با تشدید کمبود گازوئیل برای ژنراتورهای صنایع، نامهای از سوی وزیر صمت به وزیر نفت مبنی بر افزایش 20درصدی سهمیه سوخت صنایع ارسال شد. در همین زمینه باید گفت با سیاستهای اشتباه وزارت نیرو مبنی بر محدودیت برق صنایع و اجبار آنها به خرید ژنراتور یا تامین برق توسط خودشان، کمبود سوخت در کشور تشدید میشود.
با تشدید بحران برق در تابستان سال جاری، قطعی برق شهرکهای صنعتی به سه روز در هفته رسید. این موضوع که منجر به کاهش تولید صنایع میشود، مشکلات بزرگی را برای صنعتگران شهرکهای صنعتی به وجود آورده است. در همین زمینه برخی شهرکهای صنعتی نسبت به بیبرقی موجود اعتراض کردهاند.
پنج سد اصلی تامینکننده آب در پایتخت یعنی سدهای لار، ماملو، امیرکبیر، طالقان و لتیان هماکنون با کمترین سطح ذخیره آبی در چند دهه اخیر مواجه هستند. سد ماملو با 9 درصد پرشدگی و سد لار با شش درصد پرشدگی در شرایط بسیار وخیمی به سر میبرند.
بر اساس مصوبه اخیر شورای اقتصاد، صندوق توسعه ملی قرار است در دو طرح «افزایش ضربتی ۲۵۰ هزار بشکهای تولید نفت» و «احداث هفت هزار مگاوات نیروگاه خورشیدی» سرمایهگذاری کند. این درحالی است که مطابق این مصوبه، بازگشت منابع صندوق منوط به تحقق افزایش تولید عنوان شده است؛ موضوعی که زنگ خطر خالیشدن منابع صندوق توسعه ملی را بار دیگر به صدا درآورده است.
موضوع تعطیلی چهارشنبهها در کشور به دلیل صرفهجویی در مصرف انرژی توسط وزیر نیرو، استاندار تهران، مدیرعامل توانیر و ... مطرح شده است. مسئولان ذیربط تلاش میکنند با ارائه آمارهایی مبنی بر میزان صرفهجویی آب و برق در چهارشنبه و پنجشنبه هفته گذشته، این میزان کاهش را به تعطیلی چهارشنبهها در کشور مرتبط کنند و آن را اقدامی اساسی برای حل بحران انرژی جا بزنند.
در میان کشورهای عضو اوپک، عربستان سعودی با 223 میلیارد دلار درآمد نفتی همچنان بیشترین درآمد در سال 2024 را در میان اعضای اوپک به خود اختصاص داده است. با این حال، ایران بیشترین میزان افزایش درآمد نفتی و ونزوئلا با افزایش 40 درصدی، بیشترین درصد افزایش درآمدهای نفتی را تجربه کرده است.
چین بزرگترین خریدار نفت ایران است و در شش ماه نخست سال ۲۰۲۵ حدود ۱۳.۶ درصد از واردات نفت خام این کشور از ایران تامین شده است. بنا بر تخمینهای موجود بیش از 100 پالایشگاه و پتروشیمی مستقل چینی موسوم به تیپاتها، نفت ایران را خریداری میکنند.
بازار جهانی نفت در هفتهای که گذشت، با نوساناتی کمدامنه همراه بود؛ روند قیمت نفت که تا روز سهشنبه نزولی بود، در آخر هفته تحت تاثیر سیگنالهایی از بهبود تجارت جهانی، اندکی افزایش را تجربه کرد.
با تشدید بحران آب در کشور، مسئولان سیاستهایی مانند کاهش فشار آب و قطعی آب را در پیش گرفتهاند و به طور مداوم بر صرفهجوییهای فردی برای عبور از بحران آب تاکید دارند. این در حالی است که با توجه به آمار خود وزارت نیرو، سهم بخش شرب و خدمات از کل میزان آب مصرفی در کشور تنها 9 درصد است.
روزهایی که کشور با بحران جدی کمآبی و بیبرقی مواجه است، وزارت نیرو به عنوان متولی اصلی مدیریت منابع آب و برق، سیاست کاهش فشار آب در شهر تهران و برخی دیگر از کلانشهرها را به عنوان یکی از راهکارهای موقت برای کنترل مصرف آب اجرایی کرده است. هرچند این سیاست در ظاهر و در بازه زمانی کوتاهمدت میتواند به کاهش برداشت از منابع آبی منجر شود، اما در عمل با پیامدهایی همراه است که نهتنها مشکل کمآبی را حل نمیکند، بلکه موجب تشدید ناترازی در شبکه برق کشور نیز میشود.
