به گزارش تجارت نیوز، طی دهههای گذشته، کشورهای حوزه خلیج فارس عمدتاً به عنوان تولیدکنندگان بزرگ نفت و گاز در اقتصاد جهانی شناخته میشدند. اما اکنون شرایط در حال تغییر است. فشارهای ناشی از تغییرات اقلیمی، ضرورت تنوعبخشی به اقتصادها، افزایش نگرانیها درباره امنیت انرژی و تحولات فناوری باعث شده کشورهای منطقه به سمت سرمایهگذاری در انرژیهای پاک و حملونقل الکتریکی حرکت کنند.
در این میان، عربستان سعودی بیش از دیگر کشورهای منطقه توجهها را به خود جلب کرده است. این کشور که بزرگترین اقتصاد جهان عرب محسوب میشود، در چارچوب برنامه تحول اقتصادی «چشمانداز ۲۰۳۰» تلاش میکند وابستگی خود به درآمدهای نفتی را کاهش داده و همزمان به یکی از قطبهای نوظهور فناوریهای پاک در جهان تبدیل شود.
گزارش تازه آژانس بینالمللی انرژی نشان میدهد که این راهبرد به تدریج نتایج خود را نشان میدهد و عربستان اکنون در کنار امارات و قطر، نقش مهمی در رشد بازار خودروهای برقی خاورمیانه ایفا میکند.
رشد ۴۰ درصدی فروش خودروهای برقی در خاورمیانه
بر اساس گزارش آژانس بینالمللی انرژی (IEA)، فروش خودروهای برقی در کشورهای خاورمیانه طی سال ۲۰۲۵ به حدود ۷۵ هزار دستگاه رسیده است. این رقم در مقایسه با سال قبل، رشدی معادل ۴۰ درصد را نشان میدهد؛ افزایشی که بیانگر سرعت گرفتن روند گذار به حملونقل پایدار در منطقه است.
این رشد در شرایطی رخ داده که بازار جهانی انرژی همچنان تحت تأثیر تنشهای ژئوپلیتیکی و نوسانات قیمت نفت قرار دارد. با این حال، کشورهای منطقه با تمرکز بر فناوریهای پاک تلاش میکنند آیندهای متفاوت برای بخش حملونقل خود ترسیم کنند.
عربستان و قطر؛ بازیگران جدید بازار خودروهای برقی
طبق دادههای منتشرشده، عربستان سعودی و قطر در سال ۲۰۲۵ رشد قابل توجهی در فروش خودروهای برقی تجربه کردهاند. این دو کشور در مجموع حدود ۴۵ درصد از کل تقاضای منطقهای خودروهای برقی را به خود اختصاص دادهاند.
هرچند امارات متحده عربی همچنان بزرگترین بازار خودروهای برقی خاورمیانه محسوب میشود و نزدیک به ۵۰ درصد از فروش منطقه را در اختیار دارد، اما سهم این کشور نسبت به گذشته کاهش یافته است. سهم امارات از بازار منطقهای که در سال ۲۰۲۳ بیش از ۶۰ درصد بود، اکنون به حدود ۵۰ درصد رسیده است؛ موضوعی که نشاندهنده رشد سریع بازارهای نوظهور همسایه از جمله عربستان و قطر است.
چشمانداز ۲۰۳۰؛ موتور محرک تحول حملونقل در عربستان
رشد بازار خودروهای برقی در عربستان سعودی ارتباط مستقیمی با اهداف کلان اقتصادی و زیستمحیطی این کشور دارد. دولت عربستان در قالب برنامه چشمانداز ۲۰۳۰، مجموعهای از اهداف بلندمدت را برای کاهش وابستگی به نفت و حرکت به سمت اقتصاد سبز تعریف کرده است.
یکی از مهمترین اهداف این برنامه، برقی شدن ۳۰ درصد از کل وسایل نقلیه شهر ریاض تا سال ۲۰۳۰ است. این اقدام بخشی از برنامه گستردهتر عربستان برای کاهش ۵۰ درصدی انتشار گازهای گلخانهای در پایتخت به شمار میرود.
همچنین عربستان متعهد شده تا سال ۲۰۶۰ به انتشار خالص صفر کربن دست یابد؛ هدفی که بدون توسعه حملونقل برقی امکانپذیر نخواهد بود.
سرمایهگذاری میلیاردی در تولید خودروهای برقی
یکی از عوامل اصلی رشد صنعت خودروهای برقی در عربستان، سرمایهگذاری گسترده در تولید داخلی این خودروهاست.
جوزف سالم، رئیس بخش حملونقل و گردشگری شرکت مشاورهای آرتور دی. لیتل در خاورمیانه، معتقد است که تحولات کنونی نتیجه سرمایهگذاریهای کلان دولت عربستان در حوزه تولید خودروهای برقی است.
به گفته او، شرکت لوسید موتورز در حال توسعه کارخانه AMP-2 خود در شهر اقتصادی ملک عبدالله است؛ تأسیساتی که ظرفیت تولید سالانه آن در آینده به ۱۵۰ هزار دستگاه خودرو کاملاً مونتاژ شده خواهد رسید.
همزمان شرکت سیر (Ceer)، نخستین برند ملی خودروهای برقی عربستان که حاصل همکاری صندوق سرمایهگذاری عمومی عربستان و شرکت فاکسکان تایوان است، در حال ساخت کارخانهای به مساحت یک میلیون متر مربع است.
این مجموعه صنعتی برای تولید سالانه ۲۴۰ هزار دستگاه خودرو طراحی شده و قرار است در اواخر سال ۲۰۲۶ فعالیت خود را آغاز کند.
نسل جوان و استقبال از فناوریهای نوین
کارشناسان معتقدند علاوه بر سیاستهای دولتی، ویژگیهای جمعیتی منطقه نیز در رشد خودروهای برقی نقش مهمی ایفا میکند.
هاشم الفتایرجی، مدیرعامل شرکت کاراک، معتقد است جمعیت جوان کشورهای شورای همکاری خلیج فارس تمایل بیشتری به پذیرش فناوریهای جدید دارد و همین موضوع به افزایش استقبال از خودروهای برقی کمک کرده است.
او تأکید میکند که ترکیب سرمایهگذاریهای زیرساختی، توسعه تولید داخلی و افزایش آگاهی عمومی درباره فناوریهای پاک، زمینه را برای رشد سریع این بازار فراهم کرده است.
خودروهای چینی در حال تسخیر بازار منطقه
یکی از مهمترین تحولات بازار خودروهای برقی خاورمیانه، افزایش حضور خودروسازان چینی است.
بر اساس گزارش آژانس بینالمللی انرژی، زمانی که فروش خودروهای برقی در خاورمیانه از سال ۲۰۲۰ آغاز شد، تسلا حدود ۵۰ درصد از بازار منطقه را در اختیار داشت.
اما این وضعیت اکنون کاملاً تغییر کرده است. سهم تسلا از بازار منطقه به حدود ۱۵ درصد کاهش یافته، در حالی که شرکت چینی BYD که از سال ۲۰۲۲ وارد بازار خاورمیانه شد، اکنون حدود ۶۰ درصد از فروش خودروهای برقی منطقه را به خود اختصاص داده است.
کارشناسان دلیل این موفقیت را عرضه خودروهای مقرونبهصرفهتر و متنوعتر توسط شرکتهای چینی میدانند؛ محصولاتی که برای بازارهای انبوه جذابیت بیشتری دارند.
توسعه زیرساختهای شارژ؛ کلید موفقیت بازار
یکی از مهمترین چالشهای خودروهای برقی در سراسر جهان، نگرانی رانندگان درباره دسترسی به ایستگاههای شارژ و برد حرکتی خودروهاست.
به همین دلیل کشورهای منطقه سرمایهگذاری گستردهای در توسعه زیرساختهای شارژ انجام دادهاند.
در امارات متحده عربی، شرکت ADNOC Distribution شبکه شارژ سریع و فوق سریع خودروهای برقی خود را نسبت به سال گذشته ۱.۴ برابر افزایش داده و قصد دارد تا اوایل سال ۲۰۲۶ تعداد نقاط شارژ خود را به ۴۰۰ ایستگاه برساند.
در عربستان سعودی نیز شرکت Eviq برنامه نصب ۵ هزار شارژر سریع را تا سال ۲۰۳۰ در سراسر کشور دنبال میکند. هدف از این طرح، تسهیل سفرهای بینشهری و رفع نگرانی کاربران درباره کمبود زیرساختهای شارژ است.
کارشناسان معتقدند توسعه چنین شبکههایی نقش مهمی در افزایش اعتماد مصرفکنندگان و تسریع روند پذیرش خودروهای برقی خواهد داشت.
بازار جهانی خودروهای برقی همچنان در حال رشد است
در سطح جهانی نیز روند رشد خودروهای برقی ادامه دارد. بر اساس گزارش آژانس بینالمللی انرژی، فروش جهانی خودروهای برقی در سال ۲۰۲۵ بیش از ۲۰ درصد رشد کرده و از مرز ۲۰ میلیون دستگاه عبور کرده است.
این بدان معناست که تقریباً از هر چهار خودروی جدید فروخته شده در جهان، یک خودرو برقی بوده است.
پیشبینی میشود فروش جهانی خودروهای برقی در سال ۲۰۲۶ به حدود ۲۳ میلیون دستگاه برسد و نزدیک به ۳۰ درصد از کل خودروهای فروخته شده در جهان را تشکیل دهد.
همچنین خودروهای برقی در حدود ۴۰ کشور جهان توانستهاند سهمی بیش از ۱۰ درصد از بازار خودرو را به خود اختصاص دهند.
چین؛ قدرت بلامنازع صنعت خودروهای برقی
چین همچنان بزرگترین تولیدکننده خودروهای برقی جهان باقی مانده است. از مجموع نزدیک به ۲۲ میلیون خودروی برقی تولیدشده در جهان طی سال گذشته، حدود سهچهارم در چین ساخته شدهاند. افزایش ظرفیت تولید باعث شده صادرات خودروهای برقی چین نیز رشد چشمگیری داشته باشد. صادرات این کشور در سال گذشته بیش از دو برابر شده و به رکورد تاریخی بیش از ۲.۵ میلیون دستگاه رسیده است.
همین برتری تولیدی باعث شده برندهای چینی مانند BYD در بازارهای نوظهور از جمله خاورمیانه به سرعت جایگاه خود را تثبیت کنند.
بازار خودروهای برقی خاورمیانه در حال ورود به مرحلهای جدید از رشد و بلوغ است و عربستان سعودی به یکی از مهمترین بازیگران این تحول تبدیل شده است. افزایش ۴۰ درصدی فروش خودروهای برقی در منطقه، رشد سهم عربستان و قطر در بازار، سرمایهگذاریهای عظیم در تولید خودروهای برقی و توسعه زیرساختهای شارژ، همگی نشان میدهند که کشورهای خلیج فارس به طور جدی برای آیندهای کمکربن برنامهریزی کردهاند.
در حالی که امارات همچنان بزرگترین بازار منطقه محسوب میشود، عربستان با پروژههایی مانند لوسید و سیر، هدف برقیسازی ۳۰ درصدی ناوگان ریاض تا سال ۲۰۳۰ و برنامه نصب ۵ هزار شارژر سریع، در حال تبدیل شدن به موتور اصلی رشد صنعت خودروهای برقی در خاورمیانه است. اگر این روند ادامه یابد، منطقهای که دههها به نفت وابسته بود، میتواند در سالهای آینده به یکی از مراکز مهم حملونقل پاک و فناوریهای نوین خودرویی در جهان تبدیل شود.
ایران چکار میکنه
آفرین داره این حرکت خوبتون،همیشه اینگونه باشیم
همهاشدروغی
سلاممنکوییکیکسالونیمممانهچطورثبتنامجدیداعلاممیکنند