طبق تازهترین دادههای منتشرشده توسط آژانس بینالمللی انرژی (IEA)، فروش جهانی خودروهای برقی در سال ۲۰۲۵ از ۲۰ میلیون دستگاه فراتر رفته است. این رقم معادل حدود ۲۵ درصد کل خودروهای جدید فروختهشده در جهان محسوب میشود؛ موضوعی که نشان میدهد صنعت خودرو با سرعتی بیسابقه به سمت الکتریکیشدن حرکت میکند.
با وجود تنشهای ژئوپلیتیکی، اختلافات تجاری، تغییر سیاستهای یارانهای و نوسانات اقتصادی، پیشبینیها حاکی از آن است که تقاضا برای خودروهای برقی در سال ۲۰۲۶ و سالهای بعد نیز همچنان افزایش خواهد یافت.
اروپا؛ پیشتاز رشد بازار خودروهای برقی
اروپا در سال ۲۰۲۵ یکی از قویترین رشدهای بازار خودروهای برقی را تجربه کرد. فروش خودروهای برقی در این منطقه بیش از ۳۰ درصد افزایش یافت و خودروهای برقی توانستند ۲۸ درصد از کل فروش خودروهای جدید اروپا را به خود اختصاص دهند.
یکی از عوامل اصلی این رشد، سیاستهای سختگیرانه اتحادیه اروپا در زمینه کاهش انتشار دیاکسیدکربن بوده است. قوانین جدید زیستمحیطی خودروسازان را مجبور کرده تا مدلهای برقی بیشتری تولید کنند و خودروهای برقی مقرونبهصرفهتری به بازار عرضه شود.
بر اساس پیشبینیها، اروپا در مسیر رسیدن به نقطهای قرار دارد که تا سال ۲۰۲۶، از هر سه خودروی جدید فروختهشده، یک خودرو برقی خواهد بود. این تحول میتواند ساختار بازار خودرو اروپا را به شکل اساسی تغییر دهد.
بحران انرژی و افزایش جذابیت خودروهای برقی
افزایش قیمت جهانی سوخت که تا حد زیادی تحت تأثیر بحران انرژی خاورمیانه قرار دارد، باعث شده مزیت اقتصادی خودروهای برقی بیش از گذشته نمایان شود.
در اتحادیه اروپا، صرفهجویی سالانه در هزینه سوخت برای رانندگان خودروهای برقی نسبت به سطح سال ۲۰۲۵ حدود ۳۵ درصد افزایش یافته است. این مسئله نهتنها برای مصرفکنندگان عادی، بلکه برای شرکتهای حملونقل و ناوگانهای تجاری نیز اهمیت بسیار زیادی دارد.
هزینه نگهداری پایینتر، هزینه سوخت کمتر و کاهش وابستگی به بنزین و گازوئیل باعث شده بسیاری از خریداران، خودروهای برقی را گزینهای اقتصادیتر از خودروهای احتراق داخلی بدانند.
چین همچنان ابرقدرت اصلی خودروهای برقی جهان است
اگرچه اروپا رشد چشمگیری داشته، اما چین همچنان مهمترین بازیگر بازار جهانی خودروهای برقی محسوب میشود.
در سال ۲۰۲۵، خودروهای برقی حدود ۵۵ درصد از کل فروش خودروهای جدید چین را تشکیل دادند. این یعنی بیش از نیمی از خودروهای فروختهشده در بزرگترین بازار خودروی جهان، برقی بودهاند.
هرچند پس از برخی تغییرات موقت در برنامههای تشویقی دولت چین، رشد بازار کمی کند شد، اما دادههای اولیه سال ۲۰۲۶ نشان میدهد روند صعودی دوباره با قدرت ادامه یافته است. در برخی ماهها، سهم خودروهای برقی در بازار چین حتی از ۶۰ درصد نیز عبور کرده است.
تسلط چین بر تولید جهانی خودروهای برقی
قدرت چین فقط به بازار داخلی محدود نمیشود. این کشور در سال ۲۰۲۵ حدود ۷۵ درصد تولید جهانی خودروهای برقی را در اختیار داشت و نزدیک به ۶۰ درصد کل خودروهای برقی فروختهشده در جهان را تأمین کرد.
خودروسازان چینی همچنین رکورد تازهای در صادرات ثبت کردند و صادرات خودروهای برقی این کشور از ۲.۵ میلیون دستگاه فراتر رفت. برندهایی مانند BYD اکنون به رقبایی جدی برای خودروسازان غربی تبدیل شدهاند و با عرضه خودروهای برقی ارزانتر، بازارهای جهانی را تحت تأثیر قرار دادهاند.
یکی از مهمترین مزیتهای رقابتی چین، قیمت پایین خودروهای برقی است. بیش از دو سوم خودروهای برقی فروختهشده در چین در سال ۲۰۲۵، از خودروهای بنزینی ارزانتر بودند. در برخی کلاسهای خودرویی، خودروهای برقی عملاً از نظر قیمت و هزینه مالکیت، خودروهای احتراق داخلی را پشت سر گذاشتهاند.
سلطه چین بر بازار باتری
چین علاوه بر تولید خودرو، در زنجیره تأمین باتری نیز نقش مسلطی دارد. شرکت CATL همچنان یکی از بزرگترین تولیدکنندگان باتری جهان است و بهتنهایی حدود ۸۰ درصد باتریهای مورد استفاده در بازار کامیونهای برقی چین را تأمین میکند.
این برتری در زنجیره تأمین، مزیت مهمی برای خودروسازان چینی ایجاد کرده و رقابت را برای شرکتهای غربی دشوارتر کرده است.
رشد انفجاری خودروهای برقی در آسیای جنوب شرقی و آمریکای لاتین
یکی از مهمترین تحولات بازار جهانی خودروهای برقی، رشد سریع در اقتصادهای نوظهور است.
فروش خودروهای برقی در آسیای جنوب شرقی طی سال ۲۰۲۵ بیش از دو برابر شد و سهم این خودروها در بازار منطقه به حدود ۲۰ درصد رسید. کشورهایی مانند تایلند، اندونزی و ویتنام با کمک واردات ارزانقیمت چینی و برنامههای تشویقی دولتی، به سرعت در حال گسترش بازار خودروهای برقی هستند.
در آمریکای لاتین نیز بازار خودروهای برقی رشد ۷۵ درصدی را تجربه کرد. برزیل و مکزیک در این منطقه پیشتاز هستند و نشان دادهاند خودروهای برقی دیگر محدود به کشورهای ثروتمند نیستند.
ویتنام و تایلند؛ بازارهای آینده خودروهای برقی
در تایلند، قیمت خودروهای برقی طی دو سال گذشته تقریباً با خودروهای بنزینی برابر شده است؛ اتفاقی که نقش مهمی در افزایش تقاضا داشته است.
در ویتنام نیز تولید داخلی خودروهای برقی و برنامههای بلندپروازانه دولت میتواند سهم بازار خودروهای برقی را تا سال ۲۰۳۵ به بیش از ۸۰ درصد برساند. این روند نشان میدهد بازارهای نوظهور میتوانند در آینده نقش بسیار مهمی در گسترش حملونقل پاک ایفا کنند.
آمریکا در خطر عقبماندن از رقابت جهانی
در حالی که بازار جهانی خودروهای برقی با سرعت در حال رشد است، ایالات متحده روندی کندتر را تجربه میکند.
در سال ۲۰۲۵، خودروهای برقی کمتر از ۱۰ درصد کل فروش خودرو در آمریکا را تشکیل دادند و رشد این بازار نسبت به اروپا و چین بسیار محدود بود. حذف برخی مشوقهای مالیاتی و محدودیتهای اعمالشده برای ورود خودروسازان چینی، شرایط را برای رشد سریعتر بازار دشوار کرده است.
این وضعیت برای استارتآپهایی مانند Rivian و Lucid Motors نیز چالشبرانگیز شده است، زیرا کاهش سرعت رشد داخلی میتواند ریسک سرمایهگذاری در این شرکتها را افزایش دهد.
خودروهای نرمافزارمحور آینده صنعت خودرو را شکل میدهند
تحول بازار خودروهای برقی تنها به تغییر پیشرانه محدود نمیشود. صنعت خودرو اکنون به سمت «خودروهای نرمافزارمحور» حرکت میکند؛ خودروهایی که بر پایه سیستمهای محاسباتی پیشرفته، بهروزرسانی بیسیم و قابلیتهای هوش مصنوعی طراحی شدهاند.
شرکتهایی مانند Tesla و BYD از پیشگامان این تحول هستند. همزمان، سرویسهای تاکسی خودران که اغلب تمامبرقی هستند، اکنون در بیش از ۲۰ شهر جهان، بهویژه در چین و آمریکا، به صورت تجاری فعالیت میکنند.
رشد سریع کامیونهای برقی
روند الکتریکیسازی تنها به خودروهای سواری محدود نمانده است. فروش جهانی کامیونهای برقی در سال ۲۰۲۵ بیش از دو برابر شد و به ۹ درصد از کل فروش کامیون در جهان رسید.
چین در این بازار نیز پیشتاز است؛ بهطوریکه از هر چهار کامیون جدید فروختهشده در این کشور، یک دستگاه برقی بوده است.
هرچند کامیونهای برقی هنوز از مدلهای دیزلی گرانتر هستند، اما کاهش قیمت باتریها باعث شده هزینه مالکیت آنها به سرعت کاهش یابد. پیشبینی میشود اروپا تا حدود سال ۲۰۳۰ به نقطه برابری هزینه میان کامیونهای برقی و دیزلی برسد.
خودروهای برقی؛ ابزار جدید امنیت انرژی
یکی از مهمترین دلایل حمایت دولتها از خودروهای برقی، کاهش وابستگی به نفت است. حملونقل جادهای اکنون تقریباً نیمی از تقاضای جهانی نفت را تشکیل میدهد.
تنها در سال ۲۰۲۵، گسترش استفاده از خودروهای برقی باعث شد مصرف حدود ۱.۷ میلیون بشکه نفت در روز در جهان جایگزین شود. پیشبینی میشود این رقم تا سال ۲۰۳۰ به حدود ۵ میلیون بشکه در روز برسد.
برای کشورهایی که واردکننده نفت هستند، خودروهای برقی دیگر فقط یک فناوری سبز محسوب نمیشوند، بلکه به ابزاری برای افزایش امنیت انرژی تبدیل شدهاند. چین بهعنوان بزرگترین واردکننده نفت جهان، میتواند تا سال ۲۰۳۰ تنها از طریق توسعه خودروهای برقی، تقاضای نفت خود را حدود ۲.۷ میلیون بشکه در روز کاهش دهد.
آینده بازار جهانی خودروهای برقی
پیشبینیها نشان میدهد فروش جهانی خودروهای برقی در سال ۲۰۲۶ به حدود ۲۳ میلیون دستگاه خواهد رسید و سهم آنها از بازار جهانی خودرو به حدود ۲۸ درصد افزایش مییابد.
همچنین انتظار میرود تا سال ۲۰۳۵، خودروهای برقی حدود نیمی از کل فروش خودروهای جهان را به خود اختصاص دهند.
کارشناسان معتقدند برندگان اصلی این رقابت، شرکتهایی خواهند بود که بتوانند خودروهای برقی ارزانتر تولید کنند، زنجیره تأمین باتری را در اختیار بگیرند و فناوری خودروهای نرمافزارمحور را توسعه دهند. در مقابل، خودروسازانی که در مسیر برقیسازی تعلل کنند، ممکن است بخش بزرگی از بازار آینده را از دست بدهند.
بازار جهانی خودروهای برقی اکنون وارد مرحلهای تعیینکننده شده است. عبور فروش جهانی از مرز ۲۰ میلیون دستگاه در سال ۲۰۲۵ نشان میدهد الکتریکیسازی حملونقل دیگر یک روند موقت نیست، بلکه آینده قطعی صنعت خودرو به شمار میرود.
چین و اروپا در حال حاضر پیشتاز این تحول هستند و با سرمایهگذاری گسترده در تولید خودرو، باتری و زیرساختهای شارژ، فاصله خود را با بسیاری از رقبا افزایش دادهاند. در همین حال، بازارهای نوظهور مانند آسیای جنوب شرقی و آمریکای لاتین نیز با سرعت به جمع بازیگران مهم این حوزه اضافه میشوند.
در مقابل، کندی رشد بازار آمریکا نشان میدهد رقابت جهانی خودروهای برقی وارد مرحلهای شده که تعلل در تصمیمگیری میتواند به از دست رفتن جایگاه صنعتی کشورها و شرکتها منجر شود. آینده صنعت خودرو بیش از هر زمان دیگری بر پایه برق، نرمافزار و باتری شکل خواهد گرفت.