دولت در پی آن چه افزایش دما و کاهش فشار بر شبکه آب و برق خوانده میشود، تصمیم به تعطیل کردن تهران در روز چهارشنبه گرفته است. موضوع مورد توجه در این میان آن است که بسیاری از کشورهای منطقه از جمله قطر با وجود دمای بالا و شرایط مشابه با ایران ازجمله استفاده از گاز به عنوان اصلیترین منبع انرژی و تولید برق، درگیر قطعی مداوم آب و برق نیستند. از این رو، آیا میتوان بحران مدیریت آب و برق را گردن افزایش دما انداخت؟
گرمترین شهرهای ایران در تابستان سال جاری به طور عمده با قطعی روزانه برق درگیر هستند. این در حالی است که نیاز این مناطق به برق به دلیل تابش شدید خورشید، گرمای هوا، نوع معماری و شهرسازی بیشتر از دیگر نقاط کشور است.
آژانس بینالمللی انرژی در گزارش خود در ماه ژوئن از کاهش 400 هزار بشکهای تولید نفت ایران خبر داده است. این موضوع تنها محدود به صنعت نفت نیست و به کل اقتصاد کشور گره میخورد. به نظر میرسد که جنگ 12 روزه و تحریمهای بینالمللی از دلایل کاهش تولید نفت ایران در ماه گذشته باشند.
با شروع فصل گرما و تشدید بحران آب در کشور، سیاستهای دولت ازجمله کاهش فشار آب برای درمان موقت بحران تشدید شده است. با وجود این که دولت به طور مداوم شهروندان را تشویق به کاهش مصرف میکند و این موضوع را عاملی مهم برای جبران کمبود آب میداند، آبنماهای تزئینی در کشور به هدررفت آب دامن میزنند. در همین زمینه باید پرسید هدررفت آب در آبنمای میدان جهاد چه سودی برای مردم دارد؟
قیمت نفت در هفتهای که سپری شد، بهطور عمده با کاهش قیمت روبهرو بوده است. این کاهش قیمت به دلیل ترس از رکود اقتصادی با توجه به تعرفههای ترامپ اتفاق افتاد. با این حال با توجه به سیگنالهای مثبت افزایش تقاضا در چهارشنبه، قیمت نفت اندکی افزایش یافت.
محمدابراهیم رئیسی، کارشناس انرژی، در مورد مشکل بحران آب در تهران و خارج شدن سد ماملو از مدار عنوان کرد: به طور کلی احتمال خروج سد ماملو از مدار وجود دارد و فشار بر آبهای زیرزمینی آورده میشود. راهکار طولانیمدت بحران آب، مدیریت مصرف و کاهش رشد جمعیت در تهران است؛ این موضوع در اولویت قرار دارد، نه تامین آب به هر قیمتی. نمیتوان اجازه داد که چرخه باطل «افزایش جمعیت، افزایش مصرف و تامین منابع به هر قیمت» همچنان ادامه یابد.
جیرهبندی آب در تهران بارها توسط مسئولان تکذیب شده است، اما واقعیت آن است که قطعی آب تحت پوشش سیاستهایی مانند کاهش فشار آب در زمان پیک مصرف اتفاق میافتد. این سیاست که قصد جلوگیری از بروز بحران آب در تهران را دارد، مشکلات متعددی برای مردم بهوجود آورده است.
ایران وارد پنجمین سال خشکسالی شده است و در سال جاری، افت قابل توجهی در روند بارشها مشاهده میشود. با وجود شرایط نگرانکننده وضعیت مخازن سدهای کشور و ریشهدار بودن این مساله در نحوه سیاستهای کلان آبی، مسئولان همچنان بر صرفهجوییهای فردی مردم برای عبور از بحران تاکید دارند.
با بازگشت به شرایط عادی پساجنگ، برق بسیاری از استانهای کشور هر روز قطع میشود. بسیاری از مناطق گرمسیر هر روز درگیر قطعی برق هستند و این قطعیها در گرمترین ساعات روز زندگی مردم را با مشکلات متعددی روبهرو میکند؛ از قطعی آب و از کار افتادن پمپهای آب تا قطعی اینترنت همگی از مواردی هستند که همراه با قطعی برق، زندگی را برای مردم دشوار میکنند.
تولید برق خورشیدی، هزینه بالایی برای کشور به دنبال دارد اما محاسبات نشان میدهند که هزینه تولید 20 هزار مگاوات برق خورشیدی تنها 40 درصد از هزینهای است که عدمالنفع صنایع به کشور تحمیل میکند.