گزارش تجارت‌نیوز از ارزان‌فروشی 84 هزار میلیارد تومانی منابع ارزی کشور:

دلارهای ۴۲۰۰ تومانی با امضاهای چه کسانی توزیع شد؟

با تخصیص دلار 4200 تومانی در سال 97 معادل 84 هزار میلیارد تومان از ذخایر ارزی کشور ارزان‌فروشی شده است؛ در حالی که کشور با کسری بودجه مواجه است و کارشناسان حذف نشدن ارز ترجیحی را به دست کردن دولت در جیب مردم تعبیر کرده‌اند اما دولت بر تخصیص این ارز در سال جاری نیز اصرار دارد.
دلارهای ۴۲۰۰ تومانی با امضاهای چه کسانی توزیع شد؟

به گزارش تجارت‌نیوز، حدود یک سال و سه ماه قبل در روز ۲۰ فروردین سال ۹۷ قیمت دلار حدود پنج هزار و ۸۵۰ تومان بود و سیاست‌گذار(اعضای دولت) به منظور جلوگیری از نوسانات و تامین نیازهای اصلی، سیاست یکسان‌سازی نرخ ارز را در پیش گرفتند و دلار را با نرخ ۴۲۰۰ تومان به تصویب رساندند؛ به نحوی که مابقی نرخ‌ها را قاچاق اعلام کردند.

پس از آن محمد نهاوندیان، معاون اقتصادی رئیس جمهور در برنامه «گفت وگوی ویژه خبری» گفت: تک نرخی شدن ارز در کشور براساس محاسبه تفاضل نرخ تورم داخلی و جهانی صورت گرفت و ۴۲۰۰ تومان تعیین شد.

اما این یکسان‌سازی به نتیجه نرسید، به نحوی که قیمت دلار در روز پایانی بهار به هفت هزار و ۸۰۰ تومان (رشد بیش از ۲۸ درصدی) رسید، در فصل تابستان دچار نوسان شدید شد و با ۹۳٫۳ درصد رشد به رقم ۱۴ هزار ۵۰۰ تومان رسید.

این سیاست از ابتدا با انتقاداتی همراه بود، به نحوی که در مرداد ماه صدای وزیر صنعت در خصوص واردات خودرو با ارز ۴۲۰۰ تومانی هم درآمد. محمد شریعتمداری، وزیر وقت صنعت در این خصوص گفت: شش هزار و ۴۸۱ دستگاه خودرو به صورت غیرقانونی ثبت سفارش و وارد شد که از این تعداد چهار هزار و ۵۴۷ دستگاه در گمرک باقی مانده و هزار و ۹۳۴ دستگاه ترخیص شده است.

هر چند وی از پیگیری دستگاه قضایی در این خصوص خبر داد، اما این موضوع نگرانی‌ها را از هدر رفت ذخایر ارزی کشور بیشتر کرد.

هر چند دلار در مهر ماه سال گذشته بیشترین نوسان را تجربه کرد و تا نرخ ۱۹ هزار تومان نیز پیش رفت، اما در پایان فصل پاییز کنترل بر بازار بیشتر شد تا این که روزهای پایانی آذر ماه را در کانال ۱۰ هزار تومان به پایان رساند.

در فصل زمستان دلار روند افزایشی خود را در پیش گرفت، ولی رفتار بانک مرکزی به عنوان نرخ‌گذار و اظهارات عبدالناصر همتی در خصوص بازار ارز به نحوی بود که نظر بسیاری از کارشناسان و فعالان را به سمت این انگاره معطوف کرد که بانک مرکزی قیمت دلار را به شکل دستوری در نرخ‌های پایین نگه داشته است. دلار سال گذشته را روی نرخ ۱۲ هزار و ۹۰۰ تومان(نرخ صرافی ملی) به پایان رساند.

این ارز ترجیحی با داغ شدن موضوع کسری بودجه در سال جاری دولت تا حدی نگرانی‌ها را از وجود یک شوک قیمتی جدید و از دست رفتن منابع ارزی بالا برد که خیل عظیمی از انتقادات در پی داشت.

دلار در سال جاری مرز ۱۵ هزار و ۵۰۰ تومان را نیز رد کرد اما این شاخص ارزی حدود از نیمه دوم فصل بهار امسال مسیر نزولی در پیش گرفت، به نحوی که قیمت دلار در روز ۳۱ خرداد ماه معادل ۱۳ هزار و ۲۰۰ تومان بود.

اما در این دوره پرنوسان ارزی سال گذشته، دولت سیاست توزیع دلار ۴۲۰۰ تومانی را در پیش گرفت که فاصله قابل توجهی با نرخ دلار در بازار داشت. بر اساس گفته‌های رضا رحمانی، وزیر صنعت در گفتگوی ویژه خبری هفته اخیر از میزان ۱۴ میلیارد دلاری که برای تامین کالاهای اساسی در سال گذشته اختصاص داده شده؛ ۷۰ درصد معادل ۹۸۰۰ میلیون دلار در حوزه کالاهای اساسی و به ویژه مواد غذایی بود که به امضای وزیر جهاد کشاورزی(محمود حجتی) صرف شده است.

وی همچنین آمار داده ۳۲۲۰ میلیون دلار معادل ۲۳ درصد آن هم در حوزه دارو و درمان هزنیه شده که تحت نظر وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی بوده است.

وزارت صنعت، معدن و تجارت هم به گفته رضا رحمانی، شش درصد از کل ارزهای با نرخ ۴۲۰۰ تومانی اختصاص داده شده در سال ۹۷ را در اختیار داشته که برای تامین لاستیک و خمیر کاغذ صرف شده، از نظر مبلغ این وزارت‌خانه ۸۴۰ میلیون دلار با نرخ ۴۲۰۰ تومان در اختیار داشته است.

وزارت فرهنگ و ارشاد هم ۱۴۰ میلیون دلار معادل یک درصد حجم کل دلار تخصیصی سال گذشته را دست داشته که به تامین کاغذ کشور اختصاص داده شده است.

با احتساب  دلار بازار حداقل ۱۰ هزار و ۲۰۰ تومانی برای سال گذشته و اختلاف حداقل شش هزار تومانی دلار بازار و دلار دولتی می‌توان تخمین زد ۵۸٫۸ هزار میلیارد تومان از طریق وزارت جهاد کشاورزی، ۱۹٫۳ هزار میلیارد تومان از طریق وزارت بهداشت، درمان و آموزش کشور، پنج هزار میلیارد تومان از طریق وزارت صنعت، معدن و تجارت و ۸۴۰ میلیارد تومان هم از طریق وزارت فرهنگ و ارشاد از درآمدهای کشور(ذخایر ارزی) ارزانتر از قیمت بازار توزیع شده است.

مصارف وزارت مربوطه سهم از کل دلار ۴۲۰۰ تومانی توزیع شده (درصد) مبلغ
کالاهای اساسی به ویژه مواد غذایی جهاد کشاورزی ۷۰ ۹۸۰۰ میلیون دلار
دارو بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ۲۳ ۳۲۲۰ میلیون دلار
لاستیک و خمیر کاغذ صنعت، معدن و تجارت ۶ ۸۴۰   میلیون دلار
کاغذ فرهنگ و ارشاد اسلامی ۱ ۱۴۰   میلیون دلار

در عین حال پویا ناظران، اقتصاددان در فروردین ماه امسال گفت: اگر سیاست دلار ۴۲۰۰ تومانی ادامه پیدا کند، در نیمه دوم سال دلار کم خواهد آمد و باید انتظار افزایش نرخ دلار را داشته باشیم.

وی معتقد است: اگر سیاست دلار ۴۲۰۰ تومانی ادامه پیدا کند، در نیمه دوم سال دلار کم خواهد آمد و باید انتظار افزایش نرخ دلار را داشته باشیم.

مرکز پژوهش‌های مجلس هم در روز شنبه ۲۵ خرداد ماه امسال در گزارشی نوشت: سیاست‌هایی مانند تخصیص ارز ارزان ‌قیمت به کالاهای اساسی می‌تواند مجددا کشور را دچار کمبود منابع ارزی کرده و نوسان شدید را در پی داشته باشد.

اما رئیس کل بانک مرکزی در روزهای پایانی خرداد ماه از پایدار بودن ارز واردات برخی کالاها با دلار ۴۲۰۰ تومانی خبر گفت و تاکید کرد که همانند قبل برای آنها گشایش اعتبار انجام می‌شود.(ایرنا)

میثم رادپور کارشناس بازار ارز در این خصوص به تجارت‌نیوز گفت: با ادامه روند تخصیص دلار ۴۲۰۰ تومانی، دولت مابه‌التفاوت قیمت آن را با بازار آزاد از جیب مردم پرداخت می‌کند.

محمدتقی وزیری، مشاور اسبق بانک جهانی ضمن اشاره به این موضوع که بانک مرکزی به دنبال حفظ تعادل در بازار است، گفت: پیش‌بینی‌ها برای قیمت دلار تا شش ماه آینده این است که دلار حوالی نرخ فعلی نوسان کند، یعنی بین ۱۳ هزار و ۴۰۰ تا ۱۲ هزار ۹۰۰ تومان باقی بماند.

در مجموع در سال ۹۷ دولت ۸۴ هزار میلیارد تومان ارزان‌فروشی در نرخ ارز خود انجام داده است؛ اما در سال جدید کشور از یک طرف با گودال کسری بودجه با آن مواجه است و از سوی دیگر به عقیده اکثر کارشناسان بانک مرکزی (به نیابت از دولت) با عرضه ارز نرخ آن را تعیین و بازار ارز را کنترل می‌کند.

این مطلب را به اشتراک بگذارید
کانال تلگرام تجارت نیوز