مدیر پروژه ایران در گروه بینالمللی بحران معتقد است که روایتسازیهای متفاوت مقامات ایرانی و آمریکایی از روند تفاهم میان تهران و واشنگتن، مهمترین سیگنالی است که نشان میدهد جنگ و درگیری برای حداقل چند ماه متوقف خواهد شد.
تحلیلگر مسائل بینالملل معتقد است: آمریکا و ترامپ معتقدند برای خروج از بنبستی که در آن گرفتار شدهاند میتوانند از طریق اقدام نظامی مجدد به اهدافشان دست پیدا کنند. لذا میخواهم بگویم با وجود روندهای دیپلماتیک موجود گزینه اقدام نظامی همچنان در دستورکار هر دو طرف قرار دارد.
رئیس مؤسسه آب، محیط زیست، و بهداشت دانشگاه سازمان ملل متحد گفت: در شرایطی که نفتکشها و یا کشتیها در هر دو سوی منطقه جنگی در حال غرق شدن هستند طبعا کسی دل نگران محیط زیست نمیشود.
مدیر بخش ایران در گروه بینالمللی بحران معتقد است: میزان داراییهای ایران در قطر 6 میلیارد دلار و در عراق بالغ بر 20 میلیارد دلار است. باقی دارایی 100 میلیارد دلاری ایران در کشورهایی است که به جهت تحریمها امکان انتقال آن به داخل کشور وجود ندارد.
در برخی اخبار این موضوع مطرح بود که یکی از شروط ایالات متحده در پای میز مذاکره با ایران، انتقال 440 کیلوگرم اورانیوم 60درصد غنی شده تهران به واشنگتن است که واعظ در این رابطه هم اظهار می دارد:مشکل اصلی خروج این میزان اورانیوم نیست. مشکل این است که ایران می خواهد در ازای این خروج که همیشگی خواهد بود.
مدیرکل اسبق خاورمیانه و شمال آفریقای وزارت امور خارجه معتقد است: عدهای بر این اعتقاد هستند که جنگ خود، نوعی دیپلماسی است. در مقابل آنها عده دیگری نیز بر این اعتقاد هستند که دیپلماسی هم خود نوعی از جنگ است. یعنی مذاکرهکنندگان کشورها پای میز مذاکره میجنگند تا بتوانند منافع کشورشان را تامین کنند. معنای این دیدگاه آن است که میدان و دیپلماسی در فاصله نزدیکی نسبت به یکدیگر قرار دارند؛ هر چند که دو رویکرد متفاوت را دنبال میکنند.
مدیر بخش ایران در گروه بینالمللی بحران معتقد است: ابتدا باید به این پرسش پاسخ داد که آیا یک توافق کلیتر و گنگتر برای جمهوری اسلامی قابل قبول خواهد بود یا خیر؟ یعنی نه توافقی مانند برجام که دارای جزئیات فنی و بسیار دقیقی باشد بلکه توافقی که چارچوبی را برای گفتوگوهای آینده مشخص کند و شرایط فعلی را به درجهای از ثبات برساند. اگر این رویکرد در دستور کار مقامات ایران باشد میتوان به پیشرفتهایی در مذاکرات دست یافت چرا که گزینه جایگزین این رویکرد جنگ است و در شرایط فعلی هم برای ایران و هم آمریکا از جذابیت کمتری برخوردار است.
عضو اتاق بازرگانی ایران معتقد است: اگر توافقی صورت بگیرد ایران با آمریکا و متحدانش ترک تخاصم میکند. با این اقدام مشکل اساسی میان تهران و واشنگتن حل میشود.
تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: اگر تهدیدی متوجه منافع آمریکا در منطقه خاورمیانه شود این کشور به سرعت وارد عمل میشود. این موضوع به این معنی است که آمریکا نمیخواهد جایگاه برتری که در این منطقه داشته است را به دیگر رقبا و به طور مثال کشورهای چین و روسیه واگذار کند.
مدیر کل اسبق غرب اروپای وزارت امور خارجه گفت: براساس سند 2025 استراتژی امنیت ملی آمریکا، ناتو از افزایش اعضا و گسترش گستره خود منع شده است. این موضوع از آنجا ناشی میشود که اوکراین در خواست عضویت در ناتو و برخورداری از چتر حمایتی اعضای پیمان آتلانتیک شمالی را مطرح کرده بود اما روسیه مخالف این موضوع است و ترامپ نیز در یک موضعگیری کاملا آشکار با حمایت از پوتین گفت که با افزایش اعضای ناتو مخالفت است.
سفیر اسبق ایران در کویت و اردن گفت: اینکه ایالات متحده هیچگونه تعهد اخلاقی نسبت به متحدان خود ندارد و باید هزینه تامین این امنیت پرداخته شود. در همین بخش به راهبرد مهار و مدیریت رفتارهای منطقهای ایران نیز پرداخته میشود. از هماهنگی با اعراب صحبت به میان میآید و به بازدارندگی چندلایه در راهبرد امنیت ملی آمریکا نسبت به ایران اشاره میشود.
یک تحلیلگر مسائل قفقاز میگوید: بسیاری از اتباع و مقامات آذربایجانی از وامهای بانکهای ایرانی بهرهمند شدهاند و نخستین وام بانک ملی ایران در آذربایجان به حیدر علیاف تعلق گرفته بود.
واکنش محتاطانه ایران حاکی از تمایل به مدیریت تنش و جلوگیری از تبدیل اختلافات دیپلماتیک به بحران آشکار در روابط ایران و لبنان است؛ اختلافی که ریشه آن فراتر از روابط دوجانبه و در معادلات پیچیده منطقهای نهفته است. آنجا که اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امورخارجه کشورمان در نشست خود با خبرنگاران میگوید: «ترجیح ما این است که از هر بیانی که لبنان را از تمرکز بر صیانت از حاکمیت ملی و تمامیت سرزمینی خود منحرف کند، خودداری کنیم.»
اندیشکده سیاست خارجی «چتم هاوس» در گزارشی به برسی رویدادهای نگرانکننده جهان در زمینه گسترش سلاحهای هستهای، امنیت فضایی و جنگ ترکیبی در سال 2025 پرداخته و شرایط سال آتی را در این موارد، مورد ارزیابی قرار داده است.
تحلیلگر مسائل بینالملل معتقد است: ترامپ برای پیشبرد هر هدفی میخواهد به رایدهنده آمریکایی نشان دهد که دستاوردهای دولت او بیش از اوباما و جو بایدن به عنوان ماشین امضا آمریکا است بنابراین باید ایران را وادار به توافقی کند که بهتر از برجام باشد و به عبارت دیگر شبیه برجام نباشد.
یکی از مهمترین موارد ذکر شده در سند دسامبر 2025 تغییر سیاست ایالات متحده در منطقه خاورمیانه است. در سند NNS تاکید شده است که خاورمیانه دیگر اولویت استراتژیک اصلی ایالات متحده نیست. این سند میگوید ملاحظات گذشته که موجب اهمیت این منطقه برای آمریکا بود - یعنی تولید انرژی و درگیریهای گسترده - دیگر «معتبر» نیستند. این راهبرد میگوید با افزایش تولید انرژی ایالات متحده، «دلیل تاریخی آمریکا برای تمرکز بر خاورمیانه از بین خواهد رفت.»
سفیر اسبق ایران در چین گفت: زمانی که به عنوان سفیر ایران در پکن حضور داشتم در موضوع فروش نفت ایران به چین به یکباره 3 یا 4 هیات با دستور کار موازی به این کشور سفر میکردند و این امر وجهه جالبی برای کشورمان ایجاد نمیکرد. یا نکته مهم دیگری که باید به آن اشاره کنم این است که چینیها بارها این دغدغه را مطرح کردهاند که در ایران هیچ سیاستی به عنوان حفظ محرمانگی وجود ندارد. ما نیاز داریم که چینیها به کشورمان بیایند و با سرمایهگذاری و اجرای پروژههای مختلف به ما کمک کنند این در حالی است که طی سالهای گذشته اطلاعات بسیاری از شرکتهای چینی، از سوی طرف ایرانی درز پیدا کرده است و این شرکتها مورد تحریم آمریکا قرار گرفتهاند.
سفیر اسبق ایران در کویت معتقد است: امروز منافع ملی کشور ایجاب میکند که ما در حوزه دیپلماسی عملکرد فعالتری داشته باشیم. اینکه بگویم نه تسلیم میشویم و نه جنگ میکنیم، رویکرد منطقی برای عبور از این شرایط نیست.
دبیرکل سازمان اکو معتقد است: بر اساس چارچوبی که هماکنون در اختیار داریم، امروز نمیتوانیم در قالب اکو همکاری دفاعی داشته باشیم. آنچه فردا رخ خواهد داد، بهطور طبیعی تصمیمی است که کشورهای عضو در رابطه با آن اعمال نظر خواهند کرد.
دبیرکل سازمان اکو معتقد است: اکو سازمانی است که هدف اصلی آن توسعه اقتصادی است. ما یک سازمان توسعهمحور هستیم و این حوزه همان جایی است که احساس میکنیم مزیت نسبی داریم.